Кіріспе

Спорттық мотоцикл. Бұл шектеудің қабылдану жағдайлары 1999 және 2000 жылғы Hayabusa моделінің атағын, кем дегенде техникалық тұрғыдан, сақтап қалды, себебі кейінгі модельдер 2000 жылдың басындағы модельдер сияқты бұзылмастан одан жылдам жүре алмады. Көптен күткен 2000 жылғы Kawasaki Ninja ZX 12R атаққа ие бола алмағаннан кейін, Hayabusa 20 ғасырдың ең жылдам стандарттық өндіріс мотоциклі ретіндегі орнын нығайтты. Бұл 1999 жылғы шектеусіз модельге мүмкіндік берді.

Hayabusa жылдамдығынан бөлек, көптеген сарапшылар оның жан-жақты өнімділігі үшін жоғары бағалады, өйткені ол басқару, жайлылық, сенімділік, шу, отын экономиясы немесе баға сияқты басқа да маңызды қасиеттерінен айтарлықтай құрбандық бермейді. 2001–2007 жылдары ешбір мотоцикл CBR1100XX және GSX 1300R үшін қандай өлшенген жылдамдықтарға сүйенгеніне байланысты, сериялық модельдің ең жоғары жылдамдық рекордын осы деңгейде бұзған емес. Атап айтқанда, атаудың таңдалуының себебі – саяшы соқыр қара құстарды аулайды, бұл бастапқы Hayabusa-ның Honda CBR1100XX Super Blackbird-ді әлемдегі ең жылдам өндіріс мотоциклі ретінде тақтан түсіру ниетін көрсетеді. Ақырында, Hayabusa Super Blackbird-ті кем дегенде толықтай басып өтті.

Бірінші буын сұйық салқындатылатын, қатарластырылған 4 цилиндрлі, екі жоғарғы валмен басқарылатын он алты клапанды қозғалтқышқа ие болды. Бұл конфигурация сол кезде технологиялық жағынан ерекше болмаса да, спорттық мотоциклдер арасындағы ең үлкен көлемнің арқасында және цилиндрлерге жылдамдықпен салқын, қысымды ауа жіберілген рам-ауа жүйесінің нәтижесінде коленвалда рекордтық қуаттылыққа қол жеткізді. Көзге түсетін екі түсті қоңыр/күміс бояу схемасы да кейбіреулерге ұнады, ал кейбіреулері жек көрді, бірақ жаңа, флагмандық өнімнің мақсаты батыл мәлімдеме жасау болса, ол сәтті болды. Осы аэродинамикалық пішін Hayabusa-ның рекордтық жылдамдыққа жетуіне маңызды рөл атқарды. Қозғалтқышта тісті дөңгелекпен басқарылатын тепе-теңдеуіш қолданылып, қозғалтқыштың тербелісін азайту үшін, шассидің беріктігін арттыру мақсатында рамаға мықты бекітілді. Дәстүрлі екі балкалы раманы, толық реттелетін төңкерілген артқы аспапты, арнайы әзірленген Bridgestone шиналарын пайдалана отырып және құрғақ күйде салыстырмалы түрде жеңіл болған Hayabusa-ның басқаруы осы кластағы мотоцикл үшін өте жақсы деп есептелді. Бұл бейресми келісім 2001 жылғы модельге толық күшіне енді.

Жоспарлау

2004 жылы АҚШ және Жапония нарық зерттеушілері Хаябуса дизайнының қай элементтері көптеген сатып алушыларды қызықтырғанын анықтауға кірісті. Нәтижесінде, оның кейде басылымдарда сыналғанына қарамастан, клиенттер ескі Хаябусаға өте риза екені анықталды. Мотоциклдің сыртқы түрін жақсартуға бағытталған жаңа дизайн дилерлер мен фокус-топтардың мақұлдауына ие болды, бұл ретте бастапқы нұсқадан көп алшақтамады. Suzuki негізгі бөліктері мен қозғалтқышын өзгертпей, даму шығындарын қысқартуға шешім қабылдады. Мақсат – коленвалда бұрынғы көрсеткіштен артық қуатты өндіру еді, және олар 11-12 пайызға арттырып, сәтті орындады. Жаңа Hayabusa шығарылғаннан кейін тәуелсіз сынақтар осы деректі растады, артқы дөңгелекте 10 100 айналым/мин көрсеткіші өлшенді.

Техникалық қайта қараулар

Қозғалтқышты өзгертулерге 2 мм-ге ұзындығын арттыру және ығысу көлемін ұлғайту кірді. Сығу қатынасы 11:1-ден 12,5:1-ге дейін арттырылды, цилиндр басы ықшамдатылды және әрбір сіңіру клапаны үшін және әрбір шығару клапаны үшін титаннан жасалған жеңіл клапандар орнатылды. Клапандар жаңа гидравликалық тартылыспен тізбек арқылы қозғалды. Поршеньдер жеңілдетілді.

2011 жылғы модельге дейін жаңа түстерден басқа ешқандай өзгеріс енгізілген жоқ. Екінші буын Hayabusa қатарлы, Suzuki көшедегі күрескер стиліндегі жалаңаш мотоцикл B King-ді, сол қозғалтқышты, бірақ әртүрлі сіңіру және шығару жүйесімен жасады.

Жеткізу және өлшеу

Жылқы күші Торк Салмағы Тестілеуші @ 9,500 айналым/мин @ 8,500 айналым/мин (ылғал) Мотоциклші 10.14 секунд @ Мотоциклші желтоқсан '07

Сатылымдар

Әдетте, жаңа спорттық мотоцикл үлгісі алғашқы жылы жақсы сатылады, бірақ одан кейін жылдар өте сатылымы төмендейді. Hayabusa бұл үрдісті өзгертті, 1999 жылғы шығарылысынан бастап 2008 жылғы жаңартуға дейін әр жылы көбірек сатылды. АҚШ-та 2005 және 2006 жылдары 10 000-нан астам дана сатылды. «Джентльмендік келісім» бойынша жылдамдық шегі сатуға кері әсер етеді деп болжанды, себебі сатып алушылар жылдамдығы шектелген мотоциклді алғысы келмейді, тіпті оның жоғарғы жылдамдығына жақындамайтын жүргізушілер де. Бұл жағдай дрэг гонкасы және жылдамдық бойынша жарыстарға да қатысты. 270 ат күшінен жоғары жылдамдық пен тұрған жерден ширақта 6,9 секундта және 209,14 км/сағ жылдамдықпен жүру мүмкіндігі болды.

2011 жылдың 17 шілдесінде Билл Уорнер, турбоқозғалтқышпен күшейтілген Suzuki Hayabusa-ға мініп, Мейн штатының Лаймстоун қаласындағы Лоринг Коммерциялық орталығында (бұрынғы Лоринг Әуе Күші базасы) өткен Лоринг Тайминг Ассоциациясының Жер жылдамдығы жарысында тұрған жерден 1,5 мильге дейін жылдамдықпен жүріп, жаңа әлемдік мотоцикл жылдамдығы рекордын орнатты.

Өзіндік нұсқалары

Hayabusa көшелік мотоциклдерін өзгерту үшін ең танымал таңдаулардың бірі болды, тіпті ең көп таралған спорттық мотоцикл болуы мүмкін. Мұның бір себебі – оның ерекше, бірден танылатын сыртқы түрі. Мотоциклдер көбінесе белгілі бір стильде жасалады, мұндай жағдай жиі кездеседі.

Полицияның пайдалануы

2006 жылы Оклахома тас жолының патрулі (OHP) тәркіленген Hayabusa мотоциклін қуып жететін көлікке айналдырып, оны радар, полиция шамдары және сиренамен жабдықтады, сондай-ақ ресми түстерге бояп, тиісті белгілерді қойды. Қоғамдық реакцияның және мотоциклшілер қауымдастығының ыңғайлылығына риза болған OHP, негізгі Harley Davidson полиция мотоциклі паркін толықтыру үшін тағы екі Hayabusa сатып алды. Олар патрульдеуге қолданылса да, Hayabusa мотоциклінің басты міндеті – экзотикалық көлікке деген қызығушылықтың арқасында қоғаммен байланыс және қауымдастыққа көмек көрсету болып табылады. OHP-нің мәлімдемесінше, "Спорттық мотоциклдер мен крейсерлік мотоциклдердің жүргізушілері арасында айқын шекара бар. Біз спорттық мотоциклдер қауымдастығына лайықты назар берілмейді және олардың қатысуы мен қауіпсіздік білімі саласында жеткіліксіз жұмыс жасалып жатыр деп санаймыз". 2009 жылы Ұлыбританиядағы Хамберсайд полициясы жылдамдық өлшеу құралдарымен және бейнекамерамен жабдықталған жасырын Hayabusa мотоциклін пайдалануға кірістірді. Бұл "Ахилл" операциясының бір бөлігі болды, мақсаты – жылдамдық режимін бұзушы жүргізушілер мен мотоциклшілерді ұстау. Пуэрто-Риконың Аресибо қаласында Пуэрто-Рико полициясы "супербайк" бөлімін құрды, ол толығымен тәркіленген Hayabusa мотоциклінен тұрады. Олар шамдармен, сиренамен, полиция түсімен және жылдамдық режимін бақылауға арналған радармен жабдықталған. 2021 жылдың соңында Аресибо қалалық әкімдігі Пуэрто-Рико Әділет министрлігімен бірлесіп, Аресибо қалалық полициясына тәркіленген көліктерді сатып алғанын жариялады, олардың ішінде Hayabusa да болды. PRPD-ге тиесілі Hayabusa мотоциклі сияқты, бұл Hayabusa да шамдармен, сиренамен және полиция түсімен жабдықталды, ол қаланың солтүстік бөлігінде орналасқан Виллас-дель-Капитан-Корреада патрульдік көлік ретінде пайдаланылады.

Hayabusa қозғалтқышының басқа қолданылулары

"Хаябуса" машинасының жеңіл қозғалтқышы мотоциклге ғана емес, басқа да қолдануларға жарамды. Westfield Megabusa – Lotus Seven негізінде жасалған, Hayabusa қозғалтқышын пайдаланатын ағылшын спорттық машинасы. Suzuki мотоциклдің қозғалтқышын автомобильге бірінші болып енгізді, 2001 жылы екі концепт-кармен: Suzuki GSX R/4 роудстері және Formula Hayabusa – "жаңа жапондық жарыс сериясы үшін жасалған" ашық дөңгелекті жарыс көлігі. Майк Акатиффтың 2004 жылғы жер үсті жылдамдық рекордын орнатуға жасаған әрекеті, TOP 1 Ack Attack стримлайнері, Бонневилл тұзды алаңында рекордты жаңару үшін екі Hayabusa қозғалтқышын қолданды. 2006 және 2008 жылдары Рокки Робинсон басқарған Акатиффтың Ack Attack машинасы жеңіске жетті, алдымен 2006 жылы рекордты жаңартты, екі күннен кейін одан асып түсірілді, содан кейін 2008 жылы тағы бір жаңа рекорд орнату үшін қайтып келді. Бұл рекорд 2009 жылдың 24 қыркүйегіне дейін сақталды, содан кейін Крис Карр оны жаңартты. Radical Sportscars өздерінің SR1 кіру деңгейіндегі жарыс машиналарын Hayabusa қозғалтқышымен, ал SR3 және PR6 машиналарында 1.6 л дейін өзгертілген түрінде жабдықтайды. Олар сондай-ақ SR8 машинасына қуат беру үшін Powertec RPA V8 қозғалтқышы ретінде белгілі, төрт қатарлы Hayabusa қозғалтқышының негізінде жасалған, екі Hayabusa цилиндрлік басын арнайы жасалған төменгі бөлікпен біріктіретін V8 қозғалтқышын жобалады. Бұл спорттық автомобиль Нюрбургрингтегі өндірістік автомобильдер арасындағы жылдамдық рекордын орнатты. Баспа машиналарын жасаушы компанияның президенті Джон Хартли бастапқыда өзінің Caterham Seven спорт машинасына орнатуды жоспарлаған Hayabusa қозғалтқышының негізінде 75° V8 қозғалтқышын жасады. Хартлидің бір қозғалтқышы Ariel Atom ашық дөңгелекті роудстеріне де орнатылды. SmartBUSA компаниясы Smart Cars-қа Hayabusa қозғалтқыштарын орнатуға арналған жиынтықты сатады. Vitabusa – West Racing Cars компаниясы жасаған жарыс машинасы, ол Тайваньдағы PIC көрмесінде таныстырылды. 1939 жылғы Bugatti Model 100 әуе жарысының заманауи көшірмесін жасау жобасында бастапқы үлгідегі екі суперкомпрессорлы сегіз цилиндрлі қозғалтқышты екі Suzuki Hayabusa қозғалтқышымен алмастырды. Hayabusa қозғалтқыштары құмды жарыстар мен демалыс үшін құмдық жарыс машиналарын, жеңіл кеңістіктік рамалы жолдан тыс көліктерде қолданылады. Әбу-Даби шөлдік сынағы сияқты жарыстарда қолданылатын көптеген құмдық жарыс машиналарын автомобильдің V8 қозғалтқыштарымен жабдықтайды, бірақ Hayabusa 1300 сияқты жеңіл мотоцикл қозғалтқышы құм машинасына үдеу және маневрлеуде артықшылық береді. Suzuki Vision Gran Turismo таныстырылым: "Hayabusa" қозғалтқышы және электрлендіру технологиясы AWD Super Sport. Базалық шасси алдыңғы қозғалтқыш, артқы дөңгелекті жетектеу схемасын қолданады, алдыңғы ортаға орнатылған қозғалтқышпен, бірақ электрлендіру технологиясын қосады, қозғалтқышты электрмоторлармен біріктіріп, толық жетектеу жүйесін аяқтайды. Алдыңғы ортаға орнатылған қозғалтқыш – Suzuki-дің "Hayabusa" флагмандық спорттық мотоциклінде қолданылатын 1340 см³ көлемді төрт цилиндрлі қозғалтқыш. Сонымен қатар, екі алдыңғы жетек үшін және бір артқы жетек үшін жалпы үш электрмотор қосылды. Жүйенің жалпы қуаты 318 кВт (432 а.к.) / 9700 айн/мин, ең жоғары айналымдық моменті 610 Нм (62 кгм). Hayabusa қозғалтқышы британдық Hillclimb чемпионатында бір орындық жарыс машиналарын жасау үшін де танымал, себебі ол біріктірілген қоробкасымен және жеңіл конструкциясымен ерекшеленеді. Олар әртүрлі конфигурацияларда қолданылады, стандартты қозғалтқыштардан бастап, үлкейтілген атмосфералық қозғалтқыштарға, суперкомпрессорлы және турбокомпрессорлы түрлендірулерге дейін. Бұл қозғалтқыштардың метанол отынымен жұмыс істеуі де жиі кездеседі, себебі ол атмосфералық қозғалтқыштардың қысылу қатынастарын жоғарылатуға және күшпен индукцияланған қозғалтқыштарға интеркулерді қолданбауға мүмкіндік береді, осылайша машинадағы салмақты азайтады. Hayabusa қозғалтқышымен жабдықталған сәтті бір орындық жарыс машиналарынң бірі – Graeme Wight Jr. жасаған GWR Raptor. Бұл машиналар 480 а.к. дейін қуатты шығарады, ал салмағы жүргізушімен бірге 400 кг-дан кем, үлкен, ауыр және қуатты V8 машиналарына қарсы бәсекелесе алады.