Кіріспе

371 жылы Тебаның Спартаға қарсы жеңісі Леуктра шайқасы (, ) 6 шілдеде өтті. Бұл шайқас Беотиядағы Леуктра ауылының маңында, Теспия аймағында болды. Осы кезеңде Тебаның Афинада одақтасы болғанмен, Афина Платаяға жасалған қатысудан наразы болды. (Ксенофонт жазғандай, тебандықтар бастапқыда «тебандықтар» деп қол қойды, ал келесі күні қолтаңбаларын «беотиялықтар» деп өзгертуді сұрады, бірақ спартан патшаларының бірі Агесилай II рұқсат бермеді.) Спарта бұл орталық Грекиядағы әлсіз билігін қайта орнату мүмкіндігі деп қарастырды. Сондықтан Спартаның екінші патшасы Клеомброт I Фокистен соғысқа аттанды. Спартандықтар күтілгендей Боетияға тік жармен өтудің орнына, Тисба арқылы төбелерден өтіп, Креузис бекінісін (он екі тебандық соғыс кемесімен бірге) алды, тебандықтар олардың келгенін білмейтін кезде, содан кейін Леуктраға бет бұрды, онда олар беотиялық әскермен кездесті. Бастапқыда, қатысу мәселесі бойынша алты беотиялық генерал теңдей бөлінді, ал Эпаминонд шайқас жақтасы болды. Жетінші генерал келгенде ғана және Эпаминондты қолдағанда шешім қабылданды. Саны жағынан кемдігіне және одақтастарының адалдығына күмәніне қарамастан, беотиялықтар қаланың алдындағы жазықта шайқасқа шықты. Қазіргі ғалымдардың бағалауынша, беотиялық әскері 6000-9000 сарбазды құрады. Спарта тарапынан қазіргі ғалымдардың көпшілігі Плутархтың 10000 жаяу әскер және 1000 атты әскер туралы деректерін қолдайды. Одан кейін атты әскер шайқасы болды, онда тебандықтар жауларын шайқас алаңынан ығыстырды. оның бастауында. Шешуші шайқас тебандық және спарталық жаяу әскер арасында өтті. Оң қанаты жеңілгенін көрген пелопоннестіктердің қалған бөлігі, негізінен ерікті емес қатысушылар, қайтып кетіп, жауды алаңда қалдырды. Диодор Спартаның жеңілісін кейбіреулердің комета арқылы болжағандығын айтты.

Тарихи маңызы

Бұл шайқас грек тарихында зор маңызға ие.

Танымал мәдениетте

Бұл шайқас Дэвид Геммеллдің "Македонияның арыстаны" кітабында, кейбір егжей-тегжейлі болса да, көркемделіп суреттелген, онда тарихи деректерден елеулі ауытқу бар, себебі шайқастың еңбегі Епаминондас емес, жас Парменио(н)ға жатқызылған, ал Епаминондас тек эшелондық тактиканы қолдануға рұқсат алу үшін пайда болады. Бұл шайқас Виктор Дэвис Хансонның 2011 жылғы "Спартаның соңы" тарихи романының да тақырыбы. Бұл шайқас BBC-дің "Time Commanders" телешоуының бір бөлімінде де көрсетілді. Тарихи фантастикалық "Жылан мен олжа" комиксінде де шайқасқа көптеген шығармашылық өзгерістер енгізілмеген. Джеймс С. А. Коридің "The Expanse: Persepolis Rising" кітабындағы соңғы маңызды шайқас, тарихи шайқасқа құрмет ретінде "Пойнт Льюктра шайқасы" деп аталады.