Кіріспе

Математикада, racks және quandles – түйіндік схемаларды өңдеу үшін қолданылатын Рейдемейстер қимылдарына ұқсас аксиомаларды қанағаттандыратын бинарлық операциялары бар жиындар. Көбінесе түйіндердің инварианттарын алу үшін қолданылса да, оларды өздігінен алгебралық құрылымдар ретінде қарастыруға болады. Атап айтқанда, квандлдің анықтамасы топтағы байланыстың қасиеттерін аксиомалайды.

Тарих

1943 жылы Митухиса Такасаки (高崎光久) Кей (圭) деп атаған алгебралық құрылымды енгізді, ол кейін инволюциялық квандал деп аталды. Оның мақсаты – шекті геометрия контекстіндегі шағылысу ұғымын түсіндіру үшін ассоциативті емес алгебралық құрылымды табу болды. Бұл идея 1959 жылы Джон Конвей мен Гэвин Рейфтің арасындағы жарияланбаған хат алмасуында қайта ашылды және жалпыланды, олар сол кезде Кембридж университетіндегі студенттер еді. Осы жерде қазіргі заманғы квандалдар мен рактардың анықтамалары алғаш рет пайда болды. Рейф мектепте оқып жүргенде осы құрылымдарға қызығушылық танытты (бастапқыда ол оларды тізбектер деп атады). Конвей оларды сынықтар деп атады, ішінара әріптесінің атын ойынға салу үшін, ал ішінара олар топтың көбейту құрылымын жойып, тек конъюгациялық құрылымын қарастырғандағы қалдықтары (немесе "сынықтар мен қираған жерлер") ретінде туындайды. "Рак" деген жазу қазір кеңінен қолданылады. Бұл құрылымдар 1980-ші жылдары қайта пайда болды: Дэвид Джойстің 1982 жылғы мақаласында (онда мағынасыз сөз "quandle" термині қолданылды), Сергей Матвеевтің 1982 жылғы мақаласында (дистрибутивті группоидтар деп аталды) және 1986 жылғы конференцияда Эгберт Брискорнның мақаласында (олар автоматты жиынтықтар деп аталды). Ракалар және олардың түйін теориясындағы қолданылуына толық шолу Колин Рурк пен Роджер Фенннің мақаласында кездеседі.