Кіріспе

Колумбтың Батыс Үндістанға сапарындағы кемелердің бірі – Ла-Нинья (испан тілінде «Қыз») 1492 жылы итальяндық саяхатшы Кристофер Колумбтың Батыс Үндістанға жасаған алғашқы сапарында қолданған үш испандық кемелердің бірі болды. Сол кездегі испан кемелеріндегі дәстүр бойынша, кемеге әйел қасиетті әулие – Санта-Клара деген ат қойылды. Дегенмен, ол көбінесе «Ла Нинья» («Шағын қыз») деген лақап атымен танылды, бұл, әлдебір ойынға орай, иесі Хуан Ниньо Могуэрдің («Ниньо» – оның тегі, «Шағын бала» деген мағынаны білдіреді) атына байланысты болуы мүмкін. Бұл стандартты қаравель типті кеме болды. Колумб экспедициясының қалған кемелері – қаравель типті «Пинта» және карак типті «Санта-Мария» кемелері еді. Нинья Колумбтың ең сүйікті кемесі болды. Алғашқыда латын желкенімен жабдықталған caravela latina болған, бірақ Канар аралдарындағы Лас-Пальмас қаласында мұхиттық өнімділікті жақсарту үшін тікбұрышты желкендермен жабдықталған caravela redonda ретінде қайта жабдықталды. Ниньяның дизайнына қатысты нақты құжаттама жоқ, алайда Колумбтың екінші сапарында бірге болған Микеле де Кунео Ниньяның «шамамен 60 тонна» (60 тонна) болғанын айтқан, бұл палубадағы ұзындығы шамамен 50 фут (15 метр) болатын орташа өлшемді қаравельді білдіруі мүмкін. Көбінесе үш мачтасы болған делінеді, бірақ төрт мачтасы болуы мүмкін екенін көрсететін дәлелдер де бар. Нинья, «Пинта» мен «Санта-Мария» сияқты, ашық мұхит емес, Жерорта теңізінде жүзуге арналған кішкентай сауда кемесі болды. Ол 1462 жылы салынған Ханза Лигасының «Петер фон Данциг» сияқты кемелерден және 1420–1439 жылдары салынған ағылшын каракы «Грейс Дию» кемесінен (салмағы 1400 мен 2750 тонна аралығында, ұзындығы мен салмағы жағынан айтарлықтай үлкен) әлдеқайда кішкентай болды.

Тарих

Колумбтың алғашқы экспедициясында Нинада 26 адам болды, оларды капитан Висенте Яньес Пинсон басқарды. Олар 3 тамызда Палос-де-ла-Фронтерадан шығып, 12 тамызда Канар аралдарында тоқтады, содан кейін батысқа қарай жол тартты. 1492 жылы 12 қазанда таңертең Багам аралдарына жетті. 1493 жылы 14 ақпанда Азор аралдарының шығысында дауыл Нинаны суға батыру қаупі тудырды. Колумбтың ұсынысымен, ол және экипаж Испанияға оралғаннан кейін діни қажылықтарды қоса алғанда, белгілі бір істерді атқаруға ант берді. Нина 1493 жылы 4 наурызда Португалияның Лиссабон қаласына жетіп, 15 наурызда Палос-де-ла-Фронтераға келді. Америкаға жасаған алғашқы саяхатында Нина экипажы палубада ұйықтады, бірақ жергілікті халық оларды қолданатынын көргеннен кейін гамактарды пайдалануды қабылдады. 1494 жылдың 30 маусымында, кері сапар кезінде Ла-Нинья тегіс жерге тиіп, зақымданады. 1495 жылы жазда Испанияның Иссабела портында циклон Нинаға зиян келтіріп, барлық бекітілген кемелерді батырды. Содан кейін суға батқан кемелердің орнына Ла-Ниньяның үлгісімен Санта-Крус каравелі салынды. Санта-Крус, сондай-ақ Ла-Индия деп те аталады, испандықтар Америкада салған алғашқы кеме болды. 1496 жылдың 11 маусымында кеме Колумбпен бірге Испанияға оралды. Кейін Нина Римге рұқсатсыз сапарға жіберілді. Ол Кальяри портынан шығып бара жатқанда қарақшылардың қолына түсіп, Сардинияның Пула шығанағына жеткізілді. Капитан Алонсо Медель бірнеше адаммен қашып құтылды. Ол қайық ұрлап, Нинаға қайтып оралып, Кадиске бет бұрды. 1498 жылы ол Колумбтың үшінші сапарының алғы шебі ретінде Испанияға оралды. 1500 жылы ол Санто-Домингода күтіп тұрды. 1501 жылы ол Венесуэланың Кубагуа аралындағы Инжур жағалауына сауда сапары жасады, және одан кейін оның жазбалары тарихи мүрағаттарда табылған жоқ. Нина Колумбтың басшылығымен кем дегенде саяхаттар жасады.

Көшірмелері

Нинаның көшірмесін Испания үкіметі 1893 жылы Колумбия теңіз парады үшін салды. Санта-Мария мен Пинтаның көшірмелерімен бірге ол парадқа қатысты. Нинаның көшірмесі (теорияға негізделген, себебі үш кеменің де замандас суреті табылмаған) қазір әлемді аралап саяхаттап жүр. 4 мастты Нинаның көшірмесі 1988-1991 жылдары инженер және теңіз зерттеушісі Джон Патрик Сарсфилд, британдық теңіз тарихшысы Джонатан Мортон Нэнс және Бразилияның Баия қаласында 15 ғасырдан бері кеме жасау және құрылыс техникасын қолданып келе жатқан шебер кеме жасаушылар тобымен жасалды. Олар оны тек балта, қол ара және кескіштерді пайдалана отырып, ауыр, теріс әсерге төзімді бразилиялық қатты ағаштан жасады. Желкендерін Нэнс 15 ғасырдың соңында осы көлемдегі кемелерде қолданылған тік төртбұрышты басты желкендер мен екі артқы латин желкендерін пайдаланып жобалады. Нина экипажының айтуынша, ол шамамен жылдамдыққа жете алады, бұл сол дәуірдегі бұрынғы үлгілерден жылдам. Көшірмесінің салмағы 75 тонна. 1991 жылы көшірме Коста-Рикаға "1492: Жұмақты жаулау" фильмінің түсіріліміне қатысу үшін аттанды. Нина және оның серігі Пинта АҚШ-тың шығыс және орталық бөлігіндегі порттарды аралап, кемеге көруге және ішін аралауға мүмкіндік береді. 2020 жылдың 16 қыркүйегінде Флорида штатының Пенсакола қаласында Салли дауылы кезінде док бұзылып, кеме жағадан алысырап кетті. Кейіннен оның якорь тізбегі үзіліп, Пенсакола шығанағындағы Теңіз паркіне жақын жерге жағаға тірелді. Нина мен Пинтаның көшірмелері Бразилияның Валенса қаласында 15 ғасырғы португалдықтардың әдістерін пайдалана отырып салынды. Басқа көшірмелері Испанияның Андалусия аймағында (Эль-Пуэрто-де-Санта-Мария және Палос-де-ла-Фронтерадағы Каравельдер кемежайында) орналасқан. Бір көшірме АҚШ-тың Техас штатындағы Корпус-Кристи қаласында орналасқан, бірақ ол 2017 жылдың 23 сәуірінде Харви дауылынан суға батып кетті. Сан-Францискодағы тарихи Бернштейннің балық үңгірі рестораны Нинаға ұқсас етіп жобаланған.