Кіріспе

АҚШ-тың су асты кемесі командир Арнольд Ф. Шейд басшылығымен суға батып, ол сегіз соғыс патрулінің қатысушысы, Әскери-теңіз кресімен және Күміс жұлдызбен марапатталған тәжірибелі офицер.

1944 жылдың қарашасы 1945 жылдың ақпаны

Бугара қызметке дайындалды, сынақ жүргізілді, содан кейін 1944 жылдың 25 желтоқсанында Панама каналы аймағына бағытталды. Ол Панама каналы аймағында бес күндік қосымша оқу-жаттығулар өтті, одан кейін Перл-Харборға, Гавайиге жол тартты, онда Шейд өзінің экипажын тағы екі апта бойы қарқынды жаттығудан өткізді.

Бірінші соғыс патрулі

Бугара 1945 жылғы 21 ақпанда Перл-Харбордан алғашқы соғыс патрулін бастап, Мариана аралдарындағы Сайпанға тікелей бағыт алды. 1945 жылғы 5 наурызда Сайпанға жеткенге дейін YMS 151 моторлық мина тартқыш кемесімен кездесті. 1945 жылғы 8 наурызда ол Spot және Sea Fox су асты кемелерімен, сондай-ақ SC 775 су асты кемелерді эскорттаушы кемесімен Сайпаннан жолға шықты. 1945 жылғы 9 наурызда, порттан бір күн өткен соң, Бугараның аспазы қойма люгінің құлауынан бас жарақатын алды, бірақ Бугараның фельдшеры жараны тігіп қойды және Бугара Лусон бұғазындағы патрульдік аймағына сапарын жалғастырды. 1945 жылғы 25 наурызда ол Лусон бұғазынан шығып, Хайнань аралы мен Формоза аралығындағы Оңтүстік Қытай теңізіндегі жаңа патрульдік аймағына бағыт алды. 1945 жылғы 27 наурызда Бугараның қарауылшылары 118° солтүстік бағытта 118° қашықтықта кемеді байқады. Ол шабуылға жақындады, бірақ белгілері жапондық госпитальдық кеме екенін анықтағаннан кейін шабуылды тоқтатты. 1945 жылғы 4 сәуірде ол Хайнань және Тайвань аймағындағы патрулін аяқтады, басқа жапондық әуе немесе су үстіндегі нысандармен кездеспеді және Ява теңізіндегі келесі патрульдік аймағына, Соембадан солтүстікке қарай, 1945 жылғы 11 сәуірде жетті. 18 сәуірде сағат 08:15-те ол Perch су асты кемесімен, ал сол күні сағат 19:30-да Besugo су асты кемесімен тану сигналдарын алмасты. 1945 жылғы 21 сәуірде ол эскортпен кездесіп, Фримантлге (Австралия) бағыт алды, онда патрулін аяқтады және жаңадан жабдықтау жұмыстарын бастады, оған екінші /25 калибрлі зеңбірек орнатылды. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы айларында жапондық кемелердің саны азайғандықтан, Бугара 59 күндік патрулі барысында бар болғаны бес кемемен байланысқа түсті, оның ішінде патрульдік аймақтарында 35 күн өткізді. Олардың төртеуі жапондық госпитальдық кемелер болып шықты, оларға шабуыл жасауға тыйым салынған, ал бесіншісі – Бугара бұранда шуы арқылы анықтаған, бірақ одақтас су асты кемесі болып шыққан белгісіз су асты кеме болды.

Екінші соғыс патрулі

1945 жылы 16 мамырда «Бугара» өзінің екінші әскери патруліне шықты, Оңтүстік Қытай теңізінде, Оңтүстік Қытай жағалауынан алыс патрульдік аймаққа бағыт алды. Ол уақытының көп бөлігін құлаған одақтас авиаторларын іздеу үшін құтқару станцияларында өткізді. 1945 жылы 20 маусымда Филиппин аралдарындағы Лусон аралындағы Субик шығанағына келген кезде патрулін аяқтады, онда «Хауард У. Гилмор» су асты кемесіне қызмет көрсететін кемемен бірге жөндеу жұмыстарынан өтті.

Конвойдың әрекеті

Бугара 1945 жылғы 16 шілдеде Субик шығанағынан үшінші әскери патруліне шықты. Ол Брилл су асты кемесінің командирі, коммандер Гарри Б. Доджтың жалпы басқаруымен әрекет етті. 1945 жылғы 19 шілдеде Бугара Бриллмен кездесті, ал Додж оған шабуыл тобының солтүстікке қарайғы орнына іздеу жүргізуді бұйырды. 1945 жылғы 19 шілдеде сағат 15:40-та Бугараның қарауылдары горизонтта мачтаны көріп, толық жылдамдықпен оған жақындады, бірақ байланыс үзілді. Бірақ 20 минуттан кейін оның қарауылдары тағы да мачталарды көрді, бұл жолы кемелерден құралған конвойды, сондай-ақ Бугараның Шаде анықтаған жапон перископын, белгілі бір қашықтықта. Шаде Бугараға бағытты өзгертіп, содан кейін жоғары жылдамдықпен су бетіне шығуға бұйырды. Күдікті жапон перископы Бриллге тиесілі болып шықты, ол да конвойды қуа жұрған. Шаде Бриллдің шабуыл позициясын анытуға тырысты, осылайша екі су асты кеме шабуылдарын үйлестіре алады, бірақ Брилл Бугараның сұрауына жауап бермеді, сондықтан су асты кемелер шабуыл жоспары болмай конвойға жеке-жеке жақындады. 22:05-те Бугара радарда бірнеше нысандарды анықтады және толық жылдамдықпен алға жылжыды. Дәл сол кезде Доджтан Бугараның сол фланкінде Cod және Bumper су асты кемелері, ал оң фланкінде Брилл мен Бугара екендігі туралы хабарлама келді. Додж Бриллдің шабуылға бара жатқанын хабарлады, ал Шаде Бугара Бриллдің соңынан еретінін радиоарқылы жеткізді. Бугара жапон конвойына тоғыз торпеда атты, оның ішінде екеуі кішкентай моторлы танкерге, екеуі екінші кішкентай моторлы танкерге, екеуі кішкентай жүк кемесіне (американдықтар "теңіз трагы" деп атайды), біреуі эскорттық патрульдік кемеге, екеуі үлкен траулерге (Бугара эскорт деп есептеген). Брилл де конвойға шабуыл жасады, бірақ Бугараның немесе Бриллдің торпедаларының бірі де тимеді. Шаде мен Додж өздерінің торпедалары қалыпты жұмыс істегенін, бірақ нысандардың астынан өткенін қорытындылады. Жапондықтар су асты кемелерге қарсы шабуыл жасаған жоқ.

20 шілде

1945 жылғы 20 шілдеде сағат 14:45-те Бугараның қарауылдары бір кемені көріп, оған жақындады. Алты жергілікті теңізшіден тұратын экипажды алып алғаннан кейін, Бугара кемеге тексеру үшін топ жіберді. Тексеру тобы кеменің Сингапурдан Бангкокқа, Таиландқа қант тасымалдап бара жатқанын анықтады, екеуі де жапондықтар бақылауындағы порттар болатын. Кеменің экипажы жүк жапондықтарға емес, Қытайға баратынын мәлімдеді. Бугара экипажы оған сенбесе де, барлық экипаж құжаттарын кейінірек барлау қызметкерлері талдауы үшін сақтап алып, 90 минуттан кейін кемені жіберді. 1945 жылғы 20 шілдеде сағат 16:30-да Бугара Бангкоктен шығып, кемесі күрішпен толы тағы бір үлкен кемеге өтті. Кеменің экипажы жүк жапондықтарға емес, Қытайға баратынын айтты, және Бугара кеменің кемелік журналын тәркілеп, экипажды босатып жіберді. Сағат 20:30-да Бугара үшінші кемені тексерді, оның экипажы кеме жүгін қытайға емес, жапон әскерлеріне тасымалдау туралы ұқсас оқиға айтты. Кейіннен Шейд 71-ші жедел топтың командиріне хабар жіберіп, оның тауарларды өткізуге рұқсат беруін сұрады.

23-24 шілде

1945 жылы 23 шілдеде, Жапон императорлық әскери-теңіз күштерінің Каваниси H8K тип 2 (Одақтастардың "Эмили" деген атауымен белгілі) ұшу қайығынан қашу үшін суға сүңгіп, Лем Чонг Пра жағалауынан теңізге шығып кеткеннен кейін, Шейд жағаға, құлату құралдарымен жақсы қаруланған коммандос тобын жіберді. Алты сағаттан соң Бугара 1945 жылдың 24 шілдесінде сағат 04:00-де коммандостарды қайта жинады. Олар үлкен ұятқа қалды, өйткені джунгли тым тығыз болғандықтан жағадан шыға алмады. 1945 жылдың 24 шілдесінде сағат 13:35-те Бугара Сингапурге бет алған, 10 тонна әскери жүк (ұшақ дөңгелектері мен шиналары), 15 қорап ұшақ бөлшектері, металл және қант тасымалдаған шхунаны тексерді. Ол шхуна экипажын алып тастап, оқ атып кемені батырды. 14:25-те ол 120 тонналық жапондық "Хиап Сенг Мару" кемесін тоқтатты, ол Сингапурге қант пен тігін машиналарын тасымалдап бара жатқан еді. "Хиап Сенг Мару" кемесіне мініп, тексергеннен кейін Бугара оны оқпен батырып жіберді. Шхуна мен "Хиап Сенг Мару" экипаждарын және олардың қайықтарын палубасында алып, Бугара жағадан алшақтап, экипаж мүшелеріне нан беріп, босатып жіберді.

25 шілде

25 шілде күні сағат 14:05-те "Бугара" экипажы Сингапурға бағыт алған, 75 тонна брутто сыйымдылығы бар шхунаға мінді және экипажын алып шыққаннан кейін, оны оқпен батырып жіберді. 15:35-те "Бугара" Сингапурдан келе жатқан 25 тонна брутто сыйымдылығы бар джонканы тоқтатты. Джонкада қант пен спички жүгі бар еді. 16:24-те "Бугараның" шабуыл жасаған тобы, жапондық экипажы тастап кеткен бос 20 тонна брутто сыйымдылығы бар жағалаулық жүк кемесіне мінді, ал "Бугара" оны тастап, кейін оралып батыруды жоспарлады. 16:50-де "Бугара" тоқтап, бір күн ішінде тоғызыншы кездесуін жасады – Сингапурдан қант пен кофемен келе жатқан 51 тонна брутто сыйымдылығы бар жаңа шхуна. Шхуна экипажы кемені тастап кетті, ал "Бугара" экипажын тұтқындауға тырыспай, оны оқпен батырып жіберді. "Бугара" келесі кездесуін 17:30-да жасады, оның шабуыл жасаған тобы 50 тонна брутто сыйымдылығы бар "Kian Huat" джонкасына мінді, ол Сингапурдан Чампонға, Таиландқа қант пен кофе тасымалдап жатқан еді. "Kian Huat" джонкасының төрт жапондық экипажы кемені тастап кетті, олардың кейінгі тағдыры белгісіз, ал "Бугара" оны оқпен батырып жіберді. Бір сағаттан кейін, 125 тонна брутто сыйымдылығы бар "Joo Lee Maru" шхунасының жапондық экипажы, жапондық "Көк күн" туымен және Сингапурдан қант пен түрлі тауарлармен жүктелген, "Бугара" оларды тоқтатқанда кемені тастап кетті, ал "Бугара" шхунаны оқпен батырып жіберді. Содан кейін "Бугара" бұрын тастап кеткен жағалаулық жүк кемесіне оралып, оны оқпен жойды.

26 шілде

1945 жылғы 26 шілдеде Бугара кемесіндегі қарауылдар сағат 03:00-де үш теренггану (жүк тасымалдайтын шхуналар) көріп, барлығына да түсті. Олардың екеуі жапондықтар басып алған Британдық Малайядан келген, әскери маңызы жоқ жүк тасымалдаған кемелер болғандықтан, Бугара оларды жіберді. Ал үшіншісі – жапон тіркеліміндегі 20 тонналық кеме, оны Бугара батырды, Бугара экипажы екінші екі теренгганудың малай экипаждарының «осы кемеден арылуға көңілді болғандай көрінгенін» байқады. Сол күні таңғы сағат 08:45-те Бугара 144 тонналық Чит Мин Хо Мару кемесін тексерді, ол 75 тонна күрішпен Сингапурге бет алған еді, оны оқпен батырып, экипажын жіберді. 15:50-де Бугара авиациялық бензинге толы барабандары бар 50 тонналық «теңіз көлігіне» түсті, содан кейін екі снарядпен өрт сөндіріп, оны жойды; Бугара экипажы «теңіз көлігінің» жапон экипажы кемеден секіріп, қатты жүзіп кеткенін көрді. Содан кейін Бугара 50 тонна күрішпен жүктелген 75 тонналық шхунаны батырып, Сингапурге бағыт алды. 17:40-та ол судың өте шалқақ жеріне кіріп, 10 қорап холераға қарсы сарысу), басқа да медициналық құралдармен, металл сынықтарымен және күрішпен толтырылған 150 тонналық шхунаны тоқтатып батырды. Бугара экипажы тексерген келесі кішкентай кеме – бос 50 тонналық шхуна, оның бағытын анықтай алмағандықтан, Шейд оны жіберді. 20:30-да Бугара сол күні ертерек кездестірген екі малай теренггануымен қатар келді, Шейдтің айтуынша, «олар зор қуанышпен қарсы алды».

27 шілде

1945 жылғы 27 шілдеде сағат 08:10-да «Бугара» тайлық жүк тасушы кемемен қатар келді, оның «өте достық» экипажы «Бугараға» тірі тауықтарын сыйлауға тырысып, «ниппонды ұстауға» шақырды. 09:50-де «Бугара» жапондық байланыстары жоқ деп мәлімдеген жергілікті экипажбен 300 тонналық бос шхунаға өтті. «Бугараның» экипажы жапондықтардың мұндай үлкен кемені пайдаланбайтынына күмәнданып, шхунаны жіберді. Бір сағаттан кейін «Бугараның» шабуыл жасаған тобы жапон туын көтеріп, түрлі жабдықтармен жүктелген 20 тонналық шхунаға өтті, экипажын алып тастап, оқпен батырды. Экипаж достық қарым-қатынас көрсетіп, «Бугарамен» бірге қалуды тіледі және жапондықтар соғысты ұтысқандарын, енді олар үшін жұмыс істемейтіндеріне қуандықтарын бірнеше рет айтты. «Бугараның» кемешілері оларды тамақтандырды, ал біреуіне белгілі бір ауруына байланысты медициналық көмек көрсетілді. Сағат 13:40-та «Бугараның» қарауылдары жапондық «Каваниши H8K» («Эмили» деп аталған одақтас ұшағы) ұшатын қайығын көрді, сондықтан «Бугара» дереу артқа шегініп, жергілікті тұрғындарды қайықтарына отырғызып, содан кейін толық жылдамдықпен алға басып, суға батты. Шейд олардың жағажайға қарай қауіпсіз барып жеткенін хабарлады. Жапондық ұшақ «Бугараны» немесе жағажайға беттеп бара жатқан жергілікті тұрғындарды көрмеді және аймақтан кетіп қалды. 15 минуттан кейін «Бугара» 75 тонналық жүктелген шхунаны қуалау үшін суға шықты, және шамамен бір сағаттан кейін, сағат 14:45-те, ұшақ қайта пайда болғанда, шхунадан қарулы бекетте болды, сондықтан «Бугара» тағы да суға батты. 15:05-те, ұшақ кеткеннен кейін, «Бугара» 50 тонна қант жүктелген Сингапурден келе жатқан шхунамен қатар келді, және кемесінің палубасы суға жуық болғанша толы болды. Экипажын алып шыққаннан кейін «Бугара» шхунаны оқпен батырды. Сағат 20:50-де «Бугара» айсыз түнде қараңғылық тез түскенде шамамен бір мачта байқады. «Бугара» толық жылдамдықпен жақындасып, шхуна болуы мүмкін екенін анықтады. «Бугараның» экипажы қарулы бекетке барып, кемеге жақындасып, оның 200 тонна күрішпен Сингапурға бара жатқан 200 тонналық шхуна екенін анықтады. «Бугара» шхуна экипажын алып тастап, оқпен батырды.

28 шілде

1945 жылдың 28 шілдесінде Бугара күніне сағат 09:45-те 50 тонна күріш жүктелген жағалаулық жүк кемесіне мінді және Сингапурге бағыт алды. Бугараның артиллериялық экипажы кемеге шабуыл жасап, оны тез арада батырды, ал кеменің экипажына бұйрық беріліп, кемеден түсірілді. 10:44-те Бугара соғыс патруліндегі 25-ші нысанына тап болды – екінші 50 тонналық жағалаулық жүк кемесі мина өрісінің шетіне қарай бет алды, ал Бугара оны қуды. Бугара кемеге жақын келгенде, Жапон императорлық теңіз күштерінің Mitsubishi F1M Type 0 (Одақтастар "Пит" деп атады) бақылау ұшағы жағалаудан жақындады. Жүк кемесінің экипажы кемені тастап, қауіпсіз жерге шыққаннан кейін, Бугараның артиллериялық экипажы атыс ашып, ұшақ кері қайтқанда шағын кемені батырды. Үш сағаттан кейін Бугараның қарауылдары жағалауға жақын жерде 300 тонналық үш мастты шхунаны байқады. Шейд үлкен шхунаны батырудың жағалауға жақын суға кіру қаупін бағалап, Бугараға жоғары жылдамдықпен шабуылға өтуді бұйырды. Шхунаның жапон экипажы ертерек кемені тастағандықтан, Шейд Бугараға шхунаға оқ атуды бұйырды, алдымен кемеге шығып, жүгін анықтау қажеттілігін қарастырмады. Шхуна 7 метр тереңдікте суға батты, үш мачтасы судан тік бойымен көтеріліп тұрды. Содан кейін Бугара жоғары жылдамдықпен терең суға шықты. 16:35-те Бугарадан келген топ 75 тонналық "Киат Энн" шхунасына түсті. Кемеде табылған құжаттар Сингапурдан Бангкокқа қант тасылғанын көрсетті, бірақ экипаж жүк Сингапурге баратын күріш екенін талап етті. "Киат Энн" жапон тіркеуінде болғанымен және Бугара экипажы оның төрт мүшесінің жапондық екеніне көз жеткізгенімен, Бугара бүкіл экипажды алып тастап, босатып, содан кейін "Киат Энн" шхунасын оқпен батырды. 21:25-те Бугара 25 тонналық "Чусан" типіндегі қайыққа жақындады. Жеті адамнан тұратын экипаж, барлығы кантондық қытайлар, достық көрінді, бірақ Сингапурға күріш тасып келгенін және екінші жүк үшін оралғанын ашық мойындады. Қайықтың экипажы Бугараға көтерілді, ал оның кемесі оқпен жойылды. Шейд "бір білімді еріктіні аудармашы ретінде" қалдыруға келісті. Ол тазаланып, медициналық тексеруден өтіп, жұмыс киімімен киіндірілді. Қалған қайық экипажы өздерінің құтқару қайығының теңізге лайықты емес екенін айтты, сондықтан Шейд Бугараға мина өрісінен айналып өтуге, қисыққа жақындауға және қайық экипажына қайықтарына отырып, теңізге жіберуге бұйрық берді. Содан кейін ол, кеш болғандықтан, қайық экипажына Бугарада түнеуге, бос торпедалық тақталарда ұйықтауға және патрульді жалғастырғанда Бугара тапқан алғашқы желкенді қайыққа отыруға рұхсат беруге шешім қабылдады.

29 шілде

1945 жылдың 29 шілдесінде Шейд үздіксіз операциялардың оның адамдары мен субмаринасына тигізген әсерін байқады. Ол экипаж мүшелерінің шаршағанын, қару-жарақтарды тазалау қажеттігін және дизельдік қозғалтқыштардың, Бугара нысаналарды іздегенде көп уақыт бойы толық жылдамдықпен жұмыс істегеннен кейін, реттеліп күтілуі қажеттігін атап өтті. Ол жағалаудан шегіліп, экипажға демалыс күні беріп, соғыс патрулі кезінде алғаш рет фильм көруге мүмкіндік берді. Бірақ кемелер қозғалысы оның жоспарларына бөгет қойды. 09:05-те Бугара 200 тонналық шхунаны баттырды, ол жапон туымен жүріп, 200 баррель сорго молассасын тасымалдап келді. 13:25-те Бугара Қытай Республикасының туын көтеріп жүрген 400 тонналық Императорлық жапон теңіз күштерінің қосалқы кемесіне өтті. Кемедегі какао бұршақтарының жүгі Императорлық жапон теңіз күштеріне арналғаны және Шонан, Жапонияға бағыт алғаны туралы сертификат болды. Кеме экипажы кемені тастап кеткеннен кейін, Бугараның артиллериялық ұшақтары оны баттырды. 14:10-да Бугара 112 тонналық күрішпен жүктелген «Аямэ» джонкасын тоқтатты, ол Сингапурге қарай бет алған. Бугараның кемеге өткен тобы «Аямэ» жүгінің жапондық манифестінде көрсетілген «машиналар» емес екенін анықтады. Бугара оны оқпен батырғаннан кейін, «Аямэ» 18 метр тереңдікте, 6 метрлік мачтасы су бетінен көрінетіндей жатты. 14:42-де Бугара 50 тонналық шхунаны тоқтатты, ол тай туымен жүріп, Сингапурге бара жатқан күрішпен жүктелген. Содан кейін оны оқпен батырды. 16:00-де Бугараның қарауылдары су үстінде өте төмен биіктікте ұшып келе жатқан «Каваниши H8K» (Одақтастар «Эмили» деп атаған) ұшатын қайықты көрді, бірақ үлкен ұшатын қайықтың экипажы Бугараны байқаған жоқ. Шейд шхунаның жергілікті экипажын қараңғыда жағаға шығаруға шешім қабылдады және қолайлы жер табу үшін Ко Тан аралының жағалауын қарады. Шейд «жапондық казармаларға ұқсайтын әдемі ауыл» деп сипаттаған жерді байқағаннан кейін, аудармашымен кеңесіп, осы орынды мақұлдады. Бугара төрт адамға арналған резеңке қайықты, бір офицерін және жеті жергілікті тұрғынды, сондай-ақ оларға азық-түлік пен киім-кешекпен бірге теңізге жіберді. 22:20-да жергілікті экипаж Бугарадан кетуге өте қайғырып, «барлығына дерлік» қол берді. Жағажайға жақындап, шағын суға Бугара келісілген жерге тай теңізшілерін түсірді, ал 23:40-қа дейін офицер мен резеңке қайық Бугараға оралды.

31 шілде

1945 жылдың 31 шілдесінде таңертеңгі қараңғыда «Бугара» белгісіз кемеге көз жеткізді және радар арқылы байланыс орнатты. Ол таң атқанша кемеге ілесіп, содан кейін оны жою үшін жақындады. Ол аңдыған кеме 32 тонналық, Сингапурге бағыт алған жағалау жүк кемесі болып шықты. Сағат 08:11-де экипаж бен олардың қайығын палубаға көшіргеннен кейін «Бугара» оқпен баттырды. 09:05-те бес жапондық ұшақ, Императорлық жапон теңіз күштерінің Мицубиси J2M Raiden («Thunderbolt») (Одақтастар «Jack» деп атады) истребительдері «Бугараға» төмен ұшып келді. Өз экипажы қару-жарақ станцияларында тұрса да, 17 жергілікті тұрғын, суға батқан кемелерден әкелген мүліктері мен палубадағы қайықтарының бірі болса да, «Бугара» барлығын төмен түсіріп, суға секірді, бірақ осы процесте қайықты жоғалтты. 20 минуттан кейін су бетіне шығып, экипаж қайтадан қару-жарақ станцияларына оралды. «Бугара» үш жапондық екі қозғалтқышты ұшақты байқады, бірақ суға түспеді, ал жапон ұшақтары қашып кетті. 09:46-да «Бугараның» шабуыл тобы Императорлық жапон теңіз күштерінің туын көтерген 40 тонналық шхунаны басып алды. Оның экипажы «Бугараға» жеткізілді, ал кеме екі оқпен баттырылды. Радарда тағы бір нысан пайда болды, «Бугара» оны қуалады. 10:20-да «Бугара» бір моторлы истребительді байқады, бірақ суға түспеді. Истребитель «Бугараның» оң жағынан ұшып өтті, бірақ шабуылға түспеді. Он бес минуттан кейін екі моторлы гидроұшақ та «Бугараның» оң жағынан ұшып өтті. Шейд «Бугараға» кемеге қарсы жорылын жалғастыруды бұйырды, ал шабуыл тобы 100 тонналық шхунаға отырды. Шхунаның барлық құжаттары жоғалған, бірақ тұтқынға алынған экипаж жүк жапондықтарға арналғанын мойындады. Екі оқпен шхуна тез батты. 11:10-да «Бугараның» қарауылдары екі Aichi E13A 0 типті барлау гидроұшағын (Одақтастар «Jake» деп атады) байқады, олар «Бугара» суға түскен сәтте оған жылдам жақындады. Оның жұмыс істейтін аймағында жапондық ұшақтардың болуы Шейдті 25 тұтқынға алынған экипаж мүшесін қауіпсіз босату қиын болады деп алаңдатты. 14:10-да «Бугара» экипажы кемені тастап кеткеннен кейін «Көтерілетін Күн» туымен жүретін 37 тонналық жаңа жағалау жүк кемесін баттырды. Ол Сингапурдан Таиландтың Шампон қаласына қант тасымалдаған. Содан кейін кемеге кіру тобы «Бугараның» соғыс патрулінің 40-шы нысанымен байланыс орнатты, 33 тонналық жағалау жүк кемесі де Императорлық жапон теңіз күштерінің туын ұшырып, «Бугараның» артиллериялық ұшақтары оны баттырды. 14:32-де «Бугара» жағалауға жақындады, онда оның қарауылдары бірнеше балық аулау қайықтарын байқады. Үлкен қайықтың жанына тоқтаған «Бугара» кемедегі 25 экипаж мүшесін оған көшірді. 15:00-де «Бугара» АҚШ Әуе күштерінің B 24 Liberator бомбалаушысының құлағаны туралы хабар алды және оның экипажын іздеу үшін толық жылдамдықпен жолға шықты. Шейд басқа субмариналар «Бугараға» қосылып, үйлестірілген іздеу жұмыстарын жүргізе алады деп үміттенді. «Лампрей» субмаринасы 22:00-де «Бугараға» қосылды, бірақ субмариналар іздеуді бастау үшін таң атқанша күтуге мәжбүр болды, өйткені түнде жаулық суларда құтқару жұмыстарын жүргізу өте қауіпті болды.

1-4 тамыз

1945 жылдың 1 тамызында сағат 03:15-те «Кобия» суасты қайығы «Бугара» және «Лампрей» суасты қайықтарымен қосылды. Таң атқанда үш суасты қайық барлау желісін құрып, жоғалған «B-24» экипажының іздеуін бастады. Сағат 15:30-да «Бугараға» іздеуді тоқтату туралы бұйрық берілді. Ол бұл бұйрықты «Кобия» мен «Лампрей» суасты қайықтарының командирлеріне жеткізіп, қалған екі суасты қайығынан бөлініп кетті. Сағат 16:00-де «Бугара» өз қарауылдық бекетіне оралды. 1945 жылдың 2 тамызында «Бугара» үлкен шхунаны көріп, оған жақындады. 211 тонналық шхуна Сингапурдан жүк тасымалдаған, бірақ «Бугараның» командасы қараңғыда жақсы іздеу жүргізе алмады, сондықтан «Бугара» шхуна экипажы мен екі құтқару қайығын алып, оны оқпен батырып жіберді. Бірден кейін бір құтқару қайығы суға батып кетті. Екіншісі палубаға көтеруге тым ауыр болғандықтан, «Бугара» оны артынан сүйреп әкелді. Сағат 04:00-де сол құтқару қайығы да сол жақ бұрандасына ілігіп, зақымданып суға батып кетті. 1945 жылдың 2 тамызында сағат 08:09-да «Бугара» кофе тасымалдаған 20 тонналық Малакка жағалаулық жүк кемесіне отырды. Жапон туымен жүзіп бара жатқандықтан, «Бугара» оның экипажын алып тастап, оқпен батырып жіберді. Содан кейін «Бугара» соғыс патрулінің 43-ші тікелей байланысын жасады, ол Сингапурдан келе жатқан, Шығыс Күн туын көтерген 180 тонналық жаңа шхуна болып шықты. «Бугара» оны да іздеп, батырып жіберді. Кейін «Бугара» 18 тонналық жағалаулық жүк кемесіне, 117 тонналық шхунаға және жаңа жапондық 150 тонналық шхунаға отырып, тексеріп, батырды. «Бугараның» артиллериялық ұшақтары соңғы шхунаны батып жатқанда, оқиға орнына күріш тасыған қытай экипажы бар алты үлкен малай каноэсі келді. Қытай экипажының екі мүшесін өлтірген қарақшылар «Бугара» алып келген каноэлерді қуды. Қарақшылар қашуға тырысты, бірақ «Бугара» оларға оқ атып, қайықтарын қиратты, бұл қытай экипажының қуанышын тудырды. «Бугара» қытайларды жағаға шығарды. «Бугара» 1945 жылдың 3 тамызында тағы екі кемені батырды: күрішпен жүктелген 56 тонналық «теңіз жүк тасымалдағышын» және Жапон императорлық теңіз флотының 100 тонналық «Жонк» №2218-ді. «Бугараның» командасы екі кемеден де экипаждарды алып шықты, содан кейін «Бугараның» артиллериялық ұшақтары оларды стандартты екі-екі оқпен батырып жіберді. 1945 жылдың 4 тамызында «Бугара» тағы үш кемені батырды: 50 тонналық жағалаулық жүк кемесі, 300 тонналық қоқыс кемесі және копра мен кокос майын тасымалдаған 450 тонналық шхуна. Кейін сол күні «Бугараның» қарауылдары екі Жапон императорлық теңіз флотының Каваниши H8K («Эмили» деп аталған) ұшатын қайықтарын байқады, біріншісі алыс қашықтықта, екіншісі «Бугара» батырған үш кеменің орнында іздестіріп жатты. Бұл екінші жапон ұшағы «Бугараға» тым жақын ұшып келді, сондықтан экипажы оның белгілерін анық көре алды.

5-12 тамыз

1945 жылғы 5 тамызда сағат 07:40-да «Бугара» кофе, қант, тігін машиналарын және басқа да жабдықтармен толы 200 тонналық шхунаға мінгізіп, тексеріп, батырды. Содан кейін «Бугара» 75 тонналық джонканы суға батырды. «Бугара» кейін Лем Чонг Праға жағаға тірелген 20 тонналық джонканы қуды. Команда «Бугара» оларды ұстамас бұрын қашып кетті, сондықтан «Бугара»ның артиллериялық экипажы джонканың ортасына бір снарядпен соқты және «Бугара» оны батып кетуіне қалдырды. Сағат 17:10-да «Рэй» су асты қайығы жақын жерде пайда болды, ал «Бугара» ақпарат алмасу үшін «Рэймен» бірге жүрді. Сол күні кешкі сағат 19:30-да «Бугара» Кох-Хай аралының артында екі кеме көрді. «Бугара» екі кеме де аралдың теңіз жағында күзеттегенде, олар аралдың артына жасырынды. Күн батқанда «Бугара» оларға жақындады. Бірінші кеме, 64 тонналық шхуна, жақын тұрғанда оның экипажы тез арада кемені тастап кетті, ал «Бугара»ның артиллериялық экипажы оны батырды. Екінші кемені табу үшін қараңғы болғандықтан, «Бугара» аймақтан кетті. 1945 жылғы 6 тамызда «Бугара» Самуи бұғазының тар жерлеріне барып, басқа нысаналарды табуға үміттенді. Бірнеше теңіз шақырымын дұрыс бағаламай, өзін таяз суға тапқаннан кейін, ол қауіпсіз суға қайта оралды және көп ұзамай күнінің алғашқы нысанасын тапты – Сингапурдан Бангкокқа күрішпен жүктелген 125 тонналық джонка. Джонканың капитаны жапон туын беруге келіспеді, бірақ ақырында оны беруге көндірді. «Бугара» джонканың экипажын алып, оны атып батырды. Сондай-ақ, жаңа жағалаулық жүк кемесін батырғаннан кейін, оның жалпы тоннажы 30 тоннаға бағаланды, бірақ кеме қағаздарында 16,6 тонна көрсетілген, және тағы төрт джонканы батырды. «Бугара» 20:03-те британдық су асты қайыққа тап болды, ол Сиам шығанасындағы төрт джонканы зерттеп жатқан «Слют» болып шықты. «Бугара» «Слютке» іздеу және жою жұмысына көмектесуге шешім қабылдады және тағы екі кемені – жапон туымен жүретін 26 тонналық джонканы және авиациялық бензинмен толы 75 тонналық шхунаны атып батырды. «Слют» экипажымен ақпарат алмастырғаннан кейін «Бугара» 22:46-да радарлық сигналды анықтады, ол көзге түсті. «Бугара» 60 тонналық кемеге жақындап, оның назарын аудару үшін 20 миллиметрлік оқтар атып, тоқтатып алды. Кеме экипажы кемені тастап, желдің күшті соғуымен желкендерін көтеріп, «Бугараның» кемеге жақындауына қиындық туғызды. Бұған қарамастан «Бугара» экипажын кемеге алды, әдеттегідей екі оқпен джонканы суға батырды, содан кейін экипажды жағаға жіберді.

715 тамыз 1945 жыл

Бугара 1945 жылғы 7 тамызда тағы екі жағалаулық жүк кемесін баттырды. Ол алғашқысын, Императорлық жапон әскерінің туын көтеріп жүрген 26,5 тонналық жаңа кемені 07:50-де баттырды. 15:50-де Бугара апаттық қиыршықтардың арасынан өтіп, көптеген үлкен жәшіктер мен бензин бөшкелерін тапты. Ол бір жәшікті тауып алып, оның Императорлық жапон армиясының аспап-саймандарына толы екенін анықтады. Бугараның артиллериялық ұсталары .50 және .30 калибрлі пулеметтермен бөшкелер мен жәшіктерге атыс ашты, нәтижесінде Бугараның төңірегінде көптеген бензин өрттері тұтанды. Екі жапон ұшағын байқағаннан кейін Бугара суға сүңгіді. Су бетіне шыққаннан кейін, ол 19:40-та Хилл Кейпі мен Патани жолдары арасында жағаға жақын орналасқан төрт орташа жоңғар мен екі желкенді кемені көрді. Кенеттен, Шейдтің хабарлауынша, ол қашықтықта перископты байқады: "Ол соншалықты үлкен және тұрақты болды, біз оның перископ екеніне сенбедік және оны жақыннан өткізіп жібердік". Ол перископты елемей, қалған кемелерге жақындауға шешім қабылдады. Желкенді қайықтар жергілікті тұрғындарға тиесілі болды және тапиока тасымалдады, сондықтан Бугара оларды өз жолымен кете берді. Қалған кемелер жағаға тірелді, ал Шейд қараңғылық жағаға жақын жерде не бар екенін анықтауға мүмкіндік бермегендіктен, одан әрі жақындамауға шешім қабылдады. HMS Sleuth кенеттен Бугараның кормасынан шықты, және Шейд бұл Бугара бұрын көрген Sleuth перископы екенін атап өтті. 24:00-де Бугара өз патрулін аяқтау үшін операциялық бұйрығына сәйкес аймақтан шықты. Бугара 1945 жылғы 12 тамызда сағат 19:00-де Ломбок бұғазынан оңтүстікке қарай жүріп өтті, үш сағаттан кейін бұғаздағы кедергілерді жойды. Содан кейін ол Австралиядағы Фримантел қаласына бағыт алды. Ломбок бұғазынан Фримантелге дейін Үнді мұхиты арқылы өтетін кезінде, 1945 жылғы 15 тамызда Жапониямен соғыс аяқталды. Шейд Бугараның үшінші, өте сәтті патрулінің командирі болғаны үшін қола жұлдыз медалін алды, ол оны "соғыс кезінде жасалған ең жарқын патрульдердің бірі" деп есіне алды. Патрульдік сапар кезінде Бугара 57 кішкентай кемені, жалпы тоннажы 5 284 тоннаны құратын кемелерді баттырды. Оның құрбандарына 12 жоңғар (жалпы тоннажы 1162 тонна), 24 шхуна (жалпы тоннажы 3057 тонна), 16 жағалаулық жүк кемесі (жалпы тоннажы 489 тонна), үш "теңіз жүк тасымалдаушысы" (жалпы тоннажы 156 тонна), 400 тонналық теңіз көмекші кемесі және 20 тонналық теренггану кірді. Бугара мен оның экипажы патруль үшін Су асты кемелері шабуылы патрулінің белгісін алды.

1945-1950 жылдар

1945 жылдың 17 тамызында «Бугара» өзінің соңғы соғыс патрулін аяқтап, Австралияның Фримантл қаласына келді. Бірнеше күннен кейін ол Филиппин аралдарындағы Лусон аралындағы Субик шығанағына бағыт алып, ондағы эскадрильясының басқа су асты кемелеріне қосылды. 1946 жылдың қаңтарына дейін Субик шығанағынан жұмыс істеді, содан кейін Перл-Харборға және одан әрі Калифорния штатының Сан-Диего қаласына бару туралы бұйрық алды. 1946 жылдың ақпанында Сан-Диегоға жетіп, экипажы 1946 жылдың наурыз айының ортасына дейін топ-топ болып демалыс алды. Күнделікті жаттығулардан кейін «Бугара» 1946 жылдың мамырында өзінің жаңа портына – Перл-Харборға келді және 5-ші су асты кемелер эскадрильясында қызметке тұрды. 1946 жылдың 28 мамырында «Бугара» Оахудан тыс жаттығуларға қатысып, тұтқынға алынған жапондық су асты кемесін торпедалық нысана ретінде баттырды. Бұл, Кеңес Одағымен қарым-қатынастардың нашарлауына байланысты, I-14 технологиясын кеңестік қолға тиюіне жол бермеу мақсатында жасалды. 1946 жылдың 21 маусымында «Бугара» Перл-Харбор әскери-теңіз кеме құрастыру зауытында күрделі жөндеу жұмыстарын бастады. Жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін Беринг теңізінде жаттығу сапарына шықты. 1947 жылдың барлық кезеңінде «Бугара» қарқынды жаттығулар мен операцияларды жүргізді. 1947 жылдың жазында «Бергалл» және «Брилл» су асты кемелерімен бірге Гавай аралдарында «Айова» соғыс кемесіне қарсы координацияланған шабуыл жаттығуына теңізге шықты. Аленуихаха каналында орналасып, су асты кемелері Мауи және Гавай аралдары арасында жоғары жылдамдықпен жүріп келе жатқан соғыс кемесін ұстап алуға тырысты. «Айова» құрлықтағы әуе күштерінің қорғауында болғандықтан және бірнеше рет бағытын өзгертіп, оны қуушыларды шатырлатқанмен, су асты кемелері соғыс кемесіне қарсы төрт «сәтті» шабуыл жасады. «Бугара» 1947 жылдың қазан айында Калифорния штатының Стоктон қаласында өткен Әскери-теңіз күніне арналған жаттығуларға қатысты. 1947 жылдың қарашасында ол Оңтүстік Калифорнияда Бірінші тапсырмалық флоттың қолбасшылығымен флоттық жаттығуларға қатысты. 1947 жылдың 14 қарашасында «Орлек» эсминціне қарсы су астындағы жаттығу кезінде «Бугара» «Орлекке» соқтығысып, перископ пен радары бұзылды, бірақ көмексіз жалға беруге мүмкіндік болды. Зақымды тексеруден кейін перископтың иілгіші 10 градусқа иілгені және төменгі перископ төменгі жағдайда тұрып қалғаны анықталды. «Бугара» 1947 жылдың 20 қарашасынан 1948 жылдың 19 наурызына дейін Сан-Францискодағы Хантерс-Пойнт әскери-теңіз кеме құрастыру зауытында жөндеуден өтті. «Бугара» 1948 жылдың 27 наурызында Сан-Францискодан шығып, Перл-Харборға бағыт алды, онда 1948 жылдың 7 сәуірінде 5-ші су асты кемелер эскадрильясында қызметке кірді. Келесі алты аптаны оқумен өткізді, көбінесе басқа АҚШ әскери-теңіз бөлімдеріне қызмет көрсетті, сондай-ақ 1948 жылдың 30 сәуірінен 2 мамырына дейін Гавай аралдарында Перл-Харбордан Кауаиге дейін АҚШ әскери-теңіз резервінің қысқа оқу круизіне қатысты. 1948 жылдың 21 мамырында «Бугара» Перл-Харбордан Австралияның Мельбурн қаласына кетті. Саяхат барысында экипаж мүшелерінің бірі ауырып қалды, ол 1948 жылдың 29 мамырында Америка Самоасындағы Тутуиладағы Паго Пагоға жоспарланбаған аялдама жасады. 1948 жылдың 30 мамырында «Бугара» Паго Пагодан шығып, Мельбурнға сапарын жалғастырды, ол жерге 1948 жылдың 9 маусымында келді. 1948 жылдың 11 маусымында Батыс Австралиядағы Пертке бағыт алды, ал 18 маусымда сол жерге келді. Төрт күндік тоқталыстан кейін, ол 1948 жылдың 22 маусымында Мариана аралдарындағы Гуамға қарай тағы да теңізге шықты. 1948 жылдың 4 шілдесінде Гуамға келіп, жөндеуден өтті. Жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін, ол 1948 жылдың 16-22 шілдесінде Гуам аймағындағы су үстіндегі кемелерге және ұшақтарға қызмет көрсетті, содан кейін Мариана аралдарындағы Паганға кетті, онда ол жағалаудағы бомбалау жаттығуларын жүргізді және онда орналасқан АҚШ теңіз жаяу әскерлерінің күштері үшін дүкендер мен жолаушыларды түсірді. Келесі порты – Йокосука, Жапония, ол жерге 1948 жылдың 27 шілдесінде келді. Ол сондай-ақ Цинтао, Қытай және Окинавадағы Бакнер шығанағына тоқтады. «Бугара» 1948 жылдың 9 тамызында Окинавадан су асты кемелеріне қарсы жаттығулар жүргізіп жатқанда, «Крис» тропикалық дауылға тап болды, желдің күші 500 м жоғары болды. «Бугара» тропикалық дауылдан аулақ болу үшін оңтүстікке қарай бағыт алды. 1948 жылдың 10 тамызында дауылдың жолынан шыққаннан кейін «Бугара» солтүстік-батыс Гавай аралдарындағы Мидуэй атолына бағыт алды, ол жерге 1948 жылдың 19 тамызында келді. Ұзақ тоқталыстан кейін ол Перл-Харборға бағыт алды, ол жерге 1948 жылдың 24 тамызында жетті. 1948 жылдың қалған бөлігінде және 1949 жылдың тамызына дейін «Бугара» Перл-Харбордан Гавайи суларында жергілікті операцияларға қатысып, сол аймақтағы көптеген кемелер мен ұшақтарға қызмет көрсетті және өз экипажын оқытты. 1949 жылдың 13 тамызында «Бугара» Перл-Харбордан Калифорния штатының Вальехо қаласындағы Маре Айленд әскери-теңіз кеме құрастыру зауытында жөндеуге кетті. 1950 жылдың 3 қаңтарында Перл-Харборға оралып, Гавайи суларында жергілікті операцияларға қатысты.

Корей соғысы

Бугара Гавайиде болған кезде 1950 жылдың 25 маусымында Солтүстік Корея әскерлері Оңтүстік Кореяға басып кірген кезде Корея соғысы басталды. 1950 жылдың қыркүйегінде ол Перл-Харбордан Қиыр Шығысқа аттанып, Корея түбегінде күресіп жатқан Біріккен Ұлттар Ұйымының күштеріне көмек көрсетті. Ол Жапонияда зақымданып, жөндеуге Перл-Харборға қайтуға мәжбүр болды. 1950 жылдың желтоқсан айының соңында жөндеу жұмыстары аяқталған соң, Бугара қайтадан Қиыр Шығысқа жол тартты. 1951 жылдың қаңтар және маусым айлары аралығында ол Кореядағы БҰҰ күштеріне қайтадан қолдау көрсетті.

1951-1954 жылдар

1951 жылы 27 маусымда «Бугара» Пёрл-Харборға төртінші рет күрделі жөндеуге кіру үшін Пёрл-Харбор кеме құрылыс-жөндеу зауытына келді. Осы жөндеу кезінде ол су астындағы шнорхельмен жұмыс істеуге бейімделді және жаңа, аэродинамикалық басқару мұнарасы орнатылды. Пёрл-Харбор кеме құрылыс-жөндеу зауыты мұндай жұмысты алғаш рет жүзеге асырды. «Бугара» 1951 жылы 15 қарашада жөндеуден өтіп, Гавайи суларында жергілікті операцияларды қайта бастады. 1952 жылдың мамыр айында ол Пёрл-Харбордан Вашингтон штатының Порт-Анджелес, Сиэтл, Орегон штатының Портленд және Канаданың Британдық Колумбия провинциясының Эскималт қалаларына сапарлады. 1952 жылы 28 маусымда «Бугара» Пёрл-Харборға оралып, Оаху маңындағы операцияларын жалғастырды. 1952 жылы 3 тамызда Барберс-Пойнттың оңтүстігінде су астына қарсы жаттығулар кезінде «Бугара» перископ тереңдігіне түсіп, алдынан «634» нөмірі жазылған мұңын көрді, ол өте жақын және жылдам жақындап келе жатқан. Бұл «Бугарамен» соқтығысқан «Уайтхерст» эскорттық эсминец болды, ол оның жоғарғы тереңдік руліне және перископтарына зақым келтірді. «Бугара» басқару мұнарасын жөндеу үшін Пёрл-Харборға қайта оралды. Соқтығысу кезінде «Бугарада» моторлық күзетте болған бұрынғы экипаж мүшесі Рик Фаррис айтқандай: «Соқтығыс салдарынан қайық қатты аунады, тік төмен бұрылып, тереңге құлады, алдыңғы бөлігі суға батып, біз түбіне бара жатқанымызды көрсетті». Зақымды жою жұмыстары судың ішке кіруін тоқтатты және «Бугара» су үстіне шыға алды. «Зақымды ауыр болды», - деді Фаррис. «Кішкентай сорғы бөлмесі суға батып, екі перископты ауыстыру қажет болды, тереңдік рулінің жоғарғы жартысына және перископ тіректеріне күрделі жөндеу қажет болды. Біз бірнеше апта бойы кеме құрылыс-жөндеу зауытында болдық, ал шығын, менің ойымша, үлкен болды».

Жөндеуді аяқтағаннан кейін және Гавайи суларында Пёрл-Харбордан жұмыс жасап, жергілікті операцияларды жүргізгеннен кейін «Бугара» Гавайидің Хило қаласына сапар шекті, содан кейін 1953 жылдың 22 маусымында күрделі жөндеуге кіру үшін Пёрл-Харбор кеме құрылыс-жөндеу зауытына келді. Жөндеу аяқталғаннан кейін ол 1953 жылдың 23 қазанында Вашингтон штатының Пьюджет-Саунд айманына бағытталды, онда келесі екі ай бойы болды. Содан кейін ол Пёрл-Харборға оралып, 1953 жылдың 23 желтоқсанында келді. «Бугара» 1954 жылдың 6 сәуірінде Пёрл-Харбордан шығып, Батыс Тынық мұхитына бесінші рет аттанды. 1954 жылдың 8 қазанында Пёрл-Харборға оралды және Гавайи суларында басқа теңіз күштеріне қызмет көрсетуді жалғастырды. 1954 жылдың 7 желтоқсанында ол Пёрл-Харбордан Сан-Диегоға бағытталды, онда 1954 жылдың 15 желтоқсанында келді.

19551959 жыл

1955 жылы 26 мамырда «Бугара» кемесі алтыншы рет күрделі жөндеуге Пёрл-Харбор кеме құрылыс-жөндеу зауытына кірді. Зауыт экипаж үшін тұру жағдайын жақсарту мақсатында кең ауқымды өзгерістер жасады. 1955 жылы 1 тамызда кеменің базалық порты Сан-Диегоға ауыстырылды, және ол Субмариналық эскадрилья 3 құрамында қызметке түсті. 1956 жыл бойында «Бугара» Сан-Диего аймағында қызметтер көрсетті және АҚШ-тың Батыс жағалауында бірнеше арнайы флоттық жаттығуларға қатысты. 1957 жылы 1 ақпанда «Бугара» Сан-Диегодан Батыс Тынық мұхитына алтыншы сапарына шықты және Сан-Диегоға оралғанға дейін АҚШ-тың жетінші флотымен бірнеше жаттығулар өткізді. Содан кейін ол Сан-Францискоға көшіп, жетінші күрделі жөндеуін бастады. Жөндеу жұмыстары 1957 жылдың 5 қыркүйегінен 1958 жылдың 19 наурызына дейін жалғасты. Жөндеу аяқталғаннан кейін, кеме Сан-Диегоға оралып, жергілікті операцияларды жалғастырды. 1958 жылдың тамыз айында «Бугара» Пьюджет-Саунд аймағына, Кемелік торпеда станциясы Кипортты қолдау үшін тағы бір сапар жасады, Вашингтон штатында болды және жергілікті Seafair мерекесіне қатысу үшін Сиэтлде демалды. 1959 жылдың 7 қаңтарында «Бугара» Сан-Диегодан Батыс Тынық мұхитына жетінші сапарына шықты. Алты айлық сапар барысында ол Окинавадағы Бакнер шығанағы мен Наха, Филиппиндегі Лусон аралындағы Субик шығанағы мен Манила, Гонконг және Жапониядағы Йокосука сияқты бірнеше портқа барды. Сапар аяқталғаннан кейін «Бугара» 1959 жылдың 2 шілдесінде Сан-Диегоға оралды. 1959 жылдың 14-16 тамызы аралығында ол Калифорния штатының Лонг-Бич қаласына АҚШ Әскери-теңіз резервінің теңіз оқу-жаттығу круизіне қатысты, содан кейін 1959 жылдың 24-25 қазанында Сан-Францискоға тоқтады.

1960-1964 жылдар

1960 жылдың 11 сәуірінде «Бугара» Сан-Диегодан Вашингтон штатының Пьюджет-Саунд аймағына екі айлық сапармен жолға шықты. Ол Уидби аралындағы Әскери-теңіз базасынан АҚШ Әскери-теңіз күштерінің бөлімшелерімен, АҚШ Жағалау күзет күштерімен және Канада Қарулы күштерімен бірлесе жұмыс істеді. Сонымен қатар, Портленд (Орегон), Такома және Сиэтл (Вашингтон) қалаларындағы АҚШ Әскери-теңіз резервінің су асты кемелеріне оқу-жаттығу қызметтерін ұсынды. 1960 жылдың 25 мамырында Пьюджет-Саундтан Сан-Францискоға екі күндік сапармен аттанды. 1960 жылдың 12 маусымында Сан-Диегоға оралды. Сан-Диегодан «Бугара» жергілікті операцияларды қайта бастады. 1960 жылдың шілде айында «Meadowlark» және «Uppercut» жаттығуларына қатысты. 1960 жылдың 24 қыркүйегінде күрделі жөндеуге Сан-Францискодағы Хантерс-Пойнт кеме құрылыс-жөндеу зауытына барды. 1961 жылдың 2 ақпанында жөндеуден кейін, шабуылдық тексеру және отты басқару жүйесін тексеру үшін Вашингтон штатының Кипорт қаласындағы Теңіз торпеда станциясына келді. Пьюджет-Саунд аймағында болған кезінде Порт-Анджелес (Вашингтон) және Ванкувер (Британдық Колумбия, Канада) қалаларына демалыс сапарлары жасады. 1961 жылдың 13 ақпанында Ванкуверден Сан-Диегоға бағыт алды. 1961 жылдың наурыз айының басында жаңару курсын аяқтағаннан кейін, Қиыр Шығысқа сапар және АҚШ Жетінші флотымен жұмыс істеуге дайындық бастады. Сапар барысында үш мергенші-құтқарушы жаттығуына, екі флоттық жаттығуына, Қытай Республикасы Әскери-теңіз күштерімен бір су астына қарсы жаттығуға және Қытай Республикасы Теңіз жаяу әскерінің бір десанттық жаттығуына қатысты. Сондай-ақ, Жапониядағы Йокосука, Сасебо және Хакодате порттарына, Тайваньдағы Каосиунг, Филиппин аралдарындағы Лусон аралындағы Манила және Субик шығанағына, Окинавадағы Нахаға, Гонконгқа, Гавай аралдарындағы Мидвей атоллына және Перл-Харборға барды. «Бугара» 1961 жылдың 1 шілдесінен 30 маусымына дейінгі 1961 қаржы жылында 31-ші су асты кемелер дивизиясының үздік кемесі ретінде «E» ұрыс тиімділігі сыйлығымен марапатталды. 1961 жылдың 17 желтоқсанында Сан-Диегоға оралды. 1962 жылдың 1 қаңтарынан 26 сәуіріне дейін «Бугара» Сан-Диего маңында операцияларға қатысты. 1962 жылдың 30 сәуірінде Сиэтлге бес күндік сапармен келді, «Century 21 Exposition» көрмесіне (Сиэтл әлемдік көрмесі) қатысты және экипажға жағалауда демалуға мүмкіндік берді. 1962 жылдың 5 мамырында Сан-Диегоға қайтып келді, онда 29 мамырға дейін жергілікті операцияларды жүргізді. 1962 жылдың 30 мамырынан 18 маусымына дейін Сан-Диегода уақытша құрғақ докта болды, ал 1962 жылдың қалған бөлігінде Сан-Диегодан алыс жерде жұмыс істеді, қараша айында Перл-Харборға үш апталық сапар жасады. Екінші жыл қатарынан «Бугара» 1962 қаржы жылында (1 шілде 1961 – 30 маусым 1962) 31-ші су асты кемелер дивизиясының үздік су асты кемесі ретінде «E» ұрыс тиімділігі сыйлығымен марапатталды. Сондай-ақ, 1962 қаржы жылында отты басқару және қару-жарақ өнімділігіндегі үздік жетістіктері үшін екі рет «Отты басқару тиімділігі» сыйлығымен марапатталды. 1962 жылдың 29 желтоқсанында «Бугара» Пьюджет-Саунд аймағында жеті апталық операция үшін Сан-Диегодан кетті. 1963 жылдың 20 ақпанында Сан-Диегоға оралды. Үш апталық жөндеуден кейін экипаж оның қанатында үшінші рет «E» сыйлығын білдіретін ақ сызық салды және Сан-Диего аймағында жұмыс істеуді және басқа да міндеттерді жалғастырды. Келесі жөндеу жұмыстары 1963 жылдың 22 шілдесінде Вашингтон штатының Бремертон қаласындағы Пьюджет-Саунд теңіз кеме құрылыс-жөндеу зауытында басталды және 1964 жылдың 11 ақпанына дейін жалғасты. Тынық мұхитында қысқа уақыт жұмыс істегеннен кейін, «Бугара» 1964 жылдың 16 сәуірінде Батыс Тынық мұхитына тағы бір рет жіберілді. 1-ші және 2-ші генераторларды ауыстыру үшін Перл-Харборда тоқтады және 1964 жылдың 26 мамырында Жетінші флотқа қайта оралды. Сапар барысында АҚШ, Қытай және Филиппин Әскери-теңіз күштерінің әуе және су үсті кемелеріне қызмет көрсетті.

Вьетнам соғысы

Бугараның Батыс Тынық мұхитындағы орналасуы кезінде 1964 жылдың 2 және 4 тамызында Тонкин шығанағындағы оқиға АҚШ-ты Вьетнам соғысына тікелей қатыстырды. Оқиғадан кейін Бугара 77-ші жедел әрекет тобына бағынып, 1964 жылдың 8 тамызы мен 4 қыркүйегі аралығында Оңтүстік Қытай теңізінде операциялар жүргізді. 1964 жылдың 22 қазанында Сан-Диегоға келді, сапарында Филиппиндегі Висая аралдарындағы Себу аралындағы Себу қаласына, Гонконгқа, Филиппиндегі Лусон аралындағы Субик шығанағына және Жапониядағы Йокосукаға тоқтады. Сан-Диегоға оралғаннан кейін Бугара жергілікті операцияларды бастады. 1965 жылдың маусымында батареясын жаңарту үшін Хантерс Пойнт кеме құрылыс орнына және Сан-Францискоға кірді. Жұмысты аяқтағаннан кейін Сан-Диегоға оралды. Бугара 1965 жылдың 18 қазанында Сан-Диегодан тағы бір сапарға шығып, Вьетнам жағалауындағы АҚШ-тың 7-ші флотының операцияларын қолдады. Жолда Перл-Харборда тоқтады, онда Steinke капот құрылғысымен толық жабдықталды. Сондай-ақ, ол Жапонияның Йокосука, Окинаваның Бакнер шығанағы және Филиппиннің Субик шығанағына да сапарлады. 1965 жылдың 15 қарашасында өзінің 21 жылдығын 6000-шы суға түсуімен атап өтті. 1965 жылдың соңында ол Субик шығанағында АҚШ-тың 7-ші флотымен бірге болды және АҚШ, Филиппин Әскери-теңіз күштері, Жапонның Өзін-өзі қорғау күштері және Қытай Республикасы Әскери-теңіз күштерінің бөлімшелерімен операциялар мен оқулар жүргізді. 1966 жылдың 1 мамырында Ломбок бұғазынан Үнді мұхитына оңтүстікке қарай бағытталғанда, Бугара 1945 жылдың 6 тамызында Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жоғалған Bullhead бауырласты кемесіне гүл шоғын қою арқылы құрмет көрсетті. Содан кейін Бугара 1945 жылдың тамыз айынан бері Австралияның Фримантл қаласына алғашқы сапарын жасады. Ол 1942 жылдың 4-8 мамырында Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде болған Коралл теңізі шайқасының жылдығын мерекелеу үшін АҚШ Тынық мұхиты флотының су асты кемелері күшінің өкілі ретінде оралды. АҚШ-қа қайту сапары кезінде Бугара 1966 жылдың 17 мамырында экватор мен Халықаралық күндік сызықтың қиылысынан өтті. Сапар барысында ол жол жүрді. Бугара 1966 жылдың қазан айында Сан-Францискодағы Хантерс Пойнт әскери кеме құрылыс орнында күрделі жөндеу жұмыстарын бастады. 1967 жылдың 25 сәуірінде жөндеу жұмысы аяқталғаннан кейін, ол оңалтудан кейінгі теңіз сынақтарын сәтті өткізді және 1967 жылдың 20 мамырына дейін сынақтар жүргізді. 1967 жылдың 15 маусымына дейін Пьюгет саундтағы Дабоб шығанағындағы торпеда сынақ алаңына барып, отты басқару жүйесін тексерді. 1967 жылдың 15 маусымынан 1 қазанына дейін ол Шығыс Тынық мұхиты аймағындағы Командирге, АҚШ Бірінші флотына бағынышты бөлімшелерге қызмет көрсетті. Осы оқу кезінде ол Mark 14 Mod-пен мақсат ретінде қызметтен шығарылған эсминец-эскорт Currier-ді батты. 5 торпедалық соғыс сынағында. Осы кезеңде ол тағы да "Е" шайқас сыйлығын алды. Содан кейін ол бірден Батыс Тынық мұхитына бағынып, АҚШ-тың 7-ші флотымен сапарға дайындық бастады. 1967 жылдың 17 қазанынан 31 желтоқсанына дейін Бугара 7-ші флотқа бағынышты болды. Батыс Тынық мұхитына он бірінші рет сапарлаған кезінде, 1967 жылдың соңына дейін ол Перл-Харборға, Мидуэй атолына, Бакнер шығанағына, Окинаваға, Килунгке, Тайваньға, Филиппинде Манила мен Субик шығанағына барды. Сондай-ақ, ол Жапонияның Өзін-өзі қорғау күштеріне, Қытай Республикасының Әскери-теңіз күштеріне және АҚШ Әскери-теңіз күштерінің су асты кемелеріне қарсы ұшақтарына қызмет көрсетті. 1968 жылдың басында Бугара Субик шығанағында, сапарының жартысында болды. 1968 жылы ол Бангкокқа, Таиландқа, Килунгке және Каосиунгке, Тайваньға, Гонконгқа, Йокосукаға, Жапонияға сапарлады. 1968 жылдың қаңтар айында ол Солтүстік Вьетнамның Тонкин шығанағында жұмыс істеп жүрген кезде бірнеше журналистерді қабылдады және NBC телеарнасының The Huntley–Brinkley Report бағдарламасында американдық теледидарда көрсетілді. 1968 жылдың 1 ақпанында оның экипажы Таиландтың Ко Самуи аралының тұрғындарымен халықтар арасындағы бағдарламаға қатысты. Сапар барысында су асты кемешілер кітаптар, ойыншықтар, дәрумендер және спорттық құралдар таратып, Тайландтың Корольдік Әскери-теңіз күштерімен бірлесіп баскетбол тақталары мен пинг-понг үстелдерін жасады. Олар бір күндік сапарларын арал тұрғындары үшін пикник және Голливуд фильмдерін тамашалаумен аяқтады. 1968 жылдың 10-20 сәуірі аралығында Йокосукада, Жапонияда Бугара британдық су асты кемесінің экипажын қабылдады. 1968 жылдың 27 сәуірінде Бугара Йокосукадан шығып, Перл-Харборда жарты күндік тоқтау жасап, Сан-Диегоға қарай бағытталды, онда 1968 жылдың 16 мамырында жетті. 1968 жылдың 16 мамырынан 18 маусымына дейін Бугара Сан-Диегода күтім жұмыстарын жүргізді. 1968 жылдың 19 маусымынан 1 тамызына дейін ол Тынық мұхиты әскери-әуе күштерінің командиріне және Тынық мұхиты оқу орталығының командиріне қызмет көрсетті, сондай-ақ жеке кемелік жаттығулар мен қосымша теңіздегі оқулар жүргізді. 1968 жылдың 2 тамызында ол экипажының отбасылары мен достарлары үшін сапар ұйымдастырды. 12-13 тамызда PACNARMID үшін демонстрациялық сапар жасалды. 1968 жылдың 14-21 тамызы аралығында Бугара Оңтүстік Калифорния жағалауында өткен ірі флоттық жаттығу Strike Ex 68-ге қатысты, сондай-ақ АҚШ Бірінші флотының командирі және Су асты кемелер эскадрильясының 1-ші командирі жаттығудағы өнімділігі үшін мақтады. 1968 жылдың 22 тамызынан 16 қыркүйегіне дейін ол портта болды, су асты кеме экипажының оқуларымен айналысты және Тынық мұхиты флоттық теңіз әскеріне қызмет көрсетті. 1968 жылдың 17 қыркүйегінен 10 қазанына дейін ол Сан-Диегодағы Кэмпбелл машиналық компаниясында жөндеу жұмыстарын жүргізді, ал жөндеуден кейінгі теңіз сынақтары 10 қазанда өтті. 1968 жылдың 22-25 қазаны аралығында ол Сан-Франциско маңындағы Gurnard су асты кемесіне қызмет көрсетті, содан кейін Сан-Францискоға бір күндік сапар жасады. 1968 жылдың 30 қазанында ол Сан-Диегодағы Pacific Southwest Airlines қызметкерлері үшін демонстрациялық сапар ұйымдастырды. 1968 жылдың 6-7 қарашасында ол Сан-Франциско маңында Gurnard су асты кемесіне қайтадан қызмет көрсетті. 1968 жылдың қалған бөлігін ол портта өткізді, тек жеті күн оқулармен және теңіздегі жеке кемелік жаттығулармен айналысты. 1969 жылдың 1-26 қаңтары аралығында Бугара Батыс Тынық мұхитына тағы бір сапарға дайындық үшін Оңтүстік Калифорния жағалауында жұмыстар жүргізді. 1969 жылдың 27 қаңтарынан 26 ақпанына дейін Сан-Диегодан жолға шығып, Перл-Харбордан өтіп, Филиппиндегі Сан-Бернардино бұғазынан Лусон аралындағы Субик шығанағына портқа кірді. Сапары барысында ол Манила, Гонконг, Бангкок және Саттахип, Таиланд, Каосиунг, Тайвань қалаларына да барды. 1969 жылдың 19 ақпанынан 20 шілдесіне дейін ол АҚШ 7-ші флотының бөлігі ретінде тағайындалды. Осы кезеңде ол 33 күн Yankee Station-да қызмет етті, соның ішінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің, Австралия Корольдік Әскери-теңіз күштерінің, Жаңа Зеландия Корольдік Әскери-теңіз күштерінің, Ұлыбритания Корольдік Әскери-теңіз күштерінің, Филиппин Әскери-теңіз күштерінің және Таиланд Корольдік Әскери-теңіз күштерінің бөлімшелерімен бірге өткен Оңтүстік-Шығыс Азия шарты ұйымының (SEATO) Sea Spirit жаттығуына қатысты. Сондай-ақ, ол Вьетнам жағалауында 7-ші флотқа қызмет көрсетті. 1969 жылдың 1 шілдесінде Бугара Yankee Station-да қызмет еткен кезеңі үшін AGSS 331 жаңа корпус классификация белгісімен қосымша су асты кеме ретінде қайта жіктеліп жіберілді. 1969 жылдың 20 шілдесінде Бугара Жапонияның Йокосука қаласына, содан кейін Сан-Диегоға баруға бұйрық алды, онда 1969 жылдың 4 тамызында жетті. 1969 жылдың 5 тамызынан 14 қарашасына дейін ол Fleet Exercise StrikeEx 4 69-ге қатысты және АҚШ Бірінші флотының әртүрлі бөлімшелеріне қызмет көрсетті. 1 қазан күні оның корпус классификация белгісі SS 331-ге қайта оралды. 1969 жылдың 2 қазанында ол Сан-Диегодан Пьюгет саунд аймағына Blueback су асты кемесіне қызмет көрсету үшін шықты. Аймақта болғанда ол 7-9 қазан күндері Канаданың әуе және теңіз күштеріне де көмек көрсетті. Бугара 1969 жылдың 14 қарашасында Мэр-Айленд әскери кеме құрылыс орнына кірді және 15 қарашада 25 жылдығын тойлады. Кеме құрылыс орнында ол 1969 жылдың 3 желтоқсанында аяқталған батареяны жаңартты. Содан кейін ол Рождество демалысы мен Сан-Диегодағы күтім үшін оралды.

Пайдаланудан шығару

1970 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштері қалған бес флоттық сноркель су асты кемесін – Бугара, Карбонеро, Медрегал, Сабало және Сегундоны – «Гуппи III су асты кемесінің стандарттарынан өте төмен» деп санды және оларды жаңғырту тым қымбат екенін анықтады. Инспекция және сараптама комиссиясы Бугараның әскери қызметке жарамсыз екенін анықтады және оны Әскери кемелер тізілімінен шығаруды ұсынды. Бугара 1970 жылдың 1 қазанында қызметтен босатылды және сол күні Әскери кемелер тізілімінен шығарылды. Ол Сан-Франциско шығанағындағы Су асты кемелер тобының командирінің қарауынан Маре аралындағы әскери кемелер құрастыру зауытының командирінің қарауына берілді. Ол Вашингтон жағалауында Mark 48 торпедасын сынау кезінде, қызметтен босатылған жүк кемелері Уоррик пен Уайтсайдпен бірге нысана ретінде батыруға таңдалды. Сынақ жоспары бастапқыда 1971 жылдың 23 мамыр аптасында «Триггер» су асты кемесінің «Бугараны» батыруын көздеген, бірақ 1971 жылдың маусым айының басында сынақ әлі өткізілмеген еді және «Бугара» суда қалды.

Жоғалту

1971 жылы 1 маусымда экипажы жоқ Бугара, флот буксирі Криймен Бангордағы Бангор әскери-теңіз оқ-дәрілер қоймасына сүйреліп бара жатқанда, Крий экипажы Бугараның тез қалпына келетінін байқады. Крий 533 метр қашықтықта сүйреу арқанын тастау үшін баяулады. Сүйреу тобы толық құрамда болса да, Бугараны сүйреген сым тежегіштен шығып кетті. Кенеттен, Бугараның мұрты сағат 13:58-де күрт көтеріліп, ол жылдам батып, сағат 14:00-де Вашингтон штатының Флатерри мүйісінің жанындағы суда жоғалып кетті. Бугарамен бірге суға тартылып кету қаупінен, Крий болат сүйреу кабелін кесіп тастады.

Қалдық

Бугараның қаңқасы Олимпиадалық жағалау ұлттық теңіз қорығында шамамен 800 фут (244 метр) тереңдікте жатыр. 2007 жылы археологиялық зерттеулер барысында "EV Nautilus" зерттеу кемесінен жіберілген қашықтан басқарылатын суасты аппараты "Hercules" су асты камерасы жүйесі арқылы қаңқаның суретін түсірді.