Кіріспе

Кальхета – Португалияның Азор аралдарындағы Сан-Жорж аралында орналасқан муниципалитет. Бұл муниципалитет Сан-Жорж аралының шығыс бөлігін қамтиды және Велас муниципалитетімен шектеседі. 2011 жылғы мәлімет бойынша, аумағы 126,26 км² болса, халқы 3773 адамды құрады.

Тарих

Сан-Хорхе туралы алғашқы мәлімет 1439 жылы жазылған, бірақ 1470 жылға дейін колониялық ядролар оңтүстік және батыс жағалауға таралып орналасты: осы отарлаушылардың алғашқылары Солтүстік Еуропадан келген деп саналады. Кальхета муниципалитетінің алғашқы қоныстанушылары шамамен 1480 жылдары келді (көбінесе Топо ауданында, бірақ кейіннен аралдың оңтүстік жағалауындағы қорғалған шығанақтар мен фажаларда). Сан-Жорж аралы 1483 жылдың 4 мамырында Жоао Ваз Корте Реалға берілді, ол аралдың алғашқы Капитан-Донатариосы атанды, осылайша аралдағы негізгі қоныстану басталды. Осы даму кезеңі Виллем ван дер Хагеннің қоныстануымен ерекшеленеді, ол Азор аралдарын отарлаудың фламанд пионері болды, ол Файал, Корво және Терсейраға саяхаттап, қоныстанды. Оның соңғы бейіті Топо елді мекенінде, ол басқа фламанд қоныстанушылармен бірге құрған жерде орналасқан; ол 1500 жылы қайтыс болды және Solar dos Tiagos шіркеуіне қосымша жерленді. Топо 1510 жылдың 12 қыркүйегінде муниципалитет мәртебесіне көтеріліп, оның ауылы муниципалитет орталығы болды. Кальхета 1534 жылдың 3 маусымында король Д. Жоао III-нің жарлығымен қала мәртебесіне ие болды. Алғашқы тұрғындар да түрлі қиындықтарға тап болды: бірнеше құрғақшылық жылдар, көптеген жер сілкіністері мен жанартау атқылаулары (1580–1757, 1808 және 1980 жылдары), ал 1694 жылдың 21 шілдесінде Мотим дос Инхамес (Таро көтерілісі) деп танылған тағы бір қайғылы қақтығыс болды. Бұл таро өнімдеріне салық немесе ондық салық салуға қарсы шаруалардың көтерілісі болды. Таро шаруалардың негізгі тағамы болды, ал осы өнімнен алынатын салық әкімшілік үкіметке үлкен кіріс әкелді. Үш жылдық игіліктен кейін, 1692 жылы Франсиско Лопес Бейрао (жергілікті шериф) өкілдеріне жергілікті тұрғындарға "салық" төлеу үшін қысым көрсетуді бұйырды. Бұл саяси билік пен шаруалар арасында шиеленіс тудырды, ол Рибейра да Арея қауымдастығында Кальхетаның солтүстік жартысындағы азаматтар мен Велас ауылының салық жинаушылары арасындағы қақтығысқа ұласты. Бұл қақтығысты жергілікті викарий шешкенімен, Франсиско Лопес Бейрао патшаға шағымданды, ол Жоао де Соверал е Барбуданы Сан-Хорхеге жауапты тараптарды анықтап, түрмеге қамауға жіберді. Нәтижесінде көптеген шаруалар, олардың Кальхета кеңесіндегі жақтастары және Топо тұрғындары тексерілді, түрмеге қамалды және төленбеген салықтарды төлеуге міндеттелді. Көптеген адамдар мүсіркеусіздікке ұшырады, аштықтан қайтыс болды немесе Сан-Жуан Баптиста қамалында, Ангра-ду-Эроисмодағы түрмеде немесе Хортадағы каналдың арғы жағындағы түрмеде қамалды. Кейінірек Калхетендер бұл оқиғаның құрметіне мылтықтарына таро жапырақтарын бекітеді. Санта-Катарина шіркеуі 1639 жылдың 8 қаңтарында өртенген ескі шіркеудің орнына салынды, ол 16 ғасырдың басына дейін сақталған. 1718 жылдың 12 мамырында шіркеудің құрылысы қайта жаңғыртылды. Кальхетес қоныстанушылары архипелаг суларында пираттардың шабуылдары мен қиратуларынан аман қалмады. 16-17 ғасырларда ағылшын және француз қарақшылары, сондай-ақ түрік және алжирлік (Барбария жағалауы) пираттары Пико мен Сан-Жорж арасындағы каналда кездесті. 1597 жылы Эссекс графының басқаруымен эскадрильяның бір бөлігі Кальхета ауылына шабуыл жасады. Басқыншыларды тойтарыс беру үшін тұрғындар жағаға жетуге тырысқан ағылшын қарақшыларына жартастардан тас лақтырды (олардың жалғыз қорғанысы). Соғыс кезінде португалдық әскердің бірі Симао Готе олардың туын ұрлап алып, жеңіспен қашып кетті. 18 ғасырда француз корсары Рене Дюгей Труан Сан-Жоржедегі елді мекендерді тонады, ал 1816 жылы алжирлік пират сауда кемесін ұстауға тырысқанда Кальхетадағы жергілікті бекіністің зеңбіректерінен оқ алды. Қорғалған шығанақ 1755 жылы кеңейтілді, ал 1873 жылы навигация мен кеме қатынасын жақсарту үшін маяк салынды. Қауымдық шіркеуден басқа, Санто Антонио шіркеуі 1816 жылы Кальхета мен Рибейра Секаны байланыстыратын Руа де Баиксо бойында аяқталды. Ауыл 1757 жылдың 9 шілдесінде болған жер сілкінісінен қирады, ол "Құдайдың бұйрығы" (Mandado de Deus) деп аталды; жер сілкінісі (Кальхетаның солтүстік жағалауында болған) муниципалитеттегі үйлердің толық жойылуына және аралда 1200 адамның қаза болуына себеп болды. Жергілікті филармониялық оркестр 1868 жылдан бастап дамыған алғашқы ұйымдардың бірі болды. Су желісі негізгі қалаланған аймақта 1878 жылы жергілікті фонтанның аяқталуымен аяқталды.

Экономика

Өңірдегі экономикалық қызметтің негізі мал шаруашылығы, егіншілік және балық өңдеу болып табылады. Тиагос сарайлары (Casa dos Tiagos/Solar dos Tiagos) сол дәуірдің феодалдық архитектурасын көрсетеді, бұл 18-19 ғасырларда салынған L пішінді ғимарат Топоның соңғы бас капитаны Тиаго Грегорио Хомем да Коста Норонханың тапсырысымен тұрғызылған.

Мәдениет

Жергілікті мәдениеттің ең көрнекті көрінісі жергілікті филармониялық ұйымдармен байланысты кең таралған шараларда, халықтың діндарлығында және Киелі Рухқа табынумен байланысында ерекшеленеді. Бір кезде филармониялық ұйымдардың саны азаматтық қауымдардың санын басып өткен. Музыкалық қызығушылық дәстүрлі билерге де тарады, онда көптеген адамдар шамаррита, саудаде, самакайо, пезинхо, лира және песегос сияқты халықтық стильде ойнады немесе биледі. 20-шы ғасырда құрылған этнографиялық топтардың көпшілігі осы дәстүрлі би формаларын және әуендерін, сондай-ақ, бұрынғы дәуірмен байланысты ерекше ауылдық киімдерді сақтау және қорғау мақсатында құрылған. Атап айту керек, Grupo Etnográfico da Calheta (Кальета этнографиялық тобы) дәстүрлі музыка мен киімді зерттеу және талдау жөніндегі жұмыстары үшін танылды.

Белгілі азаматтар

Франсиско де Ласерда (Риберия Сека, 11 мамыр 1869 — Лиссабон, 18 шілде 1934) композитор, музыкатанушы және фольклорші, 19 ғасырдағы Еуропаның ең көрнекті музыкалық дирижерлерінің бірі деп есептелді. Туған жері Фажа да Фрагерадан әлемге аттанған ол, Францияға қоныстанғанға дейін континенттегі түрлі қалалардан (әсіресе Порту мен Лиссабон) өтті, онда музыка саласындағы қызметін жалғастырып, медицинадағы жарқын болашағынан бас тартты.