Кіріспе
1983 жылы Стивен Кингтің повесі "Кісі қасқыр циклы" – американдық жазушы Стивен Кингтің қорқыныш жанрындағы повесі, комикс суретшісі Берни Райтсон салған суреттерімен бірге. Әр тарау өз алдына жеке әңгіме болып табылады. Ол ай сайын толатын кезде шағын қаланың төңірегін мазалайтын кісі қасқыр туралы әңгімелейді. 1983 жылы "Land of Enchantment" баспасы шектеулі таралыммен қатты мұқабада, ал 1985 жылы Signet баспасы көптеп таралатын жұмсақ мұқабада шығарды. Кинг оның "Күміс оқ" (1985) фильмінің сценарийін де жазды. 127 беттен тұратын бұл повесть Кингтің қазірге дейінгі ең қысқа туындысы, демек, техникалық тұрғыдан алғанда повесть болып саналады.
Cycle of the Werewolf is a horror novella by American writer Stephen King, featuring illustrations by comic book artist Bernie Wrightson. Each chapter is a short story unto itself. It tells the story of a werewolf haunting a small town as the moon turns full once every month. It was published as a limited edition hardcover in 1983 by Land of Enchantment, and in 1985 as a mass market trade paperback by Signet. King also wrote the screenplay for its film adaptation, Silver Bullet (1985). It is King's shortest novel to date at 127 pages, which makes it technically a novella.
Қысқаша мазмұны
Бұл оқиға Мейн штатының Таркерс-Миллс қалашығында орын алады. Әр тарау – күнтізбедегі бір ай. Әр ай толған сайын бір қасқыр жергілікті тұрғындарды қатыгездікпен өлтіріп, қалыпты қалада үрей тудырады. Оқиғаның басты кейіпкері – Марти Козло, 10 жасар, мүгедек арбада отыратын бала. Оқиға Мартидің күнделікті өмірі мен қорқынышты оқиғалардың оған қалай әсер ететіні арасында ауысады. Қасқырдың алғашқы құрбаны – Жаңа жылдық қарлы боранда құрал-жабдықтар мен сигналдар үйіріне қамалған теміржолшы. Содан кейін ғашықтар күнінде жалғыздықтан күйзеліске түскен әйел, Сент-Патрик күнінде саяхатшы, сәуірдің бірінші күні қалалық саябақта Мартидің достары, мамырдың алғашқы жексенбісінде Грейс баптист шіркеуінің күзетшісі, қаладағы жалғыз асхананың иесі, қалалық полиция қызметкері өзінің пикап машинасында отырғанда, Еңбек күні жергілікті фермада шошқалардың үйірі, және соңында – Алғыс айту күніне таяу күйеуінің зорлық-зомбылығынан зардап шеккен әйел. Шілде айында қаладағы Тәуелсіздік күніне арналған мерекелік отшашулар жойылды. Бұл Мартиді қатты ренжітеді, ол осы күнді жыл бойы күткен еді. Мартидің ағасы оның хал-жағдайын жақсы түсініп, оған отшашу әкеліп, анасы білмеуі үшін оларды түн ортасынан кейін жағуын ескертеді. Марти отбасының қалғаны ұйықтағанда, жеке Тәуелсіздік күнін тойлап жатқанда, қасқыр оған шабуыл жасайды, ал Марти қолға ұстаған отшашудың көмегімен жәндіктің сол көзін жояды. Қасқыр қашып кетеді, ал полиция Мартидің хабарламасын елемейді, себебі олар қасқырды емес, адам өлтірушіні іздеп жүр. Марти жаздың қалған бөлігін отбасымен бірге өткізу үшін Вермонтқа жіберіледі. Жыл бойы қан төгілу әр ай толғанда қайталанады. Күз келеді, сонымен қатар Хэллоуин де келеді. Мерекеге орай Марти әкесімен бірге "тәтті немесе ашу" ойыны ойнауға шығады. Сыртта жүргенде ол жергілікті баптист пасторы, Ақсақал Лоуды көзіне таңғыш таңған күйінде көреді және ол пастордың қасқыр екенін түсінеді. Бірақ Лоу Мартиді танымайды, себебі оның беті Йода маскасымен жабылған. Мартидің отбасы католик болғандықтан, олар ешқашан Лоудың шіркеуіне бармайды, сондықтан ол қасқырдың кім екенін бұрын анықтай алмады. Келесі бірнеше аптада Марти пасторға өзін-өзі өлтіруге және террорды тоқтатуға шақыратын анонимді хаттар жібереді. Желтоқсан айында ол өзінің атын жазған соңғы хатты жібереді. Марти өзінің тартымды емес ағасын екі күміс оқ жасауға және Жаңа жылды (толған айға сәйкес келетін) онымен бірге өткізуге көндіреді. Түн ортасына жақын қасқыр Мартиді өлтіру үшін үйге кіреді. Марти күміс оқтармен қасқырды екі рет атып, аңның екінші көзін жояды. Қасқыр өлгеннен кейін ол Ақсақал Лоуға айналады, бұл барлық қатысушыларды қатты таңқалдырады.
Қасқыр
Апрель айында құсқұс Лестер Лоу ертеректе жаздың келуі туралы уағыз айтып, әңгімеде алғаш рет аталады. Май айларында оның бүкіл қауымы - және өзі - оянғанға дейін еркекқұсқа айналған қасіретке ұшырайды. Келесі күні ол мұрағатшы Клайд Корлисті шіркеуінің ауласында өлі күйінде табады. Ол қоғамның тірегі ретінде көрінеді және оны жылдар бойы осылай қарастырып келді, ол Таркерс Миллз үйін шақырады. Лоу өмір бойы қасқыр болған емес, ол Таркерс-Миллске келгеннен бері де қасқыр болған емес. Шын мәнінде, ол қалай қасқырға айналды дегенге ешқашан түсіндірілмеген (немесе ол ешқандай түсініксіз), бірақ ол оның алғашқы түрленуінен бірнеше ай бұрын Саншайн Хиллдегі зиратта жинаған гүлдерге байланысты екендігін сезінеді. Ол оларды шіркеудің сакратурасына құмыраларға салып жіберді, бірақ олар қара түске айналып, салыстырмалы түрде тез жұмысты аяқтамас бұрын қайтыс болды. Ол осы оқиғадан кейін оның қарғысы басталды деп айтуға еш негіз жоқ, бірақ ол оқиғалардың басталуы осыдан басталды деп санайды. Қасқыр ретінде ол романның басты антагонистін атқарады. Лоу өзінің қасқыр екенін, тырнақтары мен аузында жаңа қан бар екенін түсінеді. Ол киімінің жоғалғанын немесе кейде орманнан жүгіріп келгендей көрінетін, сызаттар мен көкжиектерді табады. Мамырдағы түсім оның қарғысына тағы бір белгі болып табылады, бірақ ол 5 шілдеге дейін қарғысын толық түсінбейді, ол сол көзін жарылып оянғанда. Хэллоуиннен кейін ол өзінің құпиясын білетін біреуден жасырын хат ала бастады, ол шілдеде шабуыл жасап өлтіре алмаған адам, сол көзін жарылтып жіберген адам деп күдіктенді. Қарашада ол өзінің қасқыр екенін мойындайды және орманға шығу қаупі жоқ деп шешеді, өйткені оны сол айда орманға барған жан қорғаушылар тобы өлтіре алады. Ол өзін-өзі қорғаушылардан аулақ болу үшін Портлендке барады, онда ол арзан мотельдің алдында Таркерс Миллстің тұрғыны Мильт Стурмфуллерді өлтіреді. Үйіне оралғаннан кейін ол шілдеде кімге шабуыл жасағанын анықтап, сол адаммен бетпе-бет келуді шешеді. Марти соңғы рет желтоқсанда, келесі толған айдың алдында, хатқа өз атын қояды. Лоуды Марти Жаңа жыл мерекесінде өлтіреді.
Фильмге бейімделу
Новелла 1985 жылы "Күміс оқ" атты фильмге бейімделді, онда Кори Хайм Марти рөлінде, Эверетт МакГилл - Пастор Лоу рөлінде, Гэри Бузи - Мартидің ағасы рөлінде, Меган Фоллс - Мартидің әпкесі рөлінде, Терри О'Квинн - жергілікті шериф рөлінде, Кент Броадхерст - Брэйдидің әкесі рөлінде, ал Джеймс Гэммон - Арни Веструм рөлінде ойнады. Фильмге қарама-қайшы пікірлер айтылды және ол телеарналарда үнемі көрсетілгеннен кейін АҚШ-та культты мәртебеге ие болды. 1985 жылы Signet Books баспасы "Күреңқұрттың циклын" "Күміс оқ" деген атпен қайта басып шығарды, оның құрамына Кингтің түпнұсқа новелласымен бірге сценарийі де кірді. Бұл басылымда Кингтің новелланың туындауы мен фильмге бейімделу тарихын баяндайтын алғы сөзі де бар.