Кіріспе

Жан Женедің 1947 жылғы пьесасы "Қыздар" – француз драматургы Жан Женедің 1947 жылғы пьесасы. Ол алғаш рет Париждегі "Театр де л'Атене" сахнасында 1947 жылдың 17 сәуірінде Луи Жуве режиссерлік еткен қойылымда көрсетілді. Бұл пьеса Франция, Ұлыбритания және АҚШ-та бірнеше рет қайта қойылды, кейде қызметшілер рөлін ер адамдар орындады.

Сюжет

Соланж пен Клэр – үй шаруасын атқаратын екі қарындас. Әйелдері (Мадам) үйден кеткенде, олар кезекпен Мадам рөлін ойнап, екіншісі оның қызметшісі болады. Осылайша олар билік бөлінісінің екі жағын да көрсетеді. Әрқайсысы, Мадам рөлінде болғанда, әпкесін кемсітеді және жамандап сөйлейді. Мадам болу кезегі келген қызметші, әпкесінен жасырын, садистік ниетпен тізе бүгіп, Мадамның аяқ киіміне сүйінуді талап етеді. Олардың рөлдік ойындарының соңғы мақсаты – Мадамды өлтіру арқылы ғана бағыныштан құтылу. Қызметшілердің ойластырылған қимылдары, олардың эмоционалды пікірталастары және бұлшық еттеріне дейін назар аударуы, олардың Мадамды салтанатты түрде "өлтіру" қиялын орындауларына кепілдік бермейді, оның орнына күтпеген салдарлар туындайды.

Өндіріс тарихы

Ұлыбританияда бұл пьеса алғаш рет 1952 жылы Лондондағы Ноттинг Хилл Гейттегі Меркурий театрында, Қазіргі заманғы өнер институты ұйымдастыруымен француз тілінде ұсынылды. Режиссері – Питер Задек, сахналық безендіруін Эдуардо Паолоцци жасады. Сельма Ваз Диас Соланж, Олив Грег Клэр, ал Ориел Росс Мадам рөлін сомдады. Кейіннен қойылым Корольдік сот театрына көшті, онда Бетти Стокфельд Мадам рөлін ойнады, ал Дэвид де Бетел сахналық безендіруді ұсынды. Задек сондай-ақ пьесаның Ұлыбританиядағы алғашқы ағылшын тіліндегі қойылымын режиссерлік етті, ол 1956 жылғы 5 маусымда Нью Линдси театр клубында ашылды. Сельма Ваз Диас тағы да Соланж, Бетти Стокфельд Мадам, ал Хейзел Пенварден Клэр рөлін ойнады. 1955 жылы пьеса Нью-Йорктегі Темпо Плейхауста қойылды, онда Джули Бовассо бастапқыда Клэр, кейін Соланж рөлін сомдады. Бовассо «Қыздар» үшін ең үздік актрисаның алғашқы «Оби» сыйлығын жеңіп алды. Минос Воланакис 1963 жылы Оксфорд театрында қойылымды режиссерлік етті. Бұл қойылым 1964 жылы Бертольд Брехттің «Ерекшелік пен ереже» туындысымен бірге қайта қойылды. 1973 жылы Лондондағы Гринвич театрында пьеса жаңадан қойылды, онда Вивьен Мерчант Мадам, Гленда Джексон Соланж және Сюзанна Йорк Клэр рөлін сомдады. Бұл қойылым 1974 жылы Кристофер Майлз режиссерлік етіп, Дуглас Слокомб түсірген «Американдық кинотеатр» сериясының бөлігі ретінде фильмге түсірілді. Майлз бен Слокомб 12 күндік түсірілімді бір камерамен жоспарлады, ол сахнаның кез келген жерін қадағалай алатын болды, сонымен қатар фильм үшін Генеттің театрлық тәсілдерін әдейі пайдаланды. 1987 жылы Корольдік Шекспир компаниясы Барбикан (Құдық) театрында қойды, режиссері – Джерард Мерфи, дизайні – Дэвид Ульц. Басты рөлдерде Майлз Андерсон Клэр, Джерард Мерфи Соланж және Патрик Бейли Мадам рөлінде ойнады. Ол «Deathwatch» қойылымымен бірге қойылды, актерлер де сол болды. Клэр Дэвидсон оны Дублин театр фестивалінде, содан кейін 1981 жылғы 12 қазанда Марк Райланс Мадам рөлінде The Lyric Theatre Studio Hammersmith-те қойды. Минималистік театр компаниясы Cesear's Forum 1990 жылы Чикагода пьесаны қойды. Клэр мен Соланж рөлін ерлер сомдады, бірақ Мадам рөліне әйел актер шақырылды. Альберт Уильямс Chicago Reader газетінде былай деп жазды: «Жене (оның баспасына жазғандай) «Масса құрбандығында» көрінетін рәсімдік сезімді шақыруға тырысты, әйелдер арасындағы рөлдердің үздіксіз ауысуы және әйелдердің жасанды бейнеленуі драматургтің тақырыптарын зерттейтін поэтикалық құралдар болып табылады». Канадада, 2011 жылы Онтарионың Торонто қаласындағы Buddies in Bad Times театрында қойылған пьесада әйелдер мен ерлердің актерлері қатысты, Соланж және Клэр рөлін Диана Д’Акуила мен Рон Кеннел ойнады. 2013 жылы Сидней театр компаниясы Эндрю Аптон бейімдеген және Бенедикт Эндрюс режиссерлік еткен қойылымда Клэр рөлінде Кейт Бланшетт, Соланж рөлінде Изабелл Хупперт және Елизавета Дебики күйеушік рөлінде ойнады. Бұл қойылым 2014 жылдың тамызында Нью-Йорк қаласының орталығындағы Линкольн орталығы фестивалінің бөлігі ретінде көрсетілді. Эндрюс бейнекамералар, стильді хореография, танымал «жер асты» музыкасының саундтректері, лас сөздерді еркін пайдалану және мәдени жаңғыру сияқты театр мен киноны біріктіретін заманауи тәсілдерді қолданды, мысалы, күйеушік киімдері туралы пікірлер: «Маккуин оны мен үшін жасады». 2016 жылы Узо Адуба мен Зей Аштон Соланж және Клэр, ал Лора Кармайкл күйеушік рөлінде ойнаған қойылымды Джейми Ллойд режиссерлік етті және ол Лондондағы Трафалгар студиясында қойылды. Сценарий 2013 жылғы Эндрюс режиссерлік еткен қойылыммен бірдей аудармадан алынған. Австралияда 2021 жылы Марта Дюссельдорп пен Эсси Дэвис Соланж және Клэр, ал Стефани Джек күйеушік рөлінде ойнаған қойылымды Бен Уинспир режиссерлік етіп, Хобарттағы Плейхаус театрында қойды.