Шотландияның бұрынғы патша сарайы - Данфермлин сарайы
Dunfermline Palace
Дунфермлин сарайы – Шотландияның бұрынғы патша сарайы, тарихи орын. 11 ғасырдан бері Шотландия монархтарының резиденциясы болған. Туристік тартымдылығы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотландия патшалық сарайы
Scottish royal palace
Данфермлин сарайы – Шотландияның Файф аймағындағы Данфермлин қаласында орналасқан бұрынғы шотланд патшалық сарайының қираған орындары және маңызды туристік орталық. Қазіргі таңда, бұл сарай іргелес орналасқан Данфермлин аббаттығының басқа ғимараттарымен бірге, «Шотландияның тарихи ортасы» ұйымының қамқорлығындағы ескерткіш ретінде сақталуда.
Dunfermline Palace is a ruined former Scottish royal palace and important tourist attraction in Dunfermline, Fife, Scotland. It is currently, along with other buildings of the adjacent Dunfermline Abbey, under the care of Historic Environment Scotland as a scheduled monument.
Шығу тегі
Данфермлин Шотландияның көптеген монархтарының сүйікті резиденциясы болды. Мұндағы патшалық резиденцияның құжатталған тарихы 11 ғасырда Малкольм III оны астанасы етіп белгілеген кезден басталады. Оның ордасы жақын орналасқан Малкольм мұнарасы болды, ол кейінірек сарайдың батысына қарай бірнеше жүз метр қашықтықта салынған. Орта ғасырларда Дәуіт II және Шотландияның Джеймс I екеуі де Данфермлинде дүниеге келді. Данфермлин сарайы тарихи Данфермлин аббаттығына жалғасқан, аббат пен оңтүстікке қарай терең шатқалдың арасында орналасқан. Ол аббаттың бұрынғы монахтардың тұрғын үйлерімен дуал (немесе йетт) үстіндегі қақпа арқылы байланысты, бұл Данфермлиннің ортағасырлық қақпаларының бірі. Сондықтан ғимараттың орнында бастапқыда аббаттың қонақ үйі орналасқан. Сарайды салу және монастырь ғимараттарын патшалыққа пайдалану туралы мәліметтер аз. 1429 жылы патшалық жатақханасы үшін ағаш сатып алынған. Қазіргі қалдықтар көбінесе ғимараттың 1500 жылы Джеймс IV монастырь қонақ үйінен қайта жаңартылған түрін көрсетеді. Джеймс IV 1507 жылы сарайға келіп, тас қалаушылар мен шеберлерге сыйлық берді. Ғимарат ғасыр соңында қалпына келтіріліп, қайта жаңартылды, ал Уильям Шау 1590 жылы оны Данияның Аннасына дайындады. 1654 жылғы сарайды шынылау туралы тізім және Джон Маккидің сипаттамасы – жоғалған ғимараттар туралы маңызды деректер.
Dunfermline was a favourite residence of many Scottish monarchs. Documented history of royal residence there begins in the 11th century with Malcolm III who made it his capital. His seat was the nearby Malcolm's Tower, a few hundred yards to the west of the later palace. In the medieval period David II and James I of Scotland were both born at Dunfermline. Dunfermline Palace is attached to the historic Dunfermline Abbey, occupying a site between the abbey and deep gorge to the south. It is connected to the former monastic residential quarters of the abbey via a gatehouse above a pend (or yett), one of Dunfermline's medieval gates. The building therefore occupies what was originally the guest house of the abbey. There are few records of building the palace and converting monastic buildings to royal use. Timber was bought for the royal lodgings in 1429. The existing remains largely reflect the form in which the building was remodelled by James IV around 1500 from the monastic Guest House. James IV came to the palaces and gave tips to masons and craftmen in 1507. The building was restored and remodelled later in the century, and William Schaw worked on the building in 1590 preparing it for Anne of Denmark. An account for glazing the palace in 1654 and a description by John Macky are important sources for the lost buildings.
Джеймс IV
Джеймс IV және оның әйелі Маргарет Тюдор сарайда жиі тұратын. 1504 жылдың қараша айында Маргарет Тюдор екі адамның обаға шалдыққан деген күдік туған кезде сарайда болды. Джеймс IV Шотландияның солтүстігінде сапарда болған. Королева өз үй қызметшілерімен бірге, соның ішінде "Море ласс" деп аталған африкалық әйелдермен Эдинбургке аттанды, олар бұрын Инверкейтингке барды. Бұл қате дабыл болды. Джеймс V (1512–1542) және оның екінші әйелі Мария Гиз де бұл сарайды пайдаланды. 1562 жылдың 14 маусымында Данфермлинде кешкі астан кейін Шотландия королевасы Мэри жүрек пішіндес бриллиантпен әшекейленген алтын сақинаны көрсетіп, оны королева Елизаветаға өзі итальян тілінде жазған өлеңдермен бірге жіберетінін айтты. Осы уақытта екі патшайымның кездесуі талқыланды.
James IV and his wife Margaret Tudor frequently stayed at the palace. In November 1504 Margaret Tudor was in residence when two people were suspected of having plague. James IV was away in the north of Scotland. The queen left for Edinburgh with her household servants, including African women known as the "More lasses", who went first to Inverkeithing. This was a false alarm. James V (1512–1542) and his second wife Mary of Guise also used the palace. On 14 June 1562 after dinner at Dunfermline, Mary, Queen of Scots, produced a gold ring set with a heart shaped diamond and declared she would send it to Queen Elizabeth with some verses she had written herself in Italian. At this time a meeting of the two queens was discussed.
Данияның Аннасы
1585 жылдың маусым айында Джеймс VI Эдинбургтегі обадан қашу үшін Данфермлин сарайында болды. Ол Данфермлин қаласындағы сарайдағы өзінің сүйіктілері үшін тағам, сусын және жатақхана бағасын реттеу туралы жарлық шығарды. 1589 жылы сарай корольдің әйелі Анна Данияға үйлену тойына сыйлық ретінде берілді. Ол сарайда үш баласын дүниеге әкелді: Елизавета (1596), Ол кейде Эдинбург пен Данфермлин арасында қайықпен саяхаттап, Оңтүстік Куинсферриде тамақтанатын. Ол он жылдың ішінде сарайды жақсартты. Анна Данияға бұрын Данфермлин аббаттығына тиесілі болған жерлер берілді және аббаттық жерлерінің харталарында «Данфермлин ханым» деп аталды. 1596 жылдың ақпан айында Александр Сетон, лорд Уркхарт, оның бейлігі және сарайдың күзетшісі және констеблі болып тағайындалды. Сарай қызметкерлерінің арасында сақшы Джон Гибб, иеліктердің камералары Дэвид Сетон Парброт, Уильям Шоу және Питревидің Генри Уордлоу, бағбан Джон Лоури, қорғасын шатырларды жөндеген сантехник Джеймс Купар және көмір шахталарының бригадирі Томас Уолвуд болды. Ол ағылшын музыканты Джон Норли мен оның әзілкеші Том Дюридің көңілін көтерді. Кейіннен Том Дюри патшайымның сарайда құпия мисса өткізіп жатқанын көріп қалған деген әңгіме тарады. Дания королевасы Анна 1600 жылы сарайда жаңа ғимаратты аяқтады, ол «Королеваның үйі» немесе «Дания королевасы Аннаның үйі» немесе «Королеваның үйі» деп аталды. Ол 1797 жылы бұзылды. Жаңа құрылыс жоспар бойынша крест тәрізді болды. Бұл биік ғимараттың жертөлесінен өтетін «пенд» деп аталатын кіреберісі бар еді, ол бұрынғы қақпаның орнын басты. Бұл ерекшелік Гринвичтегі Королева үйімен салыстыруға болады, ол да жол үстінде салынған. Латын жазуы (қазір жоғалған) «қақпа және ғибадатхана сияқты үстеме құрылыс» Анна үшін қайта жаңартылғанын көрсетеді. Аббаттың батыс жағында оның иеліктерінің аға офицерлері үшін үйлер орналасқан. Ескі аббаттық монастырында теннис корты болған. Чарльз 1600 жылы Данфермлинде дүниеге келді, содан кейін 1602 жылы Роберт дүниеге келді. Даниялық Аннаға оның неміс дәрігері Мартин Шёнер және Джером Боуидің әйелі Маргарет Душалл күтім жасады. Данфермлиндегі патшалық балалар бағын Охилтридің ханым Маргарет Стюарт басқарды. Изобель Колт медбикелердің бірі болды. Жергілікті әйел Маргарет Макбет, Генри Дюридің жесірі, патшайымға шөптерден жасалған емдік заттар беріп, патшалық туғандарын күтіп-баптады. Карл 1600 жылдың қарашасында туған кезде Анна үшін сарайдағы бөлмеде жасыл барқыттан және тафтадан жасалған жаңа төсек жасалды. 1601 жылдың қарашасында Анна қызы Елизавета үшін жатақхана дайындады, бірақ ханшайым патшаның бұйрығымен Линлитгоу сарайында қалды. Дания королевасы Аннаның жатын бөлмесінің сыртында тік баспалдақ болды. 1602 жылдың наурыз айында ағылшын сарай қызметкері Роджер Астон содан құлап, үш сағат бойы есінен таныды. Бұл кезде Эдинбургте оба қаупі болды және Тай кеңес жұқпаның «Патшайымның, оның билігінің сүйікті жұбайының және олардың биліктерінің балаларының әдеттегі тұрағына» жетуіне алаңдады. Данфермлинге және одан келетін паромдық рейстер тоқтатылды, тек корольдік кеңесшілер мен денсаулық туралы анықтамасы бар үй қызметшілері ғана рұқсат етілді.
James VI stayed at Dunfermline Palace in June 1585 to avoid the plague which raged in Edinburgh. He had a proclamation made to regulate the prices of food, drink, and lodgings for his courtiers in Dunfermline town. In 1589 the palace was given as a wedding present by the king to his bride Anne of Denmark. She gave birth to three of their children in the palace; Elizabeth (1596), She would sometimes travel between Edinburgh and Dunfermline by boat, taking meals at South Queensferry. She improved the palace during the decade. Anne of Denmark was given the lands formerly belonging to Dunfermline Abbey, and was known in charters of abbey lands as the "Lady of Dunfermline". In February 1596, Alexander Seton, Lord Urquhart, was appointed as her Bailie and Keeper and Constable of the palace. The palace staff included the keeper John Gibb, the chamberlains of the estates David Seton of Parbroath, William Schaw, and Henry Wardlaw of Pitreavie, the gardener John Lowrie, the plumber James Coupar, who fixed the lead roofs, and Thomas Walwood, foreman of the coal pits. She was entertained by an English musician John Norlie and her fool Tom Durie. Later, a story circulated that Tom Durie had stumbled on the queen holding a secret Mass at the palace. Anne of Denmark completed a new building at the palace in 1600, and known as the "Queen's House", or "Queen Anna of Denmark's House" or the "Queen's Jointure House". It was demolished in 1797. The new work was cruciform in plan. It was a tall building with a driveway known as a "pend" running through its basement level, replacing an earlier gateway. This feature can be compared with the Queen's House at Greenwich which was also built over a roadway. A Latin inscription (now lost) recorded that the "gateway and temple like superstructure" was reconstructed for Anne. Near the west front of the abbey there were houses for the senior officers of her estates. There was a tennis court in the old abbey cloister. Charles was born at Dunfermline in 1600, followed by Robert in 1602. Anne of Denmark was attended by her German physician, Martin Schöner, and Margaret Douchall, the wife of Jerome Bowie. The royal nursery at Dunfermline was managed by Margaret Stewart, Mistress of Ochiltree. Isobel Colt was one the nurses. It is said that a local gentlewoman, Margaret MacBeth, widow of Henry Durie of Craigluscar, provided the queen with herbal remedies and attended the royal births. At the time of Charles' birth in November 1600, a new green velvet and taffeta bed was built for Anne in a room in the palace. In November 1601 Anne prepared a lodging for her daughter Princess Elizabeth, but the princess remained at Linlithgow Palace on the king's orders. There was a steep stairwell outside Anne of Denmark's bed chamber, and in March 1602 the English courtier Roger Aston fell down it and was unconscious for three hours. At this time there was a plague scare in Edinburgh, and the Privy Council was anxious that the contagion should not reach the "ordinary place of residence of the Queen, his highness' dearest spouse, and of their majesties' bairns". Ferry crossings to and from Dunfermline were suspended, except for royal councillors and household servants with a clean bill of health.
Принц Чарльз Данфермлинде
1603 жылы Корольдер одағынан кейін шотланд ақсүйектерінің Лондонға көшірілуі салдарынан монархтардың бұл ғимаратқа сирек келуіне әкелді. Денесі нашар болған Принц Чарльз Данфермлинде бір жыл тұрды. Оның қамқорлары Александр Сетон мен оның әйелі Грисал Лесли болды. Кейін Роксбург графинясы атанған Жан Драммонд оған күтім жасады, ал қарт әйел Марион Хепберн оның бесігін шайқауға жауапты болды. Хепберн бұрын Принцтің үлкен қарындастары Маргарет пен Елизаветаның бесіктерін шайқауға тағайындалған еді. Принц жүруді қиын үйренді, сондықтан оған жаттығу үшін дөңгелекті емен орындық берілді, ол шотланд тілінде «дөңгелекті шұңқырмен жүруге арналған ағаш орындық» деп сипатталды. Ағылшын сарайының қызметкері Роберт Кэри Данфермлинге келіп, Александр Сетонмен бірге тұрды және Принц Чарльздың «өте әлсіз бала» екенін жазды. Доктор Генри Аткинс 1604 жылдың шілдесінде Данияның Аннасына Данфермлиннен хат жазып, Принц Чарльзтың күніне бірнеше рет таяқсыз, «жеке батыл сарбаз сияқты» «үлкен залдың» немесе «ең ұзын залдың» бойымен жүре алатынын хабарлады. Аткинс Чарльстың таяқсыз жүргенін, «Аякс сияқты батыл емес, бірақ Одиссей сияқты сақ» екенін қосты. Александр Сетон мен оның әйелі Гризел Лесли 1604 жылдың қыркүйегінде Принц Чарльзды Англияға алып келді, ол Оутлендс сарайында орналасты. Роберт Кэри мен оның әйелі Элизабет оған күтім жасауға тағайындалды. Принцтің Данфермлиндегі ескі қызметшілерінің кейбіреуі Англияға барып, зейнетақы алды, олардың ішінде Марион Хепберн, тігінші Джоан Драммонд, кір жуушы Агнес Фортуне, камера есігін күзеткен Джордж Кирк және аспаз Джон Лайл болды. 1616 жылы Данфермлин сарайында патшалық гобелендер жинағынан алынған он гобелен әлі де сақталған, олар Принц Чарльз сарайда тұрған кезден қалған. 1618 жылы Су ақыны Джон Тейлор 1584 жылдан бері сарайдың бір бөлігі болған Джон Гиббтің үйінде бір түн тоқтады. Тейлор бұл жерді «Патшайымның сарайы, әсем және танымал резиденция, сонымен қатар ежелгі және сәнді аббаттың қираған орындарын, сарайға тиесілі әдемі бақтарды, жеміс бақтарын және шалғындықтарды көрдім» деп сипаттады. 1619 жылы Данияның Аннасы қайтыс болғаннан кейін сарай мен оның Шотландиядағы жерлері Принц Чарльзге өтті. Лордтықтың жаңа үлкен мөрі жасалды және анасы салған «жаңа үлкен үй» жөнделді. Қала 1624 жылдың 25 мамырында өрттен қирады, содан кейін Принц Чарльз 500 фунт стерлинг көмек ретінде жіберді.
After the Union of Crowns in 1603, the removal of the Scottish court to London meant that the building came to be rarely visited by a monarch. Prince Charles, who was a sickly child, stayed at Dunfermline for a year. His guardians were Alexander Seton and his wife Grissal Leslie. Jean Drummond, later Countess of Roxburghe, looked after him and an older woman, Marion Hepburn, was in charge of rocking his cradle. Hepburn had previously been appointed to rock the cradle of his older sisters Margaret and Elizabeth. The Prince was slow to learn to walk and was provided with an oak stool with wheels to train him, described in the Scots language as a "tymber stule with rynand quheillis to gang in". An English courtier, Robert Carey, came to Dunfermline and stayed with Alexander Seton, and wrote that Prince Charles was "a very weak child". Dr Henry Atkins wrote from Dunfermline in July 1604 to Anna of Denmark, saying that Prince Charles could now walk the length of the "great chamber" or "longest chamber" several times daily without a stick, "like a gallant soldier all alone". Atkins added that Charles, walking without a staff, was "not so bold as Ajax but as wary as Ulysses". Alexander Seton and his wife Grizel Leslie brought Prince Charles to England in September 1604, and he was lodged at Oatlands Palace. Robert Carey and his wife Elizabeth were appointed to look after him. Some of the Prince's old servants from Dumfermline went to England and were given pensions, including Marion Hepburn, the seamstress Joan Drummond, the laundress Agnes Fortune, the chamber door keeper George Kirke, and the cook John Lyle. Ten tapestries from the royal tapestry collection were still at Dunfermline Palace in 1616, left from the time the infant Prince Charles resided at the palace. In 1618 John Taylor, the Water Poet, lodged for a night at the house of the keeper since 1584, John Gibb, which was presumably a part of the palace. Taylor described the site, "the Queenes Palace, a delicate and princely mansion, withall I saw the ruins of an ancient and stately built Abbey, with fair gardens, orchards, meadows, belonging to the Palace." When Anne of Denmark died in 1619 ownership of the palace and her lands in Scotland passed to Prince Charles. A new great seal of the lordship was made and the "new great house" built by his mother was repaired. The town was devastated by a fire on 25 May 1624 and Prince Charles sent £500 sterling in aid.
Карл I және Карл II
1633 жылдың ақпан айында қазынашы лорд Тракуар корольдік сапар алдында Линлитгоу сарайы, Данфермлин сарайы және Стирлинг қамалын жөндеу үшін тексерді. Карл I 1633 жылы коронациясы үшін Шотландияға оралды, бірақ туған жеріне қысқа ғана сапар жасады. Сарайда соңғы рет тұрған монарх – Карл II болды, ол 1650 жылы Питреви шайқасынан бұрын Данфермлинде болды. Энн Халкет онымен кездескенін баяндады. Одан кейін, Шотландияны Кромвель басып алған кезде ғимарат тасталып, 1708 жылға қарай шатыры алынып тасталды. 1760 жылы епископ Пококке монастырь асханасы мен аббат мұнарасы арасындағы "скайпель", яғни теннис кортының орны көрсетілді. 1600 жылы салынған "Каралева үйі" 1797 жылы бұзылды. Суреттер мен гравюраларда қоршаулар мен конус тәрізді шатырлары бар баспалдақ мұнаралары бейнеленген. Сарайдан қазір тек ас үйі, жертөлелері және Форт фиордына қарайтын үлкен оңтүстік қабырғасы ғана қалған.
In February 1633 Lord Traquair, the treasurer depute, inspected Linlithgow Palace, Dunfermline Palace, and Stirling Castle to estimate for repairs in advance of a royal visit. Charles I returned to Scotland in 1633 for his coronation but only made a brief visit to his place of birth. The last monarch to occupy the palace was Charles II who stayed at Dunfermline in 1650 just before the Battle of Pitreavie. Anne Halkett described meeting him there. Soon afterwards, during the Cromwellian occupation of Scotland, the building was abandoned and by 1708 it had been unroofed. Bishop Pococke was shown the site of the "skaipell" or tennis court in 1760, between the monastic refectory and the abbey tower. The "Queen's House" of 1600 was demolished in 1797. Drawings and engraved views shows battlements and stair towers with conical roofs. All that remains of the palace is the kitchen, its cellars, and the large south wall with a commanding prospect over the Firth of Forth to the south.