Кіріспе

Альвеолярлы гидатид ауруы (АГБ) – эхинококкоздың бір түрі, яғни паразиттік жалпақ құрттан туындайтын ауру. АГБ – Echinococcus multilocularis түріне жататын жалпақ құрттың жұқтыруынан пайда болады. Альвеолярлы эхинококкоз адамдарда сирек кездеседі және цистикалық эхинококкоз (Echinococcus granulosus қоздырғышынан туындайтын) сияқты кең таралмаған болса да, бұл өте қауіпті және өлім-жітім көрсеткіші жоғары ауру болып саналады. Адамдарға жұғатын ең қауіпті гельминттік инфекциялардың бірі ретінде қарастырылады.

Белгілері мен симптомдары

Бауырда өскенде личинкалар зақымдар тудырады.

Себеп

АХД – Е. mulitilocularis-тың дернәсіл сатысынан туындайды, бұл Солтүстік жарты шардың кеңістігінде кездесетін жалпақ құрттың бір түрі. Олардың нәжісі құрт жұмыртқаларын қамтиды, олардың ішінде толық дамыған дернәсілдер болады.

Патофизиология

Адам жұтқаннан кейін "онкосфералар асқазан немесе жіңішке ішекте шашырап, белсенділеніп, эпителий қабатына еніп, қан және лимфа тамырлары арқылы ішкі органдарға, көбінесе бауырға қозғалады, онда метацестодаға дейін дамиды." Осы қымбат және күрделі емдеулерді орындамау науқастың өліміне әкелуі мүмкін. Өсу баяу болғандықтан, көптеген адамдар симптомдарды аурудың соңғы сатыларында ғана сезеді.

Эпидемиология

АХД басқа жалпақ құрттар қоздыратын ауруларға қарағанда сирек кездеседі, бірақ Солтүстік жарты шарда кең таралған. Қытайда ол жиі табылады, кейбір елді мекендерде инфекцияға шағу көрсеткіші 5% және одан да жоғары. Еуропада бұл жаңа пайда болған ауру деп есептеледі.

Тарих

1855 жылы неміс патологы Рудольф Вирхов, сол кезде бауырдың коллоидты карциномасы деп аталатын, бауырда ісік тәрізді зақымдануларымен белгілі аурудың, шындығында Эхинококк түрінен туындайтынын анықтады. 100 жыл бойы бұл түрдің E. granulosus екені немесе басқа түр екені талқыланды. 1954 және 1955 жылдар аралығында жарық көрген екі ғылыми еңбек бұл мәселені шешті, біріншісі Аляскадан, екіншісі Германиядан шықты.

Зерттеу бағыттары

Жабайы табиғатты зерттеу жұмыстары жаңа аймақтардағы паразиттерді анықтауға бағытталған.