Кіріспе
Федералды сайлауларда қолмен санау жүргізілетін қағаз бюллетеньдер қолданылады. Провинциялық сайлауларда қағаз бюллетеньдер қолданылады, кейбір провинциялар компьютерлік дауыс санауды (дауыс тіркегіштер) енгізді, ал Солтүстік-Батыс территориялары қатысусыз дауыс беру үшін интернет дауыс беруді сынақтан өткізді. Компьютерлік дауыс тіркегіштермен бірге қолданылатын қағаз бюллетеньдер кем дегенде 1990 жылдардан бері муниципалитет деңгейінде қолданылып келеді. Федералды комитет ұлттық интернет дауыс беруге қарсы ұсыным жасады. Жаңа Шотландия, Нью-Брансуик, Квебек, Онтарио және Британдық Колумбиядан алынған комитеттердің есептері мен талдаулары провинциялық интернет дауыс беруге қарсы пікір білдірді. Сайлау Квебек интернет дауыс беруді зерттеуде және оны жалғастыруды жоспарлап отыр. Онтарио және Жаңа Шотландияның кейбір муниципалитеттері интернет дауыс беруді ұсынады. Канадада электрондық дауыс беру стандарттары жоқ.
Federal elections use hand counted paper ballots. Provincial elections use paper ballots, some provinces have introduced computer ballot counting (vote tabulators), and the Northwest Territories has experimented with Internet voting for absentee voting. Paper ballots with computer vote tabulators have been used since at least the 1990s at the municipal level. A federal committee has recommended against national Internet voting. Committee reports and analysis from Nova Scotia, New Brunswick, Quebec, Ontario, and British Columbia have all recommended against provincial Internet voting. Elections Quebec has studied Internet voting and wants to continue to do so. Some municipalities in Ontario and Nova Scotia provide Internet voting. There are no Canadian electronic voting standards.
Сайлаушылардың белсенділігін арттыру бойынша федералды бастама
"Elections Canada" 2013 жылға дейін интернет арқылы дауыс беруді сынап көруді жоспарлағанын хабарлады, бастапқыда қосымша сайлауда. Канаданың бас сайлау комиссары Мейран: "Жалпы принцип – сайлау жәшігін сайлаушыға жеткізу" дейді. "Elections Canada" 2013 жылға дейін "қосымша сайлауда электрондық дауыс беруді сынау" жүргізуге рұхсат беру туралы өтінішпен баяндама жариялады. Онлайн дауыс беру сынақтары ешқашан өткізілген жоқ.
2010 жылғы Интернет арқылы дауыс беру туралы федералды диалог
2010 жылдың 26 қаңтарында Канада сайлау комиссиясы серіктестермен бірлесіп «Канада-Еуропа Трансатлантикалық диалог (Стратегиялық білім кластері): Интернет арқылы дауыс беру: Канада нені үйрене алады?» атты шара ұйымдастырды. Еуропа мен Канада қалаларының интернет арқылы дауыс беру тәжірибелері ұсынылды.
2016 жылғы сайлау реформасы бойынша, оның ішінде онлайн дауыс беру бойынша федералдық консультация
2016 жылдың 7 маусымында Халық қабылдау үйі Сайлау реформасы жөніндегі арнайы комитет құрды. Комитетке "біріншіден орын алғандардың жүйесін алмастыруға болатын тиімді балама дауыс беру жүйелерін анықтау және зерттеу, сондай-ақ міндетті дауыс беру және онлайн дауыс беруді қарастыру" міндеті жүктелді. Комитет 2016 жылдың 1 желтоқсанында онлайн дауыс беруге қарсы ұсыным жасады. Осы комитетпен қатар, 2016 жылдың 26 тамызынан бастап, сол кездегі Демократиялық институттар министрі Марьям Монсеф осы тақырыптар бойынша бүкіл ел бойынша консультациялық сапар жүргізді. Жеке консультациядан кейін, 2016 жылдың 5 желтоқсанында Демократиялық институттар министрі онлайн консультациясын бастады.
2017 жылғы Канада сайлауының мәлімдемесі
"Elections Canada" электрондық дауыс беру немесе дауыстарды санауды енгізуді жоспарламайды. Сайлау учаскелері қағаз бюллетеньдерді қолмен белгілеп, санауды жалғастырады. Бұл мәлімдеме 2017 жылғы 2 наурызда жарияланған электрондық сауалнама кітаптарын сатып алу бойынша алдын ала хабарламада келтірілген.
2017 жылғы Канада үкіметі онлайн дауыс берудің жоқтығын растайтын мәлімдеме
2017 жылдың 3 сәуірінде Канада Үкіметі Сайлау реформасы жөніндегі арнайы комитеттің ұсынымдарына жауап берді және онлайн дауыс беруге қарсы ұсынысты қабылдап, «Біз қазіргі уақытта онлайн дауыс беруді жүзеге асырмаймыз» деді.
2020 жылғы сайлау Канадада COVID-19-дың дауыс беру тәсілдеріне әсері туралы мәлімдеме
2020 жылдың 26 мамырында Канада сайлау комиссиясы COVID-19 пандемиясы кезінде дауыс беру туралы мәлімдеме жасады, соның ішінде интернет арқылы дауыс беру туралы да айтылды. Қазіргі таңда Канада сайлау комиссиясы интернет арқылы дауыс беруді енгізуді қарастырып отырған жоқ. Мұндай өзгерісті енгізу үшін агенттіктің дауыс берудің құпиялылық, жасырындық, сенімділік және сақтық сияқты маңызды аспектілерін сақтауын қамтамасыз ету үшін жан-жақты жоспарлау және сынақтан өткізу қажет. Ағымдағы операциялық және уақыт шектеулеріне байланысты, осы мүмкіндікті қазір толыққанды зерттеуге болады деп айту қиын.
Облыстық
Әр провинция өзінің дауыс беру машиналарын және стандарттарын таңдауға құқылы.
Альберта
Альберта провинциялық сайлауларда интернет арқылы дауыс беруге жол бермейді.
Британдық Колумбия
Британ Колумбиясы провинциялық сайлауларда интернет арқылы дауыс беруге рұқсат бермейді. 2014 жылдың ақпан айында интернет арқылы дауыс беру жөніндегі тәуелсіз комиссия: "Қазіргі уақытта жергілікті және провинциялық үкімет сайлауларындағы жалпыға бірдей интернет арқылы дауыс беруді енгізбеңіздер" деген ұсыныс жасады. 2014 жылдың қазан айында Бас сайлау комиссарының баяндамасында "Сайлаулар БК интернет арқылы дауыс беру жөніндегі тәуелсіз комиссияның ұсыныстарын қабылдайды" делінген.
Жаңа Брансуик
2004 жылдың 13 мамырында Globe and Mail газетінде «Нью-Брансуик штатының бас сайлау комиссары электрондық дауыс беру машиналарын кең ауқымда пайдалану мүмкіндігін қарастырып жатыр» деген хабарлама жарияланды. Нью-Брансуик 2014 жылы дауыс санауға арналған компьютерлерді пайдаланды және қиындықтарға тап болды, бірақ 2018 жылы жүйені өзгертуді күтпеді.
2016-2017 жылдарға арналған сайлау реформасы жөніндегі комиссия
2016 жылдың 5 шілдесінде үкіметтегі либералдар заң шығарушы жиналыста сайлау туралы ақпараттық қағазды талқылауға ұсынды және сайлау реформасы жөніндегі комиссия құрылатынын мәлімдеді. Ақпараттық қағазда онлайн дауыс беру мүмкіндігі де қарастырылған. 2016 жылдың 9 қарашасында сайлау реформасы комиссиясының бес мүшесі тағайындалды. Сайлау реформасы жөніндегі комиссия 2017 жылдың қаңтар айында халыққа ашық отырыстар өткізді. Комиссияның есебінде онлайн дауыс беруге қарсы ұсыным берілді. Сайлау реформасы жөніндегі комиссияның ұсыныстары 2017 жылдың 1 наурызында Атқарушы кеңестің хатшысына жіберілді.
Жаңа Шотландия
Жаңа Шотландия провинциялық сайлауларда интернет арқылы дауыс беруге рұқсат бермейді, бірақ Жаңа Шотландиядан тыс жерде орналасқан әскери қызметшілерге рұқсат етіледі. 2013 жылғы есепте Новая Шотландияның сайлау комиссиясы «қазіргі уақытта интернет немесе телефон арқылы дауыс беру мүмкіндіктерін қарастыру ертерек» деген қорытынды жасады. 2021 жылғы 6 мамырдағы Новая Шотландия сайлау заңына енгізілген өзгерістер Новая Шотландия сайлау органдарына Жаңа Шотландиядан тыс жерде орналасқан әскери қызметшілерге интернет арқылы дауыс беруге мүмкіндік беруге мүмкіндік берді. 2021 жылғы 13 мамырда сайлау органдары Канада Қарулы күштерінің Жаңа Шотландиядағы мүшелері үшін интернет арқылы дауыс беру жүйесін іздеу бойынша ұсыныс сұрады. 2021 жылғы 29 сәуірде жарияланған 3-ші сайлауға дайындық туралы жаңартуда Бас сайлау комиссары Ричард Темпорал: «Біз провинциядан тыс жерде орналасқан Канада әскери қызметшілері үшін интернет арқылы дауыс беру жүйесін дайындап жатқандықтан, менің де, сайлау комиссиясының да ниеті басқа сайлаушылар тобына қолдануды кеңейту емес» деді.
Онтарио
Онтарио провинциялық сайлауда интернет арқылы дауыс беруге рұқсат бермейді. "Желілік дауыс беру" бойынша үш жылдық зерттеу 2013 жылы мына қорытындыға келді: "Қазіргі таңда, біздің критерийлерімізге сай келіп, сайлау процесінің қауіпсіздігін қамтамасыз ететін желілік дауыс берудің қолданылуға жарамды әдісі жоқ". Онтарио 2016 жылы провинциялық сайлауда электрондық дауыс санауды сынақтан өткізді. Олар 32 миллион доллар жұмсады, ал электрондық дауыс санау қолмен санауға қарағанда бір сағатқа тез болды. 2018 жылы оны бүкіл провинция бойынша пайдалануды және 100 000-ның орнына 55 000 ғана сайлау қызметкерін жұмысқа алуды жоспарлап отыр, бірақ шығындар 78 миллион доллардан 126 миллион долларға дейін артады. Elections Ontario өкілі: "Заманауи қоғам ретінде азаматтар заманауи қызметтерді күтеді және біз соны істеуге тырысамыз" деді.
Принс Эдуард аралы
Принс-Эдвард аралының 2016 жылғы сайлау реформасы жөніндегі референдумында тұрғындар өз дауыстарын тікелей, онлайн режимінде немесе тоналы телефон арқылы беруге мүмкіндік алды. Бұл провинциялық референдумда онлайн және телефон арқылы дауыс беру опциялары алғаш рет ұсынылды.
Қалалық
Әр муниципалитет өз дауыс беру машиналарын және стандарттарын таңдай алады, алайда кейбір провинцияларда муниципалитеттер провинциялық стандарттар мен ережелерді сақтауға міндетті. Сайлау туралы толық ақпарат алу үшін «Канададағы муниципалдық сайлаулар» деген мақалаға жүгініңіз. Онтарио және Новая Шотландия провинциялары жеке қалалық кеңестердің келісімімен муниципалдық дауыс беруді интернет желісі арқылы жүргізуге рұқсат береді.
Альберта
2013 жылдан бастап Альберта провинциясы қалалық сайлауларда онлайн дауыс беруді қолдамайды.
Британдық Колумбия
2018 жылдың 1 қаңтарында Ванкувер, Dominion Voting Systems Corporation компаниясымен дауыс санау және бағдарламалық қамтамасыз ету, сондай-ақ олармен байланысты қызметтер мен материалдық-техникалық жабдықтарды жеткізу туралы келісім жасады.
Жаңа Брансуик
Сент-Джон, Нью-Брансуик 2004 жылғы қалалық сайлауда оптикалық сканерлеу машиналарын пайдаланды.
2016 жылғы муниципалдық сайлау
2016 жылы Новая Шотландияда өткен қалалық сайлауда 20 қауым интернет дауыс беруді дауыс беру әдісі ретінде пайдаланды. Галифакста интернет және телефон арқылы дауыс берудің жалпы нәтижесі 2012 жылмен салыстырғанда 10 000-нан астамға төмендеді. Интернет және телефон арқылы дауыс беру жүйесіне испандық Scytl компаниясы мен канадалық Intelivote Systems компаниясы шарт жасасты. Дигби, Новая Шотландия (халық саны шамамен 2000 адам) дауыс беру үшін тек интернет пен телефонды ұсынды; қағаз дауыс бюллетені болған жоқ.
2012 жылғы муниципалдық сайлау
2012 жылы Новая Шотландия провинциясының муниципалдық сайлауында 490 490 адам тұратын 16 қауым интернет дауыс беруді дауыс беру әдісі ретінде пайдаланды. Сайлаушылар өздерінің атына жеке жіберілген хат арқылы PIN-кодты алды және жүйеде өзін сәйкестендіру үшін PIN-код пен туған күнін енгізуі керек болды.
Онтарио
Тізім үшін Онтариодағы қалалық сайлауларға қараңыз.
2018 жылғы муниципалдық сайлау
Онтариодағы 150-ден астам муниципалитет сайлауды негізінен онлайн режимінде өткізді, физикалық сайлау учаскелері толығымен жойылды немесе онлайн дауыс бере алмаған немесе дауыс беруге ниеті жоқ сайлаушылар үшін бірнеше орталық сайлау учаскелерімен шектелді. Муниципалитеттер Intelivote Systems және Dominion Voting Systems сияқты сайлау компанияларымен келісімшарт жасады. Сайлаушылар өздерін сәйкестендіру үшін PIN нөмірін пайдаланды. Сайлау күні осы муниципалитеттердің 51-і, барлығы Dominion Voting Systems компаниясын онлайн дауыс беру мердігері ретінде таңдаған, техникалық бұзушылыққа тап болды. Dominion өңдеуді тағы бір компанияға (қолдау орталығына) тапсырды, ол Dominion-нан рұқсат немесе кеңес алмай, кешкі сағаттарда интернет байланысын шектеді. Олар кешкі дауыс беру трафигінің күрт өсуін өңдей алмады, нәтижесінде көптеген сайлаушылар сағат 17:00-ден 19:30-ға дейін серверге қосыла алмады. Барлық зардап шеккен муниципалитеттер бұзушылықты өтеу үшін дауыс беруді кем дегенде бірнеше сағатқа ұзартты, ал Pembroke, Waterloo, Prince Edward County және Greater Sudbury сияқты бірнеше муниципалитет 23 қазанның кешіне дейін толық 24 сағатқа ұзартты.
2014 жылғы муниципалдық сайлау
Сайлау өткізу әдісі ретінде 97 қауымдастық (сайлау өткізген 414-тің ішінде) интернет дауыс беруді пайдаланды. Лимингтон, Онтарио (халық саны шамамен 28 000) 2014 жылғы жергілікті сайлауда дауыс берудің жалғыз түрі ретінде интернет дауыс беруді ұсынды; қағаз дауыс бюллетені болған жоқ. Кобург, Онтарио (халық саны шамамен 18 000) 2014 жылы тек интернет және телефон арқылы дауыс беруді ұсынды; қағаз дауыс бюллетені болған жоқ.
2010 жылғы муниципалдық сайлау
44 қауымдастық, жалпы саны 800 887 адамды құрайтын, 2010 жылғы Онтарио облыстық сайлауында дауыс беру әдісі ретінде интернет дауыс беруді пайдаланды. CTV хабарлағандай, 33 муниципалитет Intelivote интернет және телефон дауыс беру жүйесін қолданды. "33 муниципалитетте онлайн және телефон арқылы дауыс беру жүйесі қолданылып, аймақ бойынша бірнеше мәселе тудырды". Басқа муниципалитеттер дауыс беру мерзімін бір сағатқа ұзартты. Онтарионың Хантсвилл қаласындағы сайлауда интернет дауыс беруді канадалық Intelivote компаниясы ұсынды. Кейбір PIN-кодтарды пошта арқылы жіберуде қателіктер болды, нәтижесінде жаңа PIN-кодтар жіберілді. Онтариодағы Арнприор интернет және телефон арқылы дауыс беруді ұсынды және Intelivote жүйесіне кіруде қиындықтар туындағандықтан дауыс беруді тағы 24 сағатқа ұзартуға мәжбүр болды. Мәселенің себебі күтпегендей үлкен жүктеме салдарынан серверлердің бірінің аппараттық бұзылуы болды. Кобург, Онтарио (халық саны шамамен 18 000 адам) 2010 жылы тек интернет және телефон арқылы дауыс беруді ұсынды; қағаз дауыс бюллетеньдері болған жоқ. Diebold Election Systems компаниясы Premier Election Solutions компаниясына айналды, ал оның негізгі активтерін Dominion Voting Systems сатып алды. Питерборо, Онтарио 2006 жылы дәстүрлі әдістерге қосымша интернет дауыс беруді енгізді. 2006 жылы Маркхэм қайтадан интернет дауыс беруді пайдаланды және онлайн дауыс беру 48%-ға өсті.
2003 жылғы муниципалдық сайлау
2003 жылғы Онтарио облыстық сайлауында 255 837 халқы бар 12 қауым интернет дауыс беруді дауыс беру әдісі ретінде пайдаланды. 2003 жылы Онтариодағы Маркхэм қаласы интернет дауыс беру жүйесін енгізді. Жүйенің құны 25 000 АҚШ доллары болды және оны АҚШ-тың Election Systems & Software компаниясы жеткізді. Онтарионың Виндзор қаласы 2002 жылғы қосымша сайлауда және 2003 жылғы Онтарио облыстық сайлауында сенсорлық экран арқылы дауыс беруді қолданды, бірақ тек алдын ала дауыс беру пункттерінде.
Бұрынғы сайлаулар
1988 жылдан бері Сент-Катаринес қаласы муниципалдық сайлауларда дауыстарды санау үшін оптикалық сканерлеу технологиясын пайдаланып келеді. Election Systems & Software компаниясының канадалық директоры Джонатон Холлинс: "Көздері нашар көретін адамдарға аудио дауыс бюллетені арқылы мүмкіндік беретін дербес сенсорлық экранды машиналар (Direct Recording Electronics) Торонто, Эдмонтон және Онтарио штатының Ваган, Брантфорд, Оквилл және Миссиссауга қалаларында өткен муниципалдық сайлауларда қолданылды" деп хабарлады. Global Election Systems компаниясының (бұрын Diebold Election Systems, қазір Premier Election Solutions) 2000 жылғы жыл сотының есебінде: "Global компаниясы Оттава қаласына 60 AccuVote жүйесін, Гамильтон қаласына 70 жүйені қосымша сатты, сондай-ақ Барри қаласына алғаш рет 60 AccuVote TS жүйесін сатты" делінген.
Edmonton, and the Ontario cities of Vaughan, Brantford, Oakville and Mississauga. A 2000 year end report from Global Election Systems (formerly called Diebold Election Systems and now called Premier Election Solutions) states "Global reports add on sales of 60 AccuVote systems to the City of Ottawa and 70 to the City of Hamilton as well as first time sales of 60 AccuVote TS systems to the City of Barrie".
Квебек
Квебек 2005 жылы жергілікті сайлаулар өткізді. Қолданылған дауыс беру машиналарын көптеген мәселелер қамтыды, сондай-ақ Vision Montreal өкілі Пьер Бурк кейбір дауыстарды қайта санауды талап етті. Шамамен бір жыл өткен соң Квебектің Бас сайлау комиссары қолданылған жүйелер мен процедураларды қатаң сынаған есеп жариялады. Есептің нәтижесінде 2006 жылдан бері Квебекте жергілікті сайлауларда электрондық дауыс беруге тыйым салынды.