Кіріспе

Британдық полиция қызметкері Фредерик Джордж Абберлайн (8 қаңтар 1843 – 10 желтоқсан 1929) Лондон қалалық полициясының бас инспекторы болған. Ол 1888 жылы Джек-Жарқаудың сериялық кісі өлтірулерін тергендегі маңызды полиция өкілі ретінде ең жақсы танымал.

Ерте өмір

Англияның Дорсет округындағы Блэндфорд Форумында дүниеге келген Абберлайн, Эдвард Абберлайнның кіші ұлы болды. Эдвард Абберлайн ат жасаушы, шериф кеңсесінің қызметкері және базардың хатшысы болған, бұл жергілікті әкімшіліктегі шағын лауазымдар еді. Оның әйелі Ханна (Чинн) болды. Эдвард Абберлайн 1849 жылы қайтыс етті, ал оның жесірі кішкентай дүкен ашып, Эмили, Харриетт, Эдвард және Фредерик деген төрт баласын өзі тәрбиеледі.

Полициядағы мансабы

Фредерик үйден Лондонға кеткенге дейін сағатшы болған, ол 1863 жылғы 5 қаңтарда Метрополитен полициясына қызметке түсті, N бөліміне (Ислингтон) 43519 нөмірімен тағайындалды. ПК Абберлайн өзінің жоғары лауазымдағыларына үлкен әсер етті, сол себепті ол екі жылдан кейін, 1865 жылғы 19 тамызда сержант шеніне көтерілді. Шені көтерілгеннен кейін Y бөліміне (Хайгейт) ауыстырылды. 1867 жыл бойы жасырын офицер ретінде фениандықтардың қызметін тергеді. 1873 жылғы 10 наурызда инспектор болып тағайындалды, ал үш күннен кейін, 13 наурызда Уайтчепелдегі H бөліміне ауыстырылды. 1878 жылғы 8 сәуірде Абберлайн H бөлімінің жедел іздестіру бөлімін (ЖІБ) басқаратын жергілікті инспектор болып тағайындалды. 1887 жылғы 26 ақпанда Абберлайн A бөліміне (Уайтхолл) ауысты, содан кейін 1887 жылғы 19 қарашада Скотланд-Ярдтағы CO бөліміне (Орталық кеңсе) ауысты, 1888 жылғы 9 ақпанда бірінші сынып инспекторы, ал 1890 жылғы 22 желтоқсанда бас инспекторы болды. 1888 жылғы 31 тамызда Мэри Энн Николс қаза болғаннан кейін, Абберлайн аймақтағы мол тәжірибесіне орай Уайтчепелге қайта жіберілді. Ол "Жаршы" қылмысын тергеумен айналысқан детективтердің жетекшісі болды. 1888 жылы Уайтчепелдегі H бөлімінде детектив констебль болған бас инспектор Уолтер Дью Абберлайнды білген, оны банк менеджеріне ұқсас деп сипаттаған, сонымен қатар оның аймақты білуі оны Уайтчепелдегі кісі өлтіруді тергеу тобының ең маңызды мүшесіне айналдырды. Көптеген күдіктілердің арасында Абберлайнның басты күдіктісі Северин Антониович Клозовский, басқаша Джордж Чэпман деп аталды. Бұл теорияны бірнеше онжылдықтан кейін Роберт Милн, МФССОК, ФФС, ФА ИА ИП, жақында сот-медициналық қызмет Метрополитен полициясының дирекциясынан зейнеткерлікке шыққан адам қайта айтты. Ол 2011 жылы Халықаралық идентификация конференциясына және 2014 жылы Сот-медициналық ғылымдар қоғамына осы іс туралы баяндама жасады, Чэпменді "Жаршы" деп санайды. Оның тәжірибесіне, тергеу құжаттарын қарауына және географиялық профильдеу бағдарламасын пайдалануына сүйене отырып, ол кісі өлтірушінің қылмыстар болған аймақта тұрғанына сенімді болды. Чэпмен бұл сипаттамаға толық сай келеді. Милн сонымен қатар Чэпменнің "қазір әйелдерді уландыратын сериялық уландырушы" екенін атап өтті. Оның бұрынғы әйелінің сөзіне сүйенсек, ол "кішкентай сөмкесімен шығып, таңғы сағат 4:30-ға дейін үйге оралмайтын" болған. 2014 жылғы баяндамасында Милн 1902 жылы қаза тапқан (кейбір деректер бойынша 1901 жылы) Мэри Энн Остин туралы да айтты, ол өлім алдында клиентін сипаттаған. Милннің айтуынша, "Мэриге қара шашты, 1,75 метрлік орыс келген, жыныстық қатынас кезінде оны пышақтап, жатырын алуға тырысқан". (Остин Энни Чэпменнің бұрынғы үйінде, Кроссингэмнің пансионында, 35 Дорсет көшесінде құрсағына он рет пышақтан жарақаттанды). Абберлайнның кісі өлтіру туралы теорияларының бірінде қылмысты әйел адам жасаған болуы мүмкін деген болжам айтылды. Кейіннен Абберлайн 1889 жылы Кливленд көшесіндегі дауға қатысты. Бұл оқиға оны полиция қызметіне деген қызығушылығынан айырды, ол өзінің жоғары лауазымдағыларының жасырын әрекеттер жасағанына сенді; егер олай болса, тергеу кезінде кейбір деректер королева Викторияның немересі Кливленд көшесіндегі гомосексуалдық үйге жиі баратындығын көрсеткен. Бұл Абберлайнның соңғы маңызды ісі болды. Бас инспектор Абберлайн 84 мақтау қағазы мен марапат алғаннан кейін 1892 жылғы 8 ақпанда полиция қызметінен зейнеткерлікке шықты.

Жеке өмір

Абберлайн екі рет үйленді: алғаш рет 1868 жылдың наурыз айында 25 жастағы Марта Макнесспен, ол Нортгемптонширдегі Элтон қаласынан шыққан жұмысшының қызы; ол некеден екі ай өткен соң туберкулезден қайтыс болды. 1876 жылдың 17 желтоқсанында Абберлайн 32 жастағы Эмма Биментке үйленді, ол Шордичтегі Хокстон Нью Таунынан келген саудагердің қызы. Олардың некесі Фредерик 50 жылдан астам уақыттан кейін қайтыс болғанға дейін сақталды. Олардың балалары болмады. Метрополитен полициясынан зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол Борнмутқа оралды және 1904 жылы Пинкертон детективтік агенттігіне жұмысқа орналасты. Бастапқыда ол Монте-Карлодағы казиноларда алдаушы клиенттерді табу үшін жұмыс істеді. Кейін Англияға оралып, 1904 жылға дейін агенттік үшін жұмыс істей берді. Ол содан кейін "Эсткурт" үйін сатып алды, Борнмут, Спрингборн, Холденхерст жолы, 195 нөмір. Абберлайн 1929 жылдың 10 желтоқсанында 86 жасында, әйелі Эммадан үш ай бұрын қайтыс болды және Борнмуттың Уимборн жолындағы зиратқа жерленді. 2001 жылдың 29 қыркүйегінде 195 Холденхерст жолында (қазір пәтерлерге бөлінген) Абберлайнды еске алуға арналған көк тақта ашылды. 2007 жылы Абберлайннің белгісіз қабірін тану үшін науқан жүргізілді, оның тірі туыстарының келісімімен, жергілікті тас қалаушының жазған және сыйлаған қара граниттен жасалған қабір тасы Абберлайн мен Эмма жерленген қабірге орнатылды.

Кино мен көркем әдебиетте

Жек Жаршыны өлтірген оқиғалардың бірнеше көркем қайта баяндаулары Абберлайнды басты рөлге қойды. Көп жағдайда, бірақ қателікпен, драмалық эффект үшін Абберлайн үйленбеген және оқиғаларға байланысты әйелдердің біріне байланыс құрған деп есептеледі. Екі ең танымал фильмде де ол тәуелділікке шалдыққан адам ретінде көрсетілген, бірақ мұның тарихи негізі жоқ. Абберлайнды 1988 жылғы «Жек Жаршы» телесериалында Майкл Кейн сомдады. Бұл фильмде кейіпкер қартайған, ішімдікке құмар адам болып бейнеленген, кісі өлтіруді шешуге жасаған тырабы оған ішімдіктен бас тартуға күш сыйлайды. Алан Мур мен Эдди Кэмпбеллдің «Адамнан» (1991–1999) графикалық романында Абберлайн басты кейіпкер ретінде танымал болды, ал кейіннен Джонни Депп осы туындының (2001) киноға бейімделуінде оны сомдады. Графикалық роман оны моральдық қағидаларымен және семіздігімен ғана әріптестерінен ерекшеленетін, бірақ мейірімді полицей ретінде бейнелейді және оның өмірінен аз белгілі фактілерді, мысалы Пинкертон ұлттық детективтік агенттігімен байланысын көрсетуге тырысады. Фильмдегі Абберлайн нұсқасы – дедуктивті әдістерімен замандастарынан озып кеткен, ақылды жас детектив ретінде бейнеленген. Ол сондай-ақ көрегендік қабілетімен суреттелген, бұл кино жасаушыларға спиритуалист және экстрасенс Роберт Джеймс Листің еңбегін Абберлайнға жатқызуға мүмкіндік берді, осылайша екеуін бір кейіпкерде біріктіріп, графикалық романның сюжетін жеңілдетті. Абберлайн опиумға тәуелді және абсент ішсе де, ол адал адам, ол соңында өте ықпалды үкіметтік және жоғарғы тап өкілдеріне (монархия мен еркін масондарға) қарсы крест жорығына шығады. Фильмде Абберлайн Мэри Келлимен жақын қарым-қатынаста. Жүректі ауырлататын (патшалық дәрігер және масон) Келли деп күдіктенген әйелді өлтіреді, ал Абберлайн оған қашып/көшіп кетуге көмектеседі. Келлиге деген сезімі күшті Абберлайн оны ешқашан көре алмауына мәжбүр болады, өйткені оның ашылып қалуынан қорқады. Ол көп ұзамай опиумның артық дозасынан қайтыс болады, бұл өзін-өзі өлтіру деп есептеледі, немесе кемінде, оның қолынан табылған монеталар қайықшыға арналғаны белгілі. Шын мәнінде, ол 86 жасында табиғи себептерден қайтыс болды. Абберлайнды Гордон Кристи 1973 жылғы «Жек Жаршы» телесериалында сомдады. «Жыртқыш» телесериалының «Жыйымшы» эпизодында Абберлайнды Роберт Уизден сомдады. Абберлайн «Фред Абберлайн» деп аталатын Black Butler аниме сериалындағы кейіпкер ретінде пайда болады. Ол әлі де Жек Жаршы ісіне қатысып жүрсе де, бұл бейне шындықтан күрт өзгеше, оның отбасы тарихын өзгертуден ғана емес, сонымен қатар оның өлімін 1889 жылға жылдырудан да көрінеді. Алайда, әңгіменің манга нұсқасы (және мюзиклдер) оны жас, ынталы және наив Скотланд-Ярд агенті ретінде бейнелейді, ол Шотландияның нақты басшысы Лорд Рэндаллдың мұрагері болады. Абберлайн, Фрэнсис Аберлайн деп аталған, Хьюго Уивинг сомдаған «Волкман» фильміндегі маңызды кейіпкер ретінде көрінеді. Fantasy Flight Games компаниясының «Whitechapel хаттары» (2011) тақта ойынында Фредерик Абберлайн ойналатын полицей ретінде бейнеленген (Frederich Abberline атымен). Оның түс схемасы қызыл. Абберлайн тіпті «Диар Босс» (2017) кеңейтуінде ерекше қасиеттерге ие болады. BBC One телеарнасының «Риппер-стрит» сериалындағы (2012) Абберлайнды Клив Рассел сомдады. 2015 жылғы Assassin's Creed Syndicate видеоойынында, 1868 жылы жас Абберлайн көмекші кейіпкер ретінде танымал. Ол басты кейіпкерлерге, Эви мен Джейкоб Фрайға, Лондонның әртүрлі аймақтарында түрлі Темплер қылмыскерлерін ұстауға және басты қарсыластың, Кроуфорд Старриктің королева Викторияны өлтіру жоспарын жоққа шығаруға көмектеседі. Сонымен қатар, 1888 жылы өткен «Жек Жаршы» деп аталатын DLC-де Эви Фрай Абберлайнға өзінің ағасы Джейкобты табу үшін атақты маньяк жасаған қатыгез кісі өлтірулерді шешуге көмектеседі. Big Finish компаниясы шығарған «Jago and Litefoot» ғылыми-фантастикалық аудио пьесаларының жетінші сериясында Абберлайн Адриан Роулинс сомдаған кейіпкер ретінде пайда болады. Бұл әңгімеде Абберлайн «Жек Жаршыны» жасырын ұстаған ретінде бейнеленген және оның қашқаннан кейін қайта ұстауға көмектесу үшін атау кейіпкерлерін жалдаған.