Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Таяқша қан банкі – болашақта пайдалану үшін кіндік қанды сақтайтын мекеме. Қанның қан және иммундық жүйе ауруларын емдеу мүмкіндігіне байланысты жеке және мемлекеттік таяқша қан банктері пайда болды. Мемлекеттік таяқша қан банктері мұқтаж болған кез келген адамға арналған донорлық қанды қабылдайды және осылайша мемлекеттік қан банктері сияқты жұмыс істейді. Дәстүр бойынша, медициналық қауым мемлекеттік таяқша қан банктеріне салуды кеңінен қолдады. Жеке таяқша қан банктері қанды тек донордың немесе оның отбасының болашақ пайдалануы үшін сақтайды. Жеке банктер әдетте қанды алу үшін шамамен 2000 доллар, ал сақтау үшін жылына 200 доллар төлемақы алады. Америкалық Педиатрия Академиясының саясатында «таяқша қанды ‘биологиялық сақтандыру’ ретінде жеке сақтау, егер отбасы мүшесіне қазіргі немесе болашақта дің жасушаларын трансплантациялау қажет болмаса, тиімсіз» делінген. Америкалық Педиатрия Академиясы сондай-ақ, өз қанды пайдалану мүмкіндігі 200 000-нан 1-ге тең екенін, ал Ұлттық Медицина Академиясы мұндай процедураның барлығы 14 рет орындалғанын хабарлайды. Таяқша қанда гематопоэтикалық дің жасушалары (тек қан жасушаларына дифференциацияланатын) бар, оларды эмбриондық немесе денедегі кез келген жасушаға дифференциацияланатын плюрипотентті дің жасушаларымен шатастыруға болмайды. Таяқша қанның дің жасушаларын басқа мақсаттарда пайдалану мүмкіндігі туралы Дүниежүзілік Ми Донорлары Қауымдастығы және Ғылым мен Жаңа Технологиялар Этикасы жөніндегі Еуропалық Топ былай мәлімдейді: «Таяқша қанның дің жасушаларын регенеративтік медицинада пайдалану мүмкіндігі қазіргі уақытта таза гипотетикалық. Сондықтан, таяқша қан жасушаларын автологты пайдалану үшін сақтаудың болашақта қандай да бір құндылығы болуы өте күмәнді. Автологты пайдалану үшін коммерциялық таяқша қан банктерінің заңдылығына күдік тудыру керек, себебі олар қазіргі уақытта терапиялық мүмкіндіктерге қатысты нақты пайдасы жоқ қызметті сатады».
A cord blood bank is a facility which stores umbilical cord blood for future use. Both private and public cord blood banks have developed in response to the potential for cord blood in treating diseases of the blood and immune systems. Public cord blood banks accept donations to be used for anyone in need, and as such function like public blood banks. Traditionally, public cord blood banking has been more widely accepted by the medical community. Private cord blood banks store cord blood solely for potential use by the donor or donor's family. Private banks typically charge around $2,000 for the collection and around $200 a year for storage. The policy of the American Academy of Pediatrics states that "private storage of cord blood as 'biological insurance' is unwise" unless there is a family member with a current or potential need to undergo a stem cell transplantation. The American Academy of Pediatrics also notes that the odds of using one's own cord blood is 1 in 200,000 while the National Academy of Medicine says that only 14 such procedures have ever been performed. Cord blood contains hematopoietic stem cells (which can differentiate only into blood cells), and should not be confused with embryonic stem cells or pluripotent stem cells, which can differentiate into any cell in the body. On the possibility that cord blood stem cells could be used for other purposes, the World Marrow Donor Association and European Group on Ethics in Science and New Technologies states "The possibility of using one’s own cord blood stem cells for regenerative medicine is currently purely hypothetical It is therefore highly hypothetical that cord blood cells kept for autologous use will be of any value in the future” and “the legitimacy of commercial cord blood banks for autologous use should be questioned as they sell a service which has presently no real use regarding therapeutic options.”
Реттеу
АҚШ-та Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) көмекей қанды «Адам жасушалары, тіндері және жасушалық және тіндік негіздегі өнімдер» санаты бойынша реттейді. FDA мемлекеттік және жеке көмекей қан банктерін реттейтін Федералды ережелер кодексі 21-тараудың 1271-бөлімі болып табылады. Нью-Йорк, Нью-Джерси және Калифорния штатарында аккредиттеу міндетті. Осы штаттарда аккредиттелмеген компаниялар, тіпті бас кеңсесі штаттан тыс жерде орналасқан болса да, осы штаттардан көмекей қан жинауға заң жүзінде құқылы емес. Мүмкін болатын клиенттер Нью-Йорктегі аккредиттеу мәртебесін Нью-Йоркте көмекей қан жинауға лицензияланған Нью-Йорк штатының көмекей қан банктерінен тексеруі мүмкін. Мемлекеттік және жеке көмекей қан банктері де Қан және биотерапияны дамыту қауымдастығы (AABB) немесе Жасушалық терапияны аккредиттеу қоры (FACT) арқылы ерікті түрде аккредиттеуге құқылы. Мүмкін болатын клиенттер зертханалардың аккредиттеудің ағымдағы мәртебесін AABB аккредиттелген көмекей қан зертханаларының тізімінен немесе аккредиттелген көмекей қан банктерінің FACT іздеу жүйесінен (олардың бас бетінде) тексеруі мүмкін. Басқа елдерде де көмекей қанға қатысты реттеулер бар.
In the United States, the Food and Drug Administration regulates cord blood under the category of “Human Cells, Tissues, and Cellular and Tissue Based Products.” The Code of Federal Regulations under which the FDA regulates public and private cord blood banks is Title 21 Section 1271. Several states also require accreditation, including New York, New Jersey, and California. Any company not accredited within those states are not legally permitted to collect cord blood from those states, even if the company is based out of state. Potential clients can check the New York accreditation status from the New York Umbilical Cord Blood Banks Licensed to Collect in New York. Both public and private cord blood banks are also eligible for voluntary accreditation with either the Association for the Advancement of Blood & Biotherapies (AABB) or the Foundation for the Accreditation of Cellular Therapy (FACT). Potential clients can check the current accreditation status of laboratories from the AABB list of accredited cord blood laboratories or the FACT search engine of accredited cord blood banks (on their home page). Other countries also have regulations pertaining to cord blood.
Жеке банктер
Жеке банк қызметтері ата-аналар үшін әдетте қымбатқа түседі және олар сақтандырумен қамтылмайды. Түйіршік қанды пайдалану мүмкіндігі сондай-ақ кәсіпорынның ұзақ мерзімді коммерциялық тұрақтылығына байланысты болуы мүмкін. 2007 жылғы мәліметтер бойынша, ірі түйіршік қан банктерінің шарттарында түйіршік қан донорлар мен балаға тиесілі екені және меншік құқығынан күтілетін барлық құқықтар мен мүмкіндіктерге ие екені нақты көрсетілмеген. Бұл беймәлімдік донорлар мен баланың келісімінсіз болашақта пайдалануға мүмкіндік береді. Көптеген жеке түйіршік қан банктерінде түйіршік қан алынған бала ересек болғанға дейін (18 жасқа толғанға дейін) анасының толық құқығында болады. Одан кейін бұл түйіршік қанға қатысты барлық құқық балаға тиесілі болады. Қазіргі уақытта түйіршік қанға қызығушылықтың артуы нәтижесінде, түйіршік қан туу процесінде "қолданылмайды" деген қате түсінік туындауы мүмкін, бұл туған балаға берілетін қан мөлшерін азайтуы мүмкін. Қан тамырларының пульсациясы қанды балаға итеріп жібереді, сондықтан оны кесу алдында пульсация тоқтағанша күту ұсынылады. Түйіршік қанға деген сұраныс өсіп келе жатқандықтан, одан да көп "қосымша" қанды сақтау үшін қан тамырларын ертерек кесу қаупі бар. Американдық Педиатрлар Академиясы былай деп мәлімдейді: "Егер қан тамырларын туғаннан кейін тым ерте кессе, нәресте плаценталық қан құюдан айырылып, қан көлемі азайып, анемияға шалдығу қаупі артады."
Private banking is typically costly to parents and not covered by insurance. The ability to use the cord blood may also depend on the long term commercial viability of the enterprise. As of 2007, contracts of the largest cord blood banks do not explicitly state that the cord blood belongs to the donors and child with all the rights and privileges one would reasonably expect from ownership. The ambiguity leaves open future uses not approved by the donors and child. At the majority of private cord blood banking facilities, the mother owns all rights to the cord blood that was banked, until the minor in which the cord blood was taken turns eighteen. At that time the minor has all rights to his or her own banked cord blood. Concerns have been raised that the current interest in cord blood could cause a perception that cord blood is "unused" by the birth process, thus decreasing the amount of blood which is infused into the child as part of the birth process. The pulsation of the cord pushes blood into the child, and it has been recommended that the cord cease pulsation prior to clamping. With the demand for cord blood increasing, there is a possibility that the cord could be clamped prematurely to preserve even more "extra" cord blood. The American Academy of Pediatricians notes: "if cord clamping is done too soon after birth, the infant may be deprived of a placental blood transfusion, resulting in lower blood volume and increased risk for anemia."
Қауіпсіздік және тиімділік
Өзінің қапқанша қан жасушаларын пайдалану ақылға қонымсыз немесе тиімді болмауы мүмкін, әсіресе балалық шақтағы қатерлі ісіктер мен лейкемия жағдайында. Иммунологиялық бұзылыстар дамыған балалар көбінесе өз қапқанша қандарын трансплантация үшін пайдалана алмайды, себебі қанда да сол генетикалық ақау кездеседі. Қосымша мәселелерге қапқанша қан бірлігінің кейіннен қойылған сол қатерлі ісікпен ластануы жатады; мысалы, 2-ден 6 жасқа дейін жедел лейкемия диагнозы қойылмаған жаңа туған балалардың қаны бар сүзгілерде аномальді жасушалар табылды. Автологтық немесе сингендік трансплантациядан кейін рецидивтің жоғары деңгейі және аллогендік трансплантацияның лейкемияға қарсы күресу әсерінің артықшылығы, автологтық қапқанша қанның трансплантацияға мұқтаж лейкемиямен ауырған науқастар үшін шекті жасушалардың ең қолайлы көзі бола алмайтынын көрсетеді.
Using one's own cord blood cells might not be wise or effective, especially in cases of childhood cancers and leukemia. Children who develop an immunological disorder often are unable to use their own cord blood for transplant because the blood also contains the same genetic defect. Additional issues include the possible contamination of the cord blood unit with the same cancer diagnosed later in life; for example, abnormal cells have been detected in filters containing newborn blood of children who were not diagnosed with acute leukemia until the age of 2 to 6 years. The high relapse rates after autologous or syngeneic transplant and the benefit of a graft vs. leukemia effect of an allogeneic transplant suggest that autologous cord blood would not be the ideal source of stem cells for patients with leukemia needing a transplant.
Эмбрионалды дің жасушаларымен шатастыру
Америка Құрама Штаттарының халқы эмбриондық стволовые жасушалар туралы, стволовые жасушаларға байланысты дау-дамайлардың нәтижесінде жалпы білімге ие. Дегенмен, кіндік қанның (гематопоэтикалық) стволовые жасушалары эмбриондық стволовые жасушалар (плюрипотентті стволовые жасушалар) емес.
The public in the United States has a general awareness of embryonic stem cells because of the stem cell controversy. However, cord blood stem cells (hematopoietic stem cells) are not embryonic stem cells (pluripotent stem cells).