Кіріспе

1944 жылғы әскери алдау операциясы

«Copperhead» операциясы – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде британдықтар жүргізген шағын әскери алдау операциясы. Ол 1944 жылы Нормандияға шабуыл жасау үшін жасалған «Bodyguard» операциясының бір бөлігі болды және генерал Бернард Монтгомеридің орналасқан жері туралы неміс барлау қызметін жаңылыстыруға бағытталған. Операцияны Дэдли Кларк 1944 жылдың басында «Қаһіреге бес қабір» фильмін көргеннен кейін ойлап тапты. Соғыстан кейін М. Е. Клифтон Джеймс операция туралы «Мен Монтидің көлеңкесі едім» атты кітап жазды. Кейіннен ол Джеймстің басты рөлде ойнаған фильмге бейімделді. Неміс жоғарғы басшылығы Монтгомеридің (одақтас әскерлерінің ең танымал қолбасшыларының бірі) кез келген арна бойындағы плацдармда маңызды рөл атқаратынын күтті. Кларк және басқа алдау жоспарлаушылар Ұлыбританиядан тыс жерде жоғары беделді тұлғаның пайда болуы одақтастардың шабуылға дайын емес екенін көрсетеді деп есептеді. Монтгомериге ұқсайтын М. Е. Клифтон Джеймс табылды, ол генералдың мінез-құлқымен танысу үшін Монтгомеримен қысқа уақыт бірге болды. 1944 жылдың 26 мамырында Джеймс алдымен Гибралтарға, содан кейін Алжирге ұшып, одақтастар неміс барлау агенттерінің оны байқайтынын білетін жерлерде пайда болды. Одан кейін ол жасырын түрде Каирге ұшып, Монтгомеридің Нормандияға шабуылдан кейін көпшілік алдында пайда болғанға дейін жасырын күйінде болды. Операция неміс жоспарларына елеулі әсер етпеді және жоғары басшылыққа есеп берілмеді. Бұл операция D күніне дейін және басқа да одақтастардың алдау амалдарының ортасында жүзеге асырылды. Неміс барлауы бұл әрекетті күдікпен қараған болуы мүмкін, немесе бұл сапарға көп мән бермеген болуы мүмкін.

Өмірбаян

1944 жылы Нормандияға шабуылға дайындық кезінде одақтас елдер "Бодигард" кодолық атымен күрделі алдау операцияларын жүргізді. Жоспардың басты мақсаты – неміс жоғарғы басшылығын шабуылдың нақты орны және уақыты туралы жаңылыстыру еді. "Бодигард" алдауы неміс басшылығын одақтастардың ниеттері туралы күңкілдетіп, Монтгомеридің Гибралтарға келгені осы жағдайды одан әрі оқыс қылды.