Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бұрынғы Куба валютасы
Former Cuban currency
Конвертируемый песо (кейде CUC$ деп аталады және бейресми түрде кук немесе шавито деп аталады) Кубаның екі ресми валютасының бірі болды, екіншісі – Куба песосы. Ол 1994 жылдан бастап шектеулі қолданыста болды, оның құны АҚШ долларына 1:1 шамасында бекітілген. 2004 жылдың 8 қарашасында АҚШ доллары Кубаның сауда орындарында қабылдаудан тоқтатылды, соның салдарынан конвертируемый песо көптеген кубалық кәсіпорындарда айналымдағы жалғыз валюта болып қалды. Тек ел ішінде айырбасталатын ресми валютаның құны 2005 жылдың сәуірінде өсті, бірақ 2011 жылдың 15 наурызында бұрынғы деңгейге қайтарылды. 2020 жылдың 10 желтоқсанында ақша бірлігіне көшу 2021 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енеді деп хабарланды. Осы күннен бастап CUC көптеген кубалық кәсіпорындарда қабылдаудан тоқтатылды; оны тек банктерде немесе CADECAs (casas de cambios) арқылы айырбастауға немесе белгілі бір дүкендерде алты ай ішінде пайдалануға болады. 2021 жылдың 15 маусымында CUC тағы алты ай бойы банктерде айырбасталатыны, бірақ 1 шілдеден бастап дүкендер оны қабылдамайтыны жарияланды. CUC айырбастаудың соңғы күні 2021 жылдың 30 желтоқсаны болды.
The convertible peso (sometimes given as CUC$ and informally called a cuc or a chavito) was one of two official currencies in Cuba, the other being the Cuban peso. It had been in limited use since 1994, when its value was pegged 1:1 to the United States dollar. On 8 November 2004, the U. S. dollar ceased to be accepted in Cuban retail outlets and left the convertible peso as the only currency in circulation in many Cuban businesses. Officially exchangeable only within the country, its value was increased to in April 2005, but reverted to on 15 March 2011. On 10 December 2020, it was announced that monetary unification would take effect from 1 January 2021. From that date, the CUC was no longer accepted in many Cuban businesses; it could only be exchanged in banks or CADECAs (casas de cambios), or used in certain shops, for a six month period. On 15 June 2021, it was announced that the CUC would remain exchangeable in banks for a further six months but that no shops would accept them from 1 July. The final date for exchanging CUCs was 30 December 2021.
Тарих
1981–1989 жылдары Куба INTUR монеталары мен чектерін пайдаланды. Айналымдағы шетел валютасы ұлттық валютаға емес, осы чектерге айырбасталатын, ал олар ұлттық валютада сатып алу мүмкін болмайтын сәнді тауарларды алуға қолданылатын. Сондай-ақ, 1985 жылдан бастап Кубаның Ұлттық банкі әртүрлі типтегі валюталық сертификаттар шығарды. Арнайы кезеңдегі экономикалық қиындықтарға байланысты Куба үкіметі бұрын заңсыз болған АҚШ долларын иеленуге рұқсат берді және бастапқыда туризм және сәндік тауарлар үшін АҚШ долларында тауарлар мен қызметтерді сатуды бастады. 1994 жылы АҚШ долларымен қатар айналымға енгізілу үшін конвертируемый песо шығарыла бастады. Бұл негізгі тұтыну тауарлары үшін қолданылатын кубалық песодан (CUP) ерекшеленді. Кубалық песоны (CUP) айырбастау пункттерінде (CADECA) конвертируемый песоға (CUC) белгіленген бағаммен айырбастауға болады. 2000 жылдардың басынан бастап бағамдар 1 CUC-қа 24 CUP (сату) және 1 CUC-қа 25 CUP (сатып алу) құрады. 2004 жылдың 14 қарашасында аяқталған белгілі бір кезеңнен кейін АҚШ долларын конвертируемый песоға айырбастағанда 10% үстеме ақы алына бастады. Бұл өзгеріс бірнеше апта бұрын жарияланды және кешірім мерзімі ұзартылды. Бұл АҚШ долларының күтілгеннен көп айырбасталғанына байланысты болды деп есептеледі. Бұл шара Куба үкіметіне қатты валюта жинауға көмектесті. 2014 жылдан бастап кейбір мемлекеттік дүкендер бағаларды CUC және CUP екі валютада да көрсетуді бастады және екеуінде де төлемді қабылдады. АҚШ долларын айырбастау бойынша 10% үстеме ақы 2020 жылдың шілдесінде алынып тасталды. 2019 жылдың соңынан бері Кубаның экономикалық қиындықтары CUP және CUC дүкендерінде тауар тапшылығына, АҚШ долларымен бағаланған және тек шетелдік валютамен қамтамасыз етілген карталармен төлем қабылдайтын дүкендердің ашылуына, АҚШ долларын айырбастау үшін 10% айыппұлдан бас тартуға, АҚШ долларын ресми емес төлем құралы ретінде қайта қолдануға және CUC құнының ресми емес нарықта 1 АҚШ долларынан төмен түсуіне әкеп соқты.
In 1981–1989, Cuba used so called INTUR coins and cheques. Convertible foreign currency was exchanged into these cheques rather than the national currency, which could be used to buy some luxury goods not available for purchase in the national currency. Also, from 1985, Banco Nacional de Cuba issued foreign exchange certificates of various types. Because of the economic problems during the Special Period, the Cuban government allowed the possession of U. S. dollars (which had previously been illegal) and began selling goods and services in U. S. dollars, initially for tourism and for luxury items In 1994, they began issuing the convertible peso, to circulate together with the U. S. dollar. This was separate from the Cuban peso (CUP), which was used for staple items. The Cuban peso (CUP) can be exchanged to the convertible peso (CUC) at exchange offices (CADECA) at a fixed rate. Since the early 2000s the rates have been 24 CUP to 1 CUC (sell) and 25 CUP to 1 CUC (buy); After a grace period ending on 14 November 2004, a 10% surcharge began to be imposed when converting U. S. dollars into convertible pesos. The change was announced some weeks beforehand, and was extended by the grace period. It has been claimed that it was because the amounts of U. S. dollars being exchanged were more than anticipated. The measure helped the Cuban government collect hard currency. From 2014, some state owned shops began to set the prices in both CUC and CUP, and accept payment in either. The 10% surcharge on converting US dollars was removed in July 2020. Cuba's economic difficulties since the end of 2019 have resulted in shortages of goods in CUP and CUC stores, the opening of stores priced in US dollars and only accepting payment by cards backed by foreign currencies, the waiving of the 10% penalty for exchanging US dollars, the resumption of US dollars as unofficial medium of exchange, and the plunge in the value of the CUC below US$1 in unofficial street exchanges.
Монеталар
1994 жылы 5, 10, 25, 50 центаво және 1 песо монеталары айналымға енгізілді. 1999 жылы сирек кездесетін бес песолық монета, ал 2000 жылы бір центаволық монета пайда болды.
In 1994, coins were introduced in denominations of 5, 10, 25, and 50 centavos and 1 peso. The rare five peso coin was introduced in 1999, followed by the one centavo coin in 2000.
CUC және АҚШ доллары
Конвертибильді песо 1994 жылдан 2005 жылға дейін ресми түрде белгіленді, 2005 жылдың сәуірінен 2011 жылдың наурызына дейін 1,08 АҚШ долларынан, және 2011 жылдан бастап қайтадан белгіленді. 2019 жылдың соңынан бастап CUC ресми емес көше саудасында төмен бағамен сатылды. 2005 жылдан бастап, АҚШ банкноттары айырбасталған кезде 10% салық және айырбастау комиссиясы қолданылды. 2020 жылдың маусымынан бастап АҚШ долларына салынатын 10% салық жойылды.
The convertible peso was officially pegged at from 1994 to 2005, at US$1.08 from April 2005 to March 2011, and again at since 2011. Since the end of 2019 the CUC traded below in unofficial street exchanges. From 2005, when U. S. banknotes were exchanged, a 10% tax was applied, plus an exchange commission. From June 2020 this 10% tax on US dollars was eliminated.