Кіріспе

Жаңа Зеландия саясаткері

Дэвид Фрэнсис Кейгилл (15 қараша 1948 жылы туған) – Жаңа Зеландияның бұрынғы саясаткері. Кейгилл Крайстчерч қаласында туып өскен. Ол 1971 жылы 22 жасында Крайстчерч қалалық кеңесінің ең жас мүшесі болып саясатқа қадам басты. 1978 жылдан 1996 жылға дейін Парламент депутаты (Парламент мүшесі) болды, Еңбек партиясын ұсынды. «Рогерномиканы» қолдаушы, 1988 жылдан 1990 жылға дейін Қаржы министрі қызметін атқарды. 2010 жылдан 2019 жылға дейін Environment Canterbury ұйымындағы үкімет тағайындаған комиссарлардың бірі болды.

Жас шағы мен отбасы

Кейгилл 1948 жылдың 15 қарашасында Крайстчерч қаласында Гвинет Мэри Кейгиллдің (қызметтік аты Харрис) және Брюс Аллот Кейгиллдің ұлы болып дүниеге келді. Ол Санкт-Олбанс бастауыш мектебінде және Крайстчерч ұлдар гимназиясында білім алды, содан кейін Кентербери университетінде оқып, 1971 жылы өнер бакалавры, ал 1974 жылы заң бакалавры дәрежесін алды.

Жергілікті орган саясаты

Невилл Пикерингтің ықпалымен Кейгилл 1971 жылы Крайстчерч қалалық кеңесіне сайлауға қатысып, жеңіске жетті және 1980 жылға дейін қызмет етті. 1974 жылғы 29 сәуірде ол бес күнге қаланың ең жас әкім міндетін атқарушысы болды. Ол кеңестің кадрлық және қоғамдық қызметтер комитетінің төрағасы болды. 1977 жылдан 1980 жылға дейін Кентербери аймақтық жоспарлау органының мүшесі болды және осы органның ауа ластану комитетіне төрағалық етті. Сонымен қатар, ол Крайстчерч политехникалық институтының кеңес мүшесі де болды.

Парламент мүшесі

Кейгилл алғаш рет 1978 жылғы жалпы сайлауда Сент-Олбанс сайлау округінен парламент депутаты болып сайланды. Ол алты мерзім бойы қызмет етті. 1981 жылдың наурыз айында оның жауапкершіліктері өзгертіліп, оның орнына Жергілікті өзін-өзі басқару министрінің көлеңкелі кабинетіне тағайындалды. 1982 жылдың ақпанында оның міндеттері тағы да өзгерді және ол Энергетика министрінің көлеңкелі кабинетіне тағайындалды. Дэвид Лэндж Роулингтің орнына көшкеннен кейін, 1983 жылдың наурыз айында Кейгилл Сауда және өнеркәсіп министрінің көлеңкелі кабинетіне тағайындалды.

Ланге қызметі (19841989)

1984 жылғы сайлаудан кейін Төртінші лейбористік үкімет құрылғанда, Кейгилл өзін даулы қаржы министрі Роджер Дугласпен біріктірді. Дуглас, Кейгилл және Ричард Преббл бірге «Қаржылық Үштік» деп аталды және лейбористік үкімет жүргізген экономикалық реформалардың көп бөлігіне жауапты болды. Еркін нарықтық экономикалық теорияға негізделген «Rogernomics» реформалары көптеген дәстүрлі лейбористердің тарапынан қолдау таппады, бірақ Кейгилл Дуглас пен Пребблге бағытталған сынның ең ауыр соққыларынан құтылуға тырысты. 1994 жылы олар ACT Жаңа Зеландия саяси партиясының негізін қалаушы мүшелері болғанда, Кейгилл оларға қосылмауды жөн көрді. Жаңа премьер-министр Дэвид Ланге Кейгиллді 1984 жылғы 26 шілдеде сауда және өнеркәсіп министрі, сондай-ақ ұлттық даму министрі етіп тағайындады. Үкімет Жаңа Зеландия экономикасын ашып, либералдастырды, бұл Кейгиллдің ведомстволарына елеулі әсер етті. 1986 жылдың басында 340 тауарға импорттық бақылау алынып тасталды және көптеген тауарлар бойынша жеңілдіктер жасалды, осы тауарлардың құны мен мөлшеріне қатысты импорт шектеулері жойылды. 1987 жылғы тарифтер жөніндегі жұмыс тобының есебі жарияланғаннан кейін Кейгилл төрт жыл ішінде бес кезеңдік бағдарлама бойынша өнеркәсіптік жоспарларға жатпайтын тауарларға тарифтер төмендетілетінін мәлімдеді. Жаңа Зеландия бұрын жоғары қорғалған экономика болған, бірақ төмендетілген тарифтік ортаға және протекционизмнің азаюына көшті. 1987 жылы лейбористер қайта сайланғаннан кейін ол денсаулық сақтау министрі болып тағайындалды. Денсаулық сақтау министрі ретінде ол Гиббс есебінің дәстүрлі көзқарасын қабылдамады, ол бәсекеге негізделген ауруханалық қызмет құруға бағытталған.

Қаржы министрі (1988-1990)

Дугласты премьер-министр Ланге жұмыстан шығарған кезде, оның орнына Кейгилл қаржы министрі болып тағайындалды. Ланге өзі отставкаға кеткеннен кейін, Кейгилл Джеффри Палмер мен Майк Мурдың басшылығымен лауазымын сақтап қалды, Лангтің қысқа мерзімдік ізбасарлары ретінде. Қаржы министрі ретінде ол «инфляцияны басу» мақсатындағы Резервтік банк заңын қабылдады. 1989 жылы Ланге премьер-министрліктен кеткен кезде, Кейгилл премьер-министрлікке кандидат болудан бас тартып, бұл «өте жаман жұмыс» екенін және ол қаржы министрі ретіндегі қазіргі қызметінен ләззат алатынын айтты. Кейгилл үкіметтің жекешелендіру бағдарламасын, әсіресе Жаңа Зеландия банкін сатуды ықылассыз қолдады. Жекешелендіруді саяси жауапкершілік деп есептеген ол, 14 миллиард долларлық мемлекеттік қарызды төлеу үшін бұл қажет деп санап, оған берік болды. 1991 жылдың желтоқсанында Кейгиллдің орнын қаржы жөніндегі өкіл ретінде Майкл Каллен басты, ол экономикалық саясатында көбірек шаралы болды. Кейгилл Лейбористік партиядағы жоғары лауазымын сақтап, оның орнына Әділет және Энергетика министрінің көлеңкелік кабинетіне тағайындалды. 1993 жылғы сайлауда Лейбористік партияның тартысты жеңілісінен кейін Хелен Кларк партия басшылығын жеңіп алды. Сонымен бірге, Кейгилл оны 23-21 дауыспен жеңіп, оның орынбасары болды. Ол сер Джеффри Палмерді өзінің орынбасарлығына үлгі етіп алды. 1995 жылдың маусымында Лейборист депутаты Маргарет Остин Лейбористік партиядан шығып, «Біріккен Жаңа Зеландия» партиясын құрғаннан кейін, Кейгилл оны Білім беру министрінің көлеңкелік кабинетінде алмастырды. Ол 1996 жылғы сайлауға дейін Кларкты Фил Гоффтың пайдасына партия басшылығынан ығыстыруға тырысты. Парламенттік мерзім ішінде Кейгилл саясаттан зейнетке шығуды жеке ойластырып жүрген. 7 маусымда ол Кларкқа сайлауда қатыспау туралы шешім қабылдағанын хабарлады. Кейгилл 1996 жылдың 11 маусымында зейнетке шығуын жариялады, содан кейін Каллен қарсылықсыз оның орынбасары болып сайланды. Ол оның жұмыстан кетуіне ешқандай қысым болмағанын, бірақ бұл Лейбористік партияның қиындықтарына «шешім» табуға көмектеседі деп үміттенедінін айтты. 1996 жылғы сайлауда Кейгилл Парламенттен зейнеткерлікке шықты.

Саясаттың кейінгі өмірі

Саясаттан кеткеннен кейін Кейгилл бастапқы кәсібіне – құқық саласына қайта оралды. Бірнеше жыл бойы ол Buddle Findlay заң фирмасының серіктесі болды. Ол сонымен қатар бірқатар мемлекеттік органдарда жұмыс істеді және Авариялық өтемақы корпорациясының төрағасы болды. 2000 жылы ол Жаңа Зеландияның электр энергиясы нарығына қатысты министрлік сауалнама жүргізді, ал 2007 жылы Электр энергиясы комиссиясының төрағасы болып тағайындалды. Қазір ол Энергия тиімділігі және энергияны сақтау басқармасының мүшесі. Ол «Education New Zealand» қорының төрағасы. 2010 жылдан 2019 жылға дейін Кейгилл Ұлттық үкімет тағайындаған Кантербери аймақтық кеңесінің комиссары болды. Ол төрағаның орынбасары лауазымын атқарды.

Құрметтер мен марапаттар

1990 жылы Кейгиллге Жаңа Зеландияның 1990 жылғы естелік медалі табысталды. 2004 жылы Веллингтон қаласындағы Виктория университеті оған құрметті коммерция докторы атағын берді.