Кіріспе
Киім-кешектің алынуымен адамды іздеу – заңды процедура.
the legal procedure
A strip search is a practice of searching a person for weapons or other contraband suspected of being hidden on their body or inside their clothing, and not found by performing a frisk search, but by requiring the person to remove some or all clothing. The search may involve an official performing an intimate person search and inspecting their personal effects and body cavities (mouth, vagina, rectum, etc.). A strip search is more intrusive than a frisk and requires legal authority. Regulations covering strip searches vary considerably and may be mandatory in some situations or discretionary in others.
Киім-кешектің алынуымен іздеу – бұл адамның денесінде немесе киімінде жасырылған деп күдіктенетін қару-жарақ немесе басқа да контрабанданы табу үшін жасалатын практика. Бұл процедура қарапайым тексеруден кейін табылмайтын заттарды іздеу үшін адамды белгілі бір киімдерін шешуді талап етеді. Іздеу кезінде лауазымды тұлға жеке тұлғаны тексерумен қатар, оның жеке заттарын және дене қуыстарын (ауыз, қын, тік ішек және т.б.) тексеруі мүмкін. Киім-кешектің алынуымен іздеу қарапайым тексеруге қарағанда күштірек болып саналады және заңдық негізді талап етеді. Мұндай іздеуді реттейтін ережелер мазмұны бойынша әртүрлі болуы мүмкін, кейбір жағдайларда міндетті, ал басқаларында дискрециялық болып табылады.
the legal procedure
A strip search is a practice of searching a person for weapons or other contraband suspected of being hidden on their body or inside their clothing, and not found by performing a frisk search, but by requiring the person to remove some or all clothing. The search may involve an official performing an intimate person search and inspecting their personal effects and body cavities (mouth, vagina, rectum, etc.). A strip search is more intrusive than a frisk and requires legal authority. Regulations covering strip searches vary considerably and may be mandatory in some situations or discretionary in others.
Ашық іздестірудің заңдылығы
Солтүстік Америкада азаматтық сот процестері, сондай-ақ қылмыстық кодекстегі жалаңаш іздеуге қатысты айыптамалар, әдетте, егер адамды қарама-қарсы жынысты адам жалаңаш іздеген кезде, әсіресе әйелді ер күзетші немесе күзетшілер іздеген жағдайда, табысқа жетеді. Көптеген даулы сот істері жалаңаш іздеу кезінде басқа жынысты адамдардың болуымен байланысты болды. Кейбір жағдайларда, егер бірнеше күзетші болса, іздеуді (заңды түрде) іздеуге нұсқау берген немесе бұйрық берген адам немесе адамдар жүргізген деп есептеледі. Тағы бір заңдық мәселе – бұл жаппай жалаңаш іздеу, мысалы, түрмелерде сотталмаған күдіктілерді де жалаңаш іздеуге алып келуі мүмкін. Соттар көбінесе жаппай жалаңаш іздеуге тек сотталған адамдарға ғана рұқсат беріледі деп шешім қабылдады. Сотқа дейінгі ұстау кезінде ұсталған адамның қару-жарақ немесе басқа да тыйым салынған заттары бар деген нақты күдік болған жағдайда ғана жалаңаш іздеу жүргізілуі мүмкін. Бұл ереже көбінесе әуежай қауіпсіздігі қызметкерлері мен кеден қызметкерлері сияқты басқа жағдайларға да қатысты, бірақ дау көбінесе негізді күдіктің қандай болуы керек екендігіне байланысты туындайды.
Кездейсоқ киімсіз тексерулер
Заң бойынша негізді күдік тудыру қажеттілігін жоңдау үшін, және киімсіз тексерулер ар-ұятыңызды қиюы мүмкін болғандықтан, тексеру көбінесе ашық түрде жүргізілмейді, ол қабылдау процесінің бір бөлігі ретінде міндетті душ қабылдауды қамтиды. Мысалы, көптеген түрмелерде киім ауыстырумен қатар міндетті душ та қарастырылады. Душ киімсіз тексеруді ашықтан азайтуға, сондай-ақ қару немесе басқа да контрабанданы алып тастаудан бөлек, ластануды жоюдың қосымша мүмкіндігін береді. Көптеген бейімдеу орталықтары жаңа келгендерден барлық киімдерін жуу үшін тапсыруды, сондай-ақ душ қабылдауды талап етеді. Бұл ережелер қару немесе басқа да контрабанданы жасырын тексеруге, заңдық жауапкершілікті азайтуға мүмкіндік береді, себебі талап ғимаратқа кіретін барлық адамға қолданылады. Бұл клиенттерге ашық киімсіз тексеруді талап етуге қарағанда аз ұятты. Алтын, күміс, мыс және басқа да құнды минералдарды өндіру және өңдеумен айналысатын объектілердегі қауіпсіздік шаралары жасырын тексеруді құрауы мүмкін. Жұмыс күнінің соңында шахтерлер душ алатын бөлмеге кірмес бұрын барлық жұмыс киімдерін шешіп, металл іздегіш арқылы жалаңаш өтіп, көше киімдері сақталатын жеке ауыстыру бөлмесіне өтеді. Соттар көбінесе адамды белгілі бір орынға (мысалы, түрмеге, бейімдеу орталығына сияқты) кіру шарты ретінде душ қабылдауға міндеттеу, тіпті душ және оның айналасындағы кеңістік күзетшілерге душ алатын адамның жалаңаш денесін көруге мүмкіндік беретіндей етіп құрылған болса да, оның өзі киімсіз тексеру болып табылмайды деп шешім қабылдайды. Ауруханаларда карантин кезінде, жаппай залалсыздандыру қажет болғанда міндетті душ қабылдау жиі кездеседі. Пол Рега, М.Д., FACEP жаппай залалсыздандырудың қару немесе басқа да контрабанданы тексерудің қосымша мүмкіндігін, сондай-ақ террористік шабуыл орын алған жерде табылған адамдардың киімдерінде із іздеуге мүмкіндік беретінін атап көрсетті, себебі қылмыскерлер залалсыздандыруға ұсталған адамдардың арасында болуы мүмкін.
Балалар
2014 жылы бұрынғы бес жыл ішінде 4600 баладан астамы Метрополитен полициясы қызметкерлерімен жеке тексеруден өтті, ең кішісі он жаста болған. Бұл жалпы 134 мың тексерудің ішіндегі көрсеткіш. Бір қайырымдылық қоры осындай жас балалардың тексеруге ілігу санын "алаңдатарлық" деп сипаттады. 2022 жылы 2018 мен 2020 жылдар аралығында сол мекеме тарапынан 650 бала (10-17 жас аралығындағы) жеке тексеруден өткені хабарланды. Тұтқындаған офицерлердің бағалауынша, осы балалардың 58%-ы қара нәсілді, ал 2018 жылы бұл көрсеткіш 75%-қа жеткен. Метрополитен полициясының ресми нұсқауларына қайшы келіп, ересектердің қатысуынсыз жеке тексеруден өткен балалардың 70%-ы қара нәсілді ұлдар еді.
Электрондық таспалық тексерулер
Рентгендік артшашырау аппараты, миллиметрлік толқынды сканерлер, Т-сәулелі сканерлер және басқа да қазіргі заманғы технологиялар киімнің астын көруге мүмкіндік береді, бұл дерлік жалаңаш іздеу сияқты нәтижеге жетуге мүмкіндік береді.
Белгілі сот іс-әрекеттері
Канаданың Жоғарғы соты R v Golden (2001) ісінде «қажеттілік болған жағдайда ғана, басшының рұқсатымен және бір жынысты адамдармен strip search жүргізілуі мүмкін» деп шешті. Флоренция қарсы Таңдалған еріктілер кеңесі (2012) ісінде АҚШ Жоғарғы соты барлық ұстауларда, оның ішінде қылмыстық іс қозғалмаған, ең көп таралған құқық бұзушылықтарда да strip search рұқсат етіледі деп шешті. Коннектикут штатының Ансония қаласындағы Ансония орта мектебінде төрт жасөспірім оқушы strip search-ке алынды және олардың құқықтарын бұзды деген айыппен екі мұғалім мен директор сотқа берілді. Мичиган штатындағы «Бирдке қарсы Уитмор көлінің мектеп округі» (2005) ісінде бір оқушы дене шынықтыру сабағында спорт залынан 364 доллар ұрланғанын хабарлады. Ұрлық туралы хабарламаға жауап ретінде мұғалімдер 20 ұл мен 5 қызды олардың жеке киім ауыстыру бөлмелерінде тексерді. Ұлдар тек іш киімдерін қалдырып, қалған киімдерін шешуге мәжбүр болды. Сол сияқты, қыздар да бір-бірінің алдында солай істеуге міндетті болды. Ұрлық туралы жергілікті полицияға хабарланғаннан кейін, бір офицер іздеу кезінде келді. Сот тізімдеріне сәйкес, офицер мектеп қызметкерлерін іздеуді жалғастыруға ынталандырды. Іздеу аяқталғаннан кейін ақша табылған жоқ. Мичиган штатындағы Американдық азаматтық бостандықтар одағы іздеуден зардап шеккен студенттердің атынан төртінші түзетудегі негізсіз іздеу және тәркілеуге қарсы құқықтарды бұзуды, сондай-ақ тең қорғауға қатысты он төртінші түзетудегі құқықтарды бұзуды талап ете отырып, сотқа шағымданып арыз берді. Ақырында, бұл іс Алтыншы апелляциялық округ сотында қарастырылды. Алтыншы округ соты strip search-тің орынсыз екенін көрсеткен бірнеше факторға назар аударды. Біріншіден, соттың пікірінше, ақшаны қайтару іздеуді жүргізудің басты себебі болды, бұл денсаулыққа немесе қауіпсіздікке қауіп төндірмеді. Екіншіден, іздеу бір-екі студентті емес, көптеген студенттерді қамтыды, олар іздеуге келісім бермеді. Сот іздеуді орынсыз деп тапса да, студенттерді жалаңаш теру туралы бұрынғы заңнамаға сүйене отырып, оны толығымен конституцияға қайшы деп шешпеді. Үшіншіден, мектеп қызметкерлерінің студенттердің біреуін күдікке салуға ешқандай негізі болмады. Сот мектеп басшыларының ұрлықтан сақталған атмосфераны сақтауға мүдделі екенін, бірақ ақша табу үшін жүргізілген іздеу студенттердің денсаулығы мен қауіпсіздігіне қауіп төндіретін заттарды іздеуге қарағанда үкіметтік мүддеге аз қызмет ететінін атап өтті. Соттың ұстанымына сәйкес, ақшаны қайтару мақсатындағы іздеу соттың strip search-ке қатысты талаптарына жауап бермейді.1 Саффорд біріктірілген мектеп округі Реддингке қарсы (2009) ісінде Жоғарғы сот мектеп қызметкерлерінің кәмелетке толмаған оқушыларды, осы жағдайда Саффорд, Аризона біріктірілген мектеп округінің оқушыларын strip search-ке алуы конституцияға қайшы екенін анықтады.
In Safford Unified School District v. Redding (2009), the Supreme Court held that it was unconstitutional for school employees to strip search minor students, in this case students in the Safford, Arizona Unified School District.