Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапондық желкенді кеме, португалдық құл кемесі.
Japanese sailing ship
the Portuguese slave ship
Сан-Хуан Баутиста ("Иоанн Креститель") – Жапонияда батыс үлгісінде салынған алғашқы жапондық желкенді кемелерінің бірі. Ол 1614 жылы Тынық мұхитын кесіп өтті. Кеме испандық галеон типіне жатады, Жапонияда "нанбан сен" (南蛮船, "Оңтүстік елдерінің кемелері") деп аталды. Ол 180 адамнан тұратын жапондық дипломатиялық миссияны, Хасекура Цуненага басқарып, испандық монах Луис Сотеломен бірге Папа V Пауылға елшілер ретінде Ватиканға сапарларының алғашқы кезеңінде тасымалдады. Хасекураны Жаңа Испанияның испандық иелігіндегі Акапулькоға жеткізгеннен кейін кеме Жапонияға қайтып келді. Хасекура және елшілік Еуропаға жол тартты, соңында Римге жетті.
San Juan Bautista ("St. John the Baptist") was one of Japan's first Japanese built Western style sailing ships. She crossed the Pacific in 1614. She was of the Spanish galleon type, known in Japan as nanban sen (南蛮船, "Southern Barbarian ships"). She transported a Japanese diplomatic mission of 180 people during the first leg of their trip to the Vatican as envoys to Pope Paul V, headed by Hasekura Tsunenaga and accompanied by the Spanish friar Luis Sotelo. After transporting Hasekura to Acapulco in the Spanish possession of New Spain, the ship returned to Japan. Hasekura and the embassy went on to Europe, eventually reaching Rome.
Құрылыс
Сан-Хуан Баутиста 1613 жылы Солтүстік Жапониядағы Сэндайдың даймиосы Дате Масамунемен Цуки-но-Ура портында (Ишиномаки, Мияги префектурасы) салынды. Жоба Бакуфу, Эдодағы сёгун үкіметімен бекітілген. Сёгунның өзіне ағылшын теңізшісі Уильям Адамс екі кішкентай кеме (80 және 120 тонна) жасап берген. Үлкені, Сан-Буэна-Вентура, 1610 жылы испандық кеме апатына ұшыраған теңізшілерге Жаңа Испанияға оралу үшін тапсырылды. Сёгун сондай-ақ Азия саудасы үшін және батыстық кемелердің көптеген элементтерін қамтитын Қызыл мөрлі кемелерге көптеген рұқсаттар берді. Сан-Хуан-Батистаны салуға 45 күн жұмыс жұмсалды, онда Бакуфудан техникалық сарапшылар, 800 кеме жасаушы, 700 темірші және 3000 ағаш ұстасы қатысты. Бұл жобаға екі испандық та қатысты: монах Луис Сотело және испандық капитан Себастьян Вискаино. Маниладағы испан үкіметі бұл әрекеттерге наразылық білдірді, ал Лос-Риос Коронель Луис Сотелоны енді Жапонияға жібермеу керектігін ұсынды (К. Р. Боксер).
San Juan Bautista was built in 1613 by Date Masamune, the daimyō of Sendai in northern Japan, in Tsuki No Ura harbour (Ishinomaki, Miyagi Prefecture). The project had been approved by the Bakufu, the shōguns government in Edo. The shōgun already had two smaller ships (80 and 120 tons) built for him by the English pilot William Adams. The larger, the San Buena Ventura, was given to Spanish shipwrecked sailors to return to New Spain in 1610. The shōgun also issued numerous permits for Red seal ships, destined for Asian trade and incorporating many elements of Western ship design. San Juan Bautista is reported to have required 45 days' work, with the participation of technical experts from the Bakufu, 800 shipwrights, 700 smiths, and 3000 carpenters. Two Spanish men also participated to the endeavour: the friar Luis Sotelo, and the Spanish captain Sebastián Vizcaíno. These efforts were seen with disapproval by the Spanish government in Manila, and Los Rios Coronel suggested that Luis Sotelo should not be allowed into Japan any further (C. R. Boxer).
Екі рет Тынық мұхит аралық сапар
Кеме аяқталғаннан кейін, 1613 жылғы 28 қазанда Жаңа Испаниядағы Акапулькоға қарай жол тартты, бортында шамамен 180 адам болды: шогунның 10 самурайы (теңіз министрі Мукай Шоген Тадакацу басшылығымен), Сендайдан 12 самурай, 120 жапон саудагерлері, теңізшілер және қызметшілер, сондай-ақ шамамен 40 испандық және португалдық. Кеме үш ай теңізде жүзгеннен кейін, 1614 жылғы 25 қаңтарда Акапулькоға жетті. Акапулькода бір жыл өткен соң, кеме 1615 жылғы 28 сәуірде Жапонияға оралды, ал Хасекура Еуропаға аттанды. Осы мүмкіндікпен Сендай аймағындағы кен өнеркәсібін дамытуға көмектесу үшін, Жапонияға кен және күміс өңдеу саласындағы 50 маман шақырылды. Токугава Иэясуға діни елшілікпен жіберілген францискан монахтарының тобы, отец Диего де Санта Каталина басшылығымен де кемеде болды. "Сан-Хуан Баутиста" кемесі 1615 жылғы 15 тамызда Жапонияның Урага портына жетті. 1616 жылғы қыркүйекте Луис Сотелоның өтініші бойынша "Сан-Хуан-Батиста" қайтадан Акапулькоға бағыт алды. Кемені капитан Йокозава Шоген басқарды, бірақ сапар сәтті болмады және жол жүзінде 100-ге жуық теңізші қаза тапты. "Сан-Хуан Баутиста" 1617 жылғы мамыр айында Акапулькоға жетті. Сотело мен Хасекура Мексикада кездесіп, Жапонияға бірге қайтты. 1618 жылғы сәуірде кеме Филиппинге келді, онда голландтарға қарсы қорғаныс жүйесін құру мақсатымен испан үкіметіне сатылды. Хасекура 1620 жылы Жапонияға оралды. Оның болмаған кезінде Жапонияда үлкен өзгерістер болды: христиан діні тамырымен жойылды және ел оқшаулану саясатын қабылдады. Осы қуғын-сүргін салдарынан, ол Жаңа Испаниямен орнатуға тырысқан сауда келісімдері де қабылданбады. Нәтижесінде, оның күш-жігері көп нәтиже бермеді және ол екі жылдан кейін аурудан көз жұмды.
Upon completion, the ship left on October 28, 1613, for Acapulco in New Spain, with around 180 people on board, consisting of 10 samurai of the shōgun (led by the Minister of the Navy Mukai Shōgen Tadakatsu), 12 samurai from Sendai, 120 Japanese merchants, sailors, and servants, and around 40 Spaniards and Portuguese. The ship arrived in Acapulco on January 25, 1614, after three months at sea. After a year in Acapulco, the ship returned to Japan on April 28, 1615, as Hasekura continued to Europe. It seems that around 50 specialists in mining and silver refining were invited to Japan on this occasion, so that they could help develop the mining industry in the Sendai area. A group of Franciscans led by Father Diego de Santa Catalina, sent as a religious embassy to Tokugawa Ieyasu also sailed on the ship. The San Juan Bautista arrived in Uraga, Japan on August 15, 1615. In September 1616 the San Juan Batista headed again to Acapulco, at the request of Luis Sotelo. She was sailed by Captain Yokozawa Shōgen, but the trip went wrong and around 100 sailors died en route. San Juan Bautista finally arrived in Acapulco in May 1617. Sotelo and Hasekura met in Mexico for the return trip back to Japan. In April 1618 the ship arrived in the Philippines, where she was sold to the Spanish government there with the objective of building up defenses against the Dutch. Hasekura returned to Japan in 1620. During his absence Japan had changed quite drastically: Christianity was being eradicated, and Japan was moving towards a period of seclusion. Because of these persecutions, the trade agreements with New Spain he had been trying to establish were also denied. In the end, his efforts seem to have had few results, and he died two years later of illness.
1993 жылғы кеме көшірмесі
1993 жылы Дата үйінің мұрағаттары негізінде жаңа Сан-Хуан Баутиста қайта жаңартылды. Оның сызбалары табылған жоқ, бірақ кеменің өлшемдері дәл тіркелгендіктен, шамамен қайта құруға мүмкіндік болды. Қазіргі уақытта кеме алғаш салынған жерге жақын орналасқан Ишиномакидегі ойын-сауық паркінде қойылған. 2011 жылғы Тохоку жер сілкінісі мен цунами кезінде кеме зақымданды, сондай-ақ 2011 жылы оны қаланы қайта құру символы ретінде пайдалануға үміттенілді. 2013 жылдың қараша айында жөнделген Сан-Хуан Баутиста қайтадан қолданысқа берілді. Цунамиден зардап шеккен мачталарды жасау үшін үлкен ағаштарды Британ Колумбиясының ағаш өңдеу компаниясы берді. Дегенмен, су тасқынынан келген құрылымдық зақымданулар мен басқа да факторларға байланысты кеме қауіпсіз емес деп танылды, сондықтан Мияги префектурасының үкіметі оны жөндеуді жалғастырудың орнына бұзу туралы шешім қабылдады. Бөліп-жару жұмыстары 2021 жылдың қараша айында басталды. Үкімет оның орнына талшықты пластиктен жасалған, түпнұсқа мөлшерінің төрттен бірін құрайтын жаңа кеме салуды жоспарлап отыр.
A new San Juan Bautista was reconstructed in 1993 on the basis of the records of the House of Date. Although its blueprints have not been found, the ship's dimensions were recorded properly, permitting a speculative reconstitution. The ship is currently on display in a theme park in Ishinomaki, in northern Japan, close to the location where she was originally built. The replica survived the 2011 Tōhoku earthquake and tsunami with some damage, and there were hopes in 2011 of using the ship as a symbol of the town's reconstruction. In November 2013 the repaired San Juan Bautista was rededicated. Assistance had come from a British Columbia lumber company who supplied the massive logs to create masts that had been damaged in the tsunami. However, the replica ship was deemed to be unsafe to the public due to structural damage from floodwater and other factors, and the Miyagi prefectural government decided to demolish the ship rather than to continue repairing it. Dismantling began in November 2021. The government plans to build a new ship in its place, using fibre reinforced plastic and reducing the size to one quarter of the original.