Кіріспе

Michigan v. Long, 463 U. S. 1032 (1983), – АҚШ Жоғарғы Сотының Терриге қарсы Огайо ісін кеңейтіп, негізді күдік болған кезде көлікті тоқтату кезінде оның салонындағы бөлімдерін тексеруге рұқсат берген шешімі. Бұл іс сондай-ақ, штаттық заңдарға нақты сілтеме жасалмаса, АҚШ Жоғарғы Сотының штаттық жоғарғы соттардың шешімдерін қарау құқығын анықтап, жеткілікті және тәуелсіз штаттық негіздердің шегін де танып, шектеді.

Өмірбаян

Дэвид Лонг Мичиган штатының Барри округінде көлігін жолдан шығарып, шалшық арыққа түскеннен кейін полициямен сұраққа алынды. Полиция қызметкерлері оның үлкен шарлатушылық танытқанын және "біреудің әсері под күшінде болған сияқты" көрінгенін мәлімдеді. Автокөліктің еденінде аңшылық пышағын байқағаннан кейін, олар "Терри" типтес қауіпсіздік тексеруін (Терри v. Огайо ісімен аталған) жүргізді, бірақ ешқандай қару таба алмады. Содан кейін, олар қару іздеуді негілдеп, сол себеппен автокөлікті "қорғау мақсатында" тінтіп қарады. Автокөліктің ішінде полиция ашық жатқан марихуана салынған қапты тапты. Багаж бөлімінен олар одан да көп нәрсе тапты және Лонг есірткі сақтағаны үшін қамауға алынды.

Процедуралық тарих

Сотта Лонг өзінің көлігінде табылған дәлелдерді жасыру қажеттігін, себебі іздестіру конституцияға қайшы болғанын жиі айтты. Осы аргумент Мичиган апелляциялық сотына шағым жасағанда да қолданылды. Екі жағдайда да сот дәлелдерді жасыру туралы өтінішті қабылдамады. Алайда, Мичиган Жоғарғы Соты бұл шешімдерді кері қайтарды. Көптеп федералды прецеденттерге, әсіресе Терри Огайоға қарсы іске сүйене отырып, Жоғарғы Сот "қорғау мақсатындағы іздестірудің" Төртінші түзетуді бұзғанын анықтады, демек, заңсыз іздестірудің "улы жемісін" жою керек. Сонымен қатар, Мичиган Жоғарғы Соты өз шешімін Мичиган Конституциясының 1-бабының 11-тармағына негіздеді. Ол іздестіру федералды және штаттық конституцияларды бұзғанын, ал егер федералды шешім күшін жойса, Мичиган Конституциясының күштірек шешімі күшінде қалатынын мәлімдеді. Мёрдок пен Мемфис қаласы, 87 U. S. 590 (1874) және басқа да істер бойынша АҚШ Жоғарғы Соты, штаттық істерді тиісті және тәуелсіз штаттық негіздер болған жағдайда қайта қарауға құқығы жоқ екенін белгіледі. Яғни, штаттық жоғарғы соттар конституция мен заңдарды түсіндіруде соңғы сөзді айтады. Дегенмен, Жоғарғы Сот төменгі соттың шешімі федералды заңды түсіндіруден басқа тәуелсіз негіздемелерге сүйенгенін көрсетпегенін анықтады. Мичиган Конституциясына екі рет сілтеме жасағаннан басқа, штаттық сот тек федералды заңды түсінуіне сүйенді.

Шешім

Жоғарғы Сот Мичиган штатының Терриге қарсы Огайо ісі мен Төртінші түзетуді дұрыс қолданбағанын ғана емес, сонымен қатар Лонг ісі бойынша жеткілікті және тәуелсіз мемлекеттік негіздің болмағанын да анықтады. Аризона апелляциялық сотының бұрынғы судьясы О’Коннор тәуелсіз мемлекеттік негіз доктринасын бекітті, бірақ Мичиган Жоғарғы Сотының федералдық заңға негізделген шешім шығарғанын атап өтті. Осылайша, Сот «мемлекеттік соттың осы істі федералдық заң талап етеді деп ойлағандықтан, солай шешкенін ең орынды түсіндірме деп қабылдады». Қысқасы, Жоғарғы Сот штаттың шешімі федералдық негізде қабылданғанын болжады. О’Коннор мемлекеттік соттар өз шешімдерін «ашық және нақты түрде» мемлекеттік құқықтық негізде жазуын ұсынды. Егер олар осылай істесе, АҚШ Жоғарғы Соты «шешімді қарауға кіріспейді». Бір шешім – мемлекеттік соттар өздерінің конституцияларын АҚШ Конституциясымен «параллель» түрде қолдануы мүмкін. Яғни, олар федералдық сот практикасын, әсіресе оларға ұнаса, «консультативтік» ретінде қарастырады, бірақ федералдық заң сот прецеденті ретінде ескерілмейтінін нақтылайды. Осылайша, мемлекеттік соттар жеке адамның құқықтарын жоғары деңгейде қорғай алады, деп марқұм судья Бреннан айтқандай. Бұл пікір бұрынғы түсініксіздіктерді жоюға көмектескенімен, кейбір сыншылар Мичиганға қарсы Лонг ісі саяси мотивтермен тудырылғанын айыптады. Мысалы, судья Стивенс АҚШ Жоғарғы Сотының мұндай түсініксіздіктерді бұрын қалай шешкенін көрсетті. Көбінесе, Сот істерді нақтылау үшін қайта жіберген, бірақ Лонг ісі бойынша нақтылауды күтпей, тікелей қарсы шешім шығарды. Консервативті Бүргер сотының Мичиганның либералды шешімін кері қайтаруға тырысқаны болжамдалады.