Хельги Хундингсбане – скандинавтық мифологияның батыры. «Вольсунга сагасы» мен «Поэтикалық Эда» дастандыларында кездеседі. Туылу мен қайта туылу тарихы, ерлігі жайлы аңыз бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хельги Хундингсбайн – скандинавия мифологиясындағы батыр. Хельги «Волсунга сагасы» және «Поэтикалық Эдда»дан «Helgakviða Hundingsbana I» және «Helgakviða Hundingsbana II» атты екі жырда кездеседі. «Поэтикалық Эдда» Хельги мен оның сүйіктісі Сигрунның бұрын Хельги Хёрвардссон және «Хелгаквида Хёрвардссон» жырындағы Свава ретінде туғандарын айтады. Олар тағы да Хельги Хаддингяскати және Кара болып қайта туды, олардың тарихы Хроммундар сагасының Грипссонар бөлігі ретінде сақталған.
Norse mythical character
Helgi Hundingsbane is a hero in Norse sagas. Helgi appears in Volsunga saga and in two lays in the Poetic Edda named Helgakviða Hundingsbana I and Helgakviða Hundingsbana II. The Poetic Edda relates that Helgi and his mistress Sigrún were Helgi Hjörvarðsson and Sváva of the Helgakviða Hjörvarðssonar reborn. They were once again reborn as Helgi Haddingjaskati and Kára whose story survives as a part of the Hrómundar saga Gripssonar.
Есімін ақтап , Валькириямен танысу
Хельги Зигмунд пен Боргильданың ұлы болып көрінеді. Он бес жасқа толмағанда, саксон патшасы Хундингті өлтіріп, әкесінің құнын төлейді. Осыдан кейін оған «Хундингтің қарсыласы» деген есім беріледі. Ол жауынгерлік істерін жалғастырады. Бір күні, кемесінде тұрғанда, Сигрүн есімді валкирия оны келіп көреді. Ол ауада да, теңізде де еркін жүзе алады және оның ерліктерінен хабардар. Ол оны құшақтап, сүйеді, сол сәтте Хельги оған ғашық болады.
Helgi appears to be the son of Sigmund and Borghild, and only fifteen years old he avenges his father by slaying Hunding, the king of the Saxons. This gives him the cognomen Hunding's bane. He continues with his warlike feats and one day, as he stands aboard his longship, he is visited by a valkyrie named Sigrún, who can ride through the air and over the sea and who knows well about his feats. She embraces him and kisses him, and he immediately falls in love with her.
Шайқас
Алайда, оның әкесі, Эстергётланд патшасы Хёгне, оны Сёдерманланд патшасы Гранмардың ұлы Хотбродқа уәде еткен. Хельги Брандейде (вероятно, қазіргі Брендхолмен/Брендо, Брёвикен шығанағының сағасында, 1813 жылға дейін Брандо деп аталған, Брандейдің қазіргі швед тіліндегі атауы) әскер жинап, Гранмар патшалығына барады. Әскерлердің жиналуы және үлкен шайқаста Хельги мен оның інісі Синфьётлидің Хёгне, оның ұлы Даг, Гранмар және Гранмардың барлық ұлдары Хотброд, Старкад және Гудмундпен қалай шайқасқандығы туралы толыққанды айтылады. Барлығы, Хельги, Синфьётли және Хёгненің кіші ұлы Дагтан басқа, қаза табады. Сигрун өліп бара жатқан Хотбродқа ашумен қоштасады және бүкіл отбасының қаза болғанын естігенде қуаныштан жылайды, бірақ Хельгиге адалдыққа ант беретін Дагтан басқа.
However, her father king Högne of Östergötland has promised her to Hothbrodd, the son of king Granmar of Södermanland. Helgi collects a force at Brandey (probably modern Brändholmen/Brändö, , at the estuary of the bay of Bråviken, until 1813 named Brandö, the modern Swedish form of Brandey) and goes to Granmarr's kingdom. It is retold in detail about the gathering of the forces and of how, in a great battle, Helgi and his brother Sinfjötli fight with Högne, his son Dag, Granmar and all of Granmar's sons Hothbrodd, Starkad and Gudmund. Everyone dies but Helgi, Sinfjötli and Högne's youngest son Dag. Sigrún bids an angry farewell to the dying Hothbrodd and cries with happiness when she learns that her whole family is dead but Dag, who swears allegiance to Helgi.
Өлім
Сигрун мен Хельги үйленіп, бірнеше ұл туды. Бірақ Дагты әкесінің құнын алу қажеттігі мазалайды. Даг өш алу үшін Одинге құрбандық шалады. Один оған сүңгі берді, ол осы сүңгімен Хельгиді қателеді. Сосын ол Сигрунға көңіл айтуға барды, бұл оны қарғауға итерді:
Sigrún and Helgi marry and they have several sons. Dag is, however, tormented by the fact that honour demands that he avenge his father. Dag sacrifices to Odin in return for vengeance. Odin lends him a spear, and he dutifully pierces Helgi with it. Then he goes to Sigrún to give his condolences, which makes her curse him:
Ол кемеге мінген сайын жел тоқтап қалады. Егер оны қуған болса, ең жылдам жылқы да оны тасымайды. Оның қылышы тек өзіне ғана зиян келтіреді. Ол Дагқа орманға қашып, енді тек өлікпен күштенуін айтады. Содан кейін ол Хельгиді дөңгелек қабірге жерлейді, бірақ Хельгидің жаны Вальгаллада, онда Один оған жайлы болуын бұйырады. Хельги қуана бағынады және Хундінге шошқаларды тамақтандыруды, айнхержарлардың аяқтарын жууды және басқа да ең төмен жұмыстарды тапсырады.
The wind would stop every time he entered a ship. The fastest horse would not carry him if he is hunted. His sword would wound no one but himself. She tells Dag to flee into the woods and to thenceforth live on carrion. Then she buries Helgi in a barrow, but Helgi's soul is already in Valhalla, where Odin tells him to make himself comfortable. Helgi gladly obeys and orders Hunding to feed the pigs, to wash the einherjars' feet and to do other menial chores.
Қабір үйіндісі
Бір кешкісі, біреу Хельгидің үлкен салтанатты топпен өзінің обасына кіргенін көрді деді, сондықтан Сигрун Хельгиді көру үшін обаға барады. Оның шашы мұздан қапталған, денесі қанға малған, ал қолы ылғал. Ол мұның себебінің, оның төккен әрбір жасы оған суық тамшылармен түскені екенін түсіндіреді. Осыған қарамастан, ол обада төсек жасайды және олар бірге ғажайып түн өткізеді. Таң атпастан бұрын Хельги Вальгаллаға қайтуға тиіс. Сигрун үйіне қайтады және қалған өмірін Хельгидің тағы бір рет обасына оралуын күтіп босқа өткізеді.
One evening, someone says that he has seen Helgi ride with a large retinue into his own barrow, and so Sigrún goes to the barrow in order to see Helgi. His hair is covered with frost, his body is sullied with blood and his hands are wet. He explains that this is because every tear she has shed has fallen wet and cold on him. In spite of this, she prepares the bed in his mound and they spend a comfortable and wonderful night together. Before day breaks, Helgi has to return to Valhalla. Sigrún returns home and spends the rest of her life waiting in vain for Helgi to return to his barrow one more time.
Швед мектебі
Дания халқының өткенін даңқтауға арналған "Gesta Danorum" кітабында Хельги Саксо Хельги Хундингбане мен Дания патшасы Халганы шатастырған сияқты, өйткені ол Хельги Хундинг есімді саксон патшасын өлтірді деп айтады. Хотбродт Швеция патшасы етіп тағайындалды және Отердің орнына отырды. Осы себепті 1896 жылы норвегиялық ғалым Бугге оны Скьёлдюнг Хельгимен байланыстыруға тырысты. Бұл өзгерістің нәтижесінде Хельгинің резиденциясы Хрингстадир кейде Данияның Рингстед деп түсіндіріледі. Басқалар скандинавиялық сагаларда Йльфингтер ешқашан даниялықтар деп аталмағанын және олардың билік еткен жалғыз аймағы Шығыс Гёталанд екенін көрсетті. Бірінші жырда (Helgakviða Hundingsbana I) Синфьоттл Бравеллирде (Шығыс Гёталандтағы Браувикеннің батысындағы жазық, Бравалла шайқасына қараңыз) орналасқан, ал Хельги Хрингстадирде (вероятно, қазіргі Рингстад, осы жазықтағы ежелгі патшалық иелік, 7 ғасырға дейін және оның кезеңінде) тұрады. Сонымен қатар, "Heimskringla" бойынша олардың жауы Гранмар (Хотбродттың әкесі) Швецияның емес, Шығыс Гёталандқа жақын орналасқан Сёдерманландтың патшасы болған.
In Gesta Danorum, which was written to glorify the past of the Danish nation, Helgi Saxo appears to have mixed Helgi Hundingbane with the Danish king Halga, as he claims that Helgi killed a Saxon king named Hunding. Hothbrodd was made a Swedish king and given Ohthere's position in the line. Because of this the Norwegian scholar Bugge tried, in 1896, to connect him to the Skjöldung Helgi. Due to this modification, Helgi's residence Hringstaðir is occasionally interpreted as the Danish Ringsted. Others have remarked that, in the Norse sagas the Ylfings are never called Danish, and the only territory that they are said to have ruled is East Götaland. In the first poem (Helgakviða Hundingsbana I), Sinfjotle has his residence on the Bravellir (the plain west of Bråviken in East Götaland, see Battle of Bråvalla) and Helgi resides at Hringstaðir (probably modern Ringstad, an old royal estate on the same plain existing well before, and during, the 7th century). Moreover, in the Heimskringla, their enemy Granmar (the father of Hothbrodd) was the king of Södermanland, which is adjacent to East Götaland, and not of Sweden.
Екіншілік көздер
Хенриксон, А. Үлкен мифологиялық анықтамалық, 1998. Нерман, Б. Швеция мемлекетінің қалыптасуы. Стокгольм, 1925.
Henrikson, A. Den stora mytologiska uppslagsboken, 1998. Nerman, B. Det svenska rikets uppkomst. Stockholm, 1925.