Кіріспе

Американдық жазушы

Джон Патрик Шэнли (13 қазан 1950 жылы туған) – американдық драматург, сценарист және режиссер. Ол 1988 жылы «Moonstruck» фильмі үшін «Оскар» сыйлығын «Ең үздік түпнұсқа сценарий» номинациясы бойынша жеңіп алды. Оның «Күмәнді: Ұқсастық» пьесасы 2005 жылы «Драма» бойынша Пулитцер сыйлығын және 2005 жылы «Ең үздік пьеса» бойынша «Тони» сыйлығын жеңіп алды; ол осы пьесаның фильмге бейімделуін жазып, режиссерлік етті және «Оскар» сыйлығына «Ең үздік бейімделген сценарий» номинациясы бойынша ұсынылды.

Ерте өмір және білім

Шэнли Нью-Йорк қаласындағы Бронксте ирланд-американдық отбасында дүниеге келді. Оның анасы телефон операторы болып жұмыс істесе, әкесі ет қаптаушы болды. Шэнли өскен аудан өте қиын аудан болып есептелді. Шэнлидің академиялық жолы жақсы басталмады, бірақ ол Нью-Йорк университетінің Стейнхардт мәдениет, білім және адам даму мектебін үздік дипломмен бітірді. Бродвейдегі "Күмәнді: Анықтама" қойылымының бағдарламалық ақпаратында ол "Сент-Хелена балабақшасынан қуылғанын, Сент-Энтони ыстық тамақ бағдарламасынан шеттетілгенін және Кардинал Спеллман орта мектебінен шығарылғанын" айтады. Оның алғашқы ұстаздарының бірі Маргарет МакЭнти оған үлкен әсер етті, және ол "Күмәнді" пьесасындағы Джеймс әпкесінің бейнесін оның үлгісінде жасады. Кардинал Спеллман орта мектебінде оқығанда, оған екі қойылым әсер етті: "Ғажайыпшы" және "Сирано де Бержерак". Нью-Йорк университетіндегі бірінші курсынан кейін Шэнли академиялық үлгерімге байланысты сынаққа алынды. Содан кейін ол Вьетнам соғысы кезінде АҚШ Теңіз жаяу әскері қатарына қосылды, ел ішіндегі әскери бөлімде қызмет етті. Ол "Білім беру театры" мамандығы бойынша білім алып, "Энсамбль студия театрының" мүшесі болып табылады.

Мансап

Шэнли 23 пьесаның авторы, олар әлемнің түкпір-түкпірінде аударылып, қойылды, оның ішінде Солтүстік Америкада жылына 80 қойылым өтті. Ол көбінесе өзі жазған пьесаларын өзі сахналады. 1990 жылы Шэнли «Джо вулканға қарсы» фильмінің сценарийін өзі режиссерлік етіп түсірді. Шэнли фильм үшін екі ән жазды: «Marooned Without You» және «The Cowboy Song». Ол Майкл Крайтонның кітабы негізінде түсірілген «Конго» (1995) фильмінің сценарийін жазды. Оның «Күмәндік: Астарлы әңгіме» пьесасы 2005 жылдың 31 наурызынан 2006 жылдың 2 шілдесіне дейін Бродвей сахнасында қойылды және төрт «Тони» сыйлығын (оның ішінде «Үздік пьеса» номинациясы), «Драмалық үстел» сыйлығын (оның ішінде «Үздік пьеса» номинациясы) және драма саласындағы «Пулитцер» сыйлығын жеңіп алды. Шэнли 2008 жылы Мерил Стрип, Филип Сеймур Хоффман, Эми Адамс және Виола Дэвис бас рөлде ойнаған фильмнің нұсқасын жазды және режиссерлік етті. Сценарий «Оскар» сыйлығына және «Америка Жазушылар Гильдиясы» сыйлығына «Үздік бейімделген сценарий» номинациясы бойынша ұсынылды. «Күмәндік: А Параблема» Эми Арбустың «Төртінші қабырға» атты фотоальбомында жарияланды, ал Шэнли оның алғы сөзін де жазды. 2012 жылы Шэнли «Күмәндік: А Параблема» операсының либреттосын жазды, ол 2013 жылдың қаңтар айында Миннесота операсында Дуглас Дж. Куомоның музыкасымен премьераланды. Осыған дейін операмен тәжірибесі көп болған жоқ, ол бірнеше қойылымға қатысып, жазбаларды тыңдаған. Либреттомен жұмыс істеген кезде, пьесадан тікелей алынған көптеген жолдарды пайдаланып, ол осы өнер түріне деген құлшынысының артып келе жатқанын айтады. Сондай-ақ 2012 жылы оның «Storefront Church» пьесасы «Atlantic Theater Company» қойылымында Бродвейден тыс сахнада қойылды. Пьеса Бронкс тұрғындарының өміріне арналған, «олардың өмірі ипотекалық қарызды төлей алмағанда күтпеген жағдайларға ұшырайды». «Storefront Church» 2013 жылдың желтоқсан айында Сан-Францискодағы San Francisco Playhouse-да қойылды, онда көрермендер жақсы қабылдады. Оның «Outside Mullingar» пьесасы 2014 жылдың 3 қаңтарында (алдын ала көрсетілімдерде) және ресми түрде 2014 жылдың 23 қаңтарында Манхэттен театр клубы ұйымдастырған Сэмюэл Фридман театрында Бродвейде ашылды. Пьесаны Даг Хьюз сахналады, ал Дебра Мессинг пен Брайан Ф. О'Бирн бас рөлдерде ойнады. Пьесаның оқиғасы Ирландияның ауылдық жерінде өтеді. 2020 жылы пьесаның «Wild Mountain Thyme» атты киноадаптациясы шықты. Шэнли режиссерлік еткен «Prodigal Son» пьесасы Манхэттен театр клубының қойылымымен Бродвейден тыс сахнада қойылды. Ол 2016 жылдың 9 ақпанында ашылды, Тимоте Шаламе, Роберт Шон Леонард, Анника Борас, Крис МакГарри және Дэвид Поттерс ойнады. Пьеса Нью-Гэмпшир штатындағы жеке мектепке баратын Бронкстан келген жалғызбасты жасөспірім туралы. Оның «The Portuguese Kid» пьесасы 2017 жылдың 24 қазанында Нью-Йорк қаласының Center Stage I театрында Манхэттен театр клубының продюсерлігімен қойылды. Шэнли режиссерлік етті, актерлік құрамында Джейсон Александр, Шери Рене Скотт, Мэри Теста, Айми Карреро және Пико Александр болды. Оның жаңа пьесасы «Brooklyn Laundry» 2024 жылдың 6 ақпанында Манхэттен театр клубында ашылды. Шэнли режиссерлік етті, актерлік құрамында Сесили Стронг, Дэвид Зайас, Флоренсия Лозано және Андреа Сигловски ойнады.

Жеке өмір

Шэнли Нью-Йорк қаласында тұрады. Ол екі рет үйленген және екі рет ажырасқан; екінші әйелі Джейне Хейнспен екі ұл асырап алған, екеуі де 1992 жылы туған.

Театр

Жыл Атауы Драматург Режиссер Орналасқан орны 1982 Айға қош келдіңіз Ансамбль студия театры, Бродвейден тыс 1983 Дэнни және терең көк теңіз Circle in the Square театры, Бродвейден тыс 1984 Лимбодағы жабайы Гейт театры, Лондон 1985 Түс көруші төсенішін тексереді 47-ші көше театры, Бродвейден тыс 1986 Итальяндық-американдық келісім Манхэттен театр клубы, Бродвейден тыс 1986 Манхэттен әйелдері Бродвейден тыс 1987 Барлығы қайырымдылық үшін Ансамбль студия театры 1990 Үлкен фанк Нью-Йорк Шекспир фестивалі 1991 Молындағы тіршілік Манхэттен театр клубы, Бродвейден тыс 1992 Жабайы қаз Ансамбль студия театры 1993 Төрт ит және сүйек Манхэттен театр клубы, Бродвейден тыс 1996 Жоғалған Мариса/Кристинге сүйісқандық Primary Stages, Бродвейден тыс 1998 Психопатиялық сексуалдық Манхэттен театр клубы, Бродвейден тыс 2001 Ақшам қайда? LAByrinth Театр компаниясы, Манхэттен театр клубы 2001 Челлини Екінші сахна театры, Бродвейден тыс 2003 Лақтырған оқиға Бродвейден тыс 2004 Күмәнділік: Ұқсастық Манхэттен театр клубы, Бродвейден тыс Уолтер Керр театры, Бродвей 2004 Теңізшінің әні Joseph Papp қоғамдық театры, Бродвейден тыс 2005 Қарсылық Манхэттен театр клубы, Бродвейден тыс 2007 Романтикалық поэзия Манхэттен театр клубы, Бродвейден тыс 2010 Қарақшы Powerhouse Театры, Вассар және Нью-Йорк сахна және кино 2012 Дүкен алдындағы шіркеу Atlantic Театр компаниясы, Бродвейден тыс 2014 Муллингердің сыртында Сэмюэл Дж. Фридман театры, Бродвей 2016 Залым ұл Нью-Йорк қалалық орталығы, Бродвейден тыс 2017 Португалдық бала Манхэттен театр клубы, Бродвейден тыс 2021 Шамды шам New Ohio Театры, Бродвейден тыс 2024 Бруклин кірханасы Манхэттен театр клубы, Бродвейден тыс

Теледидар

Жыл Атауы Ескертпелер Ref.1993Дэнни мен Роберта телефильм2002Бағдадтан тікелей эфирде 2018 Португалдық бала2019 Үлкен өнер көрсетімдері Эпизод: "Куомо: Күмәнділік"