Кіріспе

1944 жылы жазылған, ағылшын-ирланд жазушысы Джойс Кэридің романы. "Ат аузы" – оның "Бірінші трилогиясының" үшінші кітабы, алғашқы екі кітабы "Herself Surprised" (1941) және "To Be a Pilgrim" (1942) болып табылады. Роман Галли Джимсон деген суретшінің өмірін баяндайды, ол ақша табу үшін достары мен таныстарын пайдаланады. Оқиға оның өзінің көзқарасынан айтылады, дәл осылай "Бірінші трилогияның" басқа кітаптары да оқиғаларды басты кейіпкерлерінің әртүрлі көзқарастарынан жеткізеді. Кэри романы Галлидің ерекше көзқарасын пайдаланып, сол кездегі әлеуметтік және саяси жағдайларға баға береді.

Сюжет

Джимсонның әкесі, Кэри таныс болған нақты адамнан бастау алады, ол академиялық суретші болған. Импрессионизм оның стилін қалың жұрттың талғамынан шығарып алғанда, ол жүрек ауруына шалдығады. Джимсон академияның немесе қоғамның қабылдауы туралы ойды мүлде ұмытып, шығармашылық шабытпен сурет салады. Оның туындылары коллекционерлерге мәлім және құнды болғанымен, Джимсон өзі алаяқтыққа немесе ұсақ-кене ұрлыққа бейім өмір сүруге мәжбүр. Бояу мен құрал-жабдық сатып алуға ақша табу үшін, ол романның көп бөлігін суреттеріне негіз болатын қабырғалар сияқты беттерді іздеумен өткізеді. Роман басталғанда, Джимсон түрмеден босатылып шығады. Ол бір кезде оған демеушілік көрсеткен Хиксоннан ақша сұрайды. Кейін кітапта ол бұрынғы әйелі Сара Мондейді іздеп табады және одан құнды ескі суретті алуға тырысады. Сара сол суретті, жастық шағының естелігі ретінде сақтап, бергісі келмейді. Одан кейін туған күресте Сара құлап, қаза болды. Джимсон өмірі мен жұмысына сезімталдық танытпайды және өзін жойқын құмарлыққа берілген адам деп санайды. Дегенмен, ол ештеңеге өкіндірмейді. Роман соңында Джимсон өмірін, өткенде сағынған үйі мен отбасын еске алады. Бірақ ол өнерін дамыту үшін осы мүмкіндіктерден өзі бас тартқанын түсінеді. Роман соңында ғана Джимсонның салдарсыз инсульт алғаны және енді сурет сала алмайтыны белгілі болады. Оны ауруханаға алып бара жатқанда, оны күтіп жүрген қарындас күлудің орнына дұға ету керектігін айтады. "Бірдей нәрсе, ана", - деп жауап береді Джимсон, оның соңғы сөздері.

Бейімделу

1958 жылы "Аттың аузы" деген атпен фильм шықты, актер Алек Гиннесс жазған сценарийі "Оскар" сыйлығына ұсынылды. Фильмді Рональд Ним режиссерлік етті, онда Алек Гиннесс, Кей Уолш, Рене Хьюстон, Майк Морган және Роберт Кут түсті. Фильм көбінесе кітапқа сәйкес келеді, бірақ соңына қатысты ерекшеленеді. Ол әлеуметтік және саяси мәселелерге қарағанда Джимсонның тұлғасына және суретші болудің мәніне назар аударады. Джон Братби фильмде Джимсон салған суреттерді суреттеді.

Пікірлер

Филип Ларкин бұл кітапты "керемет емес, бірақ өнердің жеңілмейтін рухын шамамен бейнелейді. Шынында да, қозғалтады".