Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық жазушы
American writer
Марша Норман (21 қыркүйек 1947 жылы туған) – американдық драматург, сценарист және романист. Ол «Түнгі, ана» пьесасы үшін 1983 жылғы Пулитцер сыйлығының драма саласындағы жеңімпазы атанды. Ол «Сырлы бақ» сияқты Бродвей мюзиклдері үшін кітаптар мен әндердің авторы, ол үшін Тони сыйлығы мен «Драмалық бюро» сыйлығының «Музыкалық туындының үздік кітабы» номинациясын жеңіп алды, сондай-ақ «Қызыл туфлі» мюзикліне либретто жазды және «Мэдисон округінің көпірлері» мюзиклі үшін кітаптың авторы болды. Қазір ол Джульярд мектебінің драматургия кафедрасының тең төрағасы.
Marsha Norman (born September 21, 1947) is an American playwright, screenwriter, and novelist. She received the 1983 Pulitzer Prize for Drama for her play 'night, Mother. She wrote the book and lyrics for such Broadway musicals as The Secret Garden, for which she won a Tony Award and the Drama Desk Award for Outstanding Book of a Musical, and The Red Shoes, as well as the libretto for the musical The Color Purple and the book for the musical The Bridges of Madison County. She is co chair of the playwriting department at The Juilliard School.
Алғашқы жылдар
Норман Кентукки штатының Луисвилл қаласында Билли мен Берта Уильямстың төрт баласының үлкені ретінде дүниеге келді. Бала кезінде кітап оқып, фортепианода ойнаған. Кейіннен, ол жаңадан құрылған Луисвилл актерлер театрының қойылымдарын тамашалай бастады. Агнес Скотт колледжін бакалавр, ал Луисвилл университетін магистр дәрежесімен аяқтады. "The Louisville Times" газетінде журналист болып жұмыс істеді, сондай-ақ Кентукки білім беру телеарнасы үшін материалдар жазды. Психиатриялық емдеу орталықтары мен ауруханаларда жас балалар мен жасөспірімдерге сабақ берді. Осы тәжірибе, әсіресе 13 жастағы бір қыз, оның шығармашылығына зор әсер етті, оның "Құтылу" (Getting Out) пьесасына түрткіс болды. Сонымен қатар, ол Луисвиллдегі Дж. Грэм Браун мектебінде және Престония бастауыш мектебінде ағылшын тілінен сабақ берді.
Norman was born in Louisville, Kentucky, the oldest of four children of Billie and Bertha Williams. As a child, she read and played the piano. She later began attending productions by the newly founded Actors Theatre of Louisville. She received a bachelor's degree from Agnes Scott College and a master's degree from the University of Louisville. She worked as a journalist for The Louisville Times newspaper, and also wrote for Kentucky Educational Television. She taught young children and adolescents in mental institutions and hospitals. These were perhaps her biggest influence on her writing, especially a 13 year old girl who influenced her play Getting Out. She also taught English at the J. Graham Brown School and Prestonia Elementary School in Louisville.
Мансап
Норманның алғашқы пьесасы «Getting Out» Луисвиллдегі актерлер театрында, содан кейін 1979 жылы Бродвейде қойылды. Пьеса қарақшылық, адам ұрлау және адам өлтіру қылмыстары үшін сегіз жылға бас бостандығынан айырылған жас әйелдің тағдырына арналған. Бұл Норманның Кентукки штатының Орталық мемлекеттік ауруханасында қиын жасөспірімдермен жұмыс істеу тәжірибесінен туындаған. «Getting Out» пьесасымен Норманның жетістігі оны Нью-Йорк қаласына көшуге итерді, онда ол Луисвиллдегі актерлер театры үшін жазуын жалғастырды. Оның толық көлемді пьесасы «Circus Valentine» 1978 жылы Humana фестивалінде көрсетілді. Пьесада көшпенді цирк және оның басты жұлдызы – сиамдық егіздер туралы әңгімелеуде. Оның келесі пьесасы «’night, Mother» оның ең танымал туындысы болды, ол Бродвейдегі сәттілігімен және жұлдызды актерлік құрамы бар кино нұсқасымен көзге түсті. Бұл пьеса Норманға зор танымалдылық әкелді, ол өзі өлтіру тақырыбын ашық талқылады және 1983 жылғы Драма саласындағы Пулитцер сыйлығын, Сьюзан Смит Блэкберн сыйлығын, Хэлл Уорринер сыйлығын, Драмалық үстел сыйлығын және 1986 жылғы Американдық жетістіктер академиясының Алтын тақта сыйлығын жеңіп алды. Алайда, оның «Traveller in the Dark» пьесасы Нью-Йорк сыншыларынан жарымжан баға алды, олардың кейбіреулері оның оны жаза алмағанын тікелей айтты. The New York Times газетіндегі сұхбатында «Норман ханым театрдан қашып, сценарийлерге бет бұрды, соның ішінде 1986 жылы Сисси Спейсек пен Энн Бэнкрофттың басты рөлдерде ойнаған «’night, Mother» фильмінің киноға бейімделуі сыншыларды әсерлендіре алмады. Ол Голливудта үлкен сұранысқа ие болды, бірақ әрқашан өзі ұнаған немесе студиялар мақұлдаған фильмдерге қатыспады». Норман «The Secret Garden» мюзиклінің кітабы мен әндерін жазды, ол Фрэнсис Ходжсон Бернетттың «The Secret Garden» романының бейімделуі болды және 1991 жылы «Ең жақсы кітап» номинациясы бойынша Тони сыйлығын жеңіп алды. Оның музыкалық театр саласындағы жұмысы 1993 жылы Бродвейде сәтсіз аяқталған «The Red Shoes» мюзиклінің кітабы мен әндерімен жалғасты. Оның бір актілі пьесасы «Trudy Blue» 1999 жылы Бродвейден тыс қойылды. Пьесада екі ай өмір сүруге қалғандығы туралы жаңылысқан әйелдің тағдыры баяндалады. Ол сондай-ақ 2005 жылы Бродвейде ашылған «The Color Purple» мюзиклінің либреттосын жазды, ол «Музыкалық шығарманың ең жақсы кітабы» номинациясында Тони сыйлығына ие болды. Норман және композитор Джейсон Роберт Браун балалар романының симфониялық бейімделуін жасады. Норман содан бері Браунның музыкасымен «The Bridges of Madison County» фильмінің музыкалық бейімделуіне либретто жазды. Музыкалық премьерасы Уильямстаун театр фестивалінде 2013 жылдың 1 тамызында өтті және 2014 жылдың 20 ақпанынан бастап Бродвейде қысқа уақытқа қойылды.
Norman's first play Getting Out was produced at the Actors Theatre of Louisville and then Off Broadway in 1979. The play concerns a young woman just paroled after an eight year prison sentence for robbery, kidnapping and manslaughter. It reflects Norman's experience working with disturbed adolescents at Kentucky's Central State Hospital. Norman's success with Getting Out led her to move to New York City where she continued to write for the Actors Theatre of Louisville. Her full length play, Circus Valentine was produced at the Humana Festival in 1978. The play concerns a travelling circus and its star attraction, Siamese twins. Her next play, 'night, Mother, became her best known work, given its Broadway success and its star powered film version. The play brought Norman a great deal of recognition, dealing frankly with the subject of suicide, and won the 1983 Pulitzer Prize for Drama, the Susan Smith Blackburn Prize, the Hull Warriner, the Drama Desk Award, and the 1986 Golden Plate Award of the American Academy of Achievement. However, her follow up play, Traveller in the Dark received scathing reviews from the New York critics, some of whom were as blunt to say she could not have written it. According to an interview in The New York Times, "Ms. Norman stayed away from the theater and turned to screenplays, including a 1986 movie adaptation of 'night, Mother that starred Sissy Spacek and Anne Bancroft and failed to impress critics. She was in high demand in Hollywood, though not always for films that she liked, or that studios would approve." Norman wrote the book and lyrics for the musical The Secret Garden, an adaptation of the Frances Hodgson Burnett novel The Secret Garden, and won the Tony Award for Best Book in 1991. Her work in musical theatre continued with the book and lyrics for the musical The Red Shoes, which failed on Broadway in 1993. Her one act play, Trudy Blue, was produced off Broadway in 1999. That play revolved around a woman who is mistakenly told that she has two months to live. She also wrote the libretto for the musical version of The Color Purple which opened on Broadway in 2005, receiving a Tony Award nomination for Best Book of a Musical. Norman and composer Jason Robert Brown made a symphonic adaptation of the children's novel The Trumpet of the Swan, which premiered at the Kennedy Center in 2008. Norman has since written the libretto for the musical adaptation of the film The Bridges of Madison County, with a score by Brown. The musical premiered at the Williamstown Theatre Festival on August 1, 2013, and ran briefly on Broadway from February 20, 2014.
Теледидар және кино
Норманның теледидар мен киноға арналған сценарийлері "Түн, ана" фильмінің экрандық нұсқасын қамтиды. Ол "Бейтаныс адамның беті" (1991), "Салқындаған климат" (1999), "Жүректің қорғауы" (2000) және "Одри Хепберн туралы әңгіме" (2000) телефильмдерінің сценарийлерін жазды. Сондай-ақ ол HBO сериалының бірнеше бөлімдеріне сценарийлер жазған.
Norman's scripts for television and film include the film version of 'night, Mother. She has written the television films Face of a Stranger (1991), A Cooler Climate (1999), Custody of the Heart (2000), and The Audrey Hepburn Story (2000). She has written screenplays for episodes of the HBO series In Treatment.
Басқа
Норман Нью-Йорк қаласындағы Джульярд мектебінің профессоры және Джульярдтың Лила Ачесон Уоллес американдық драматургтар бағдарламасының ортақ директоры, сондай-ақ Америка драматургтар гильдиясының вице-президенті қызметін атқарды. Ол 2011 жылғы Уильям Инге фестивалінде американдық театр өнеріне қосқан ерекше үлесі үшін марапатталды. Ол 2019–2020 оқу жылының соңында Джульярд мектебінен кетеді.
Norman has served on the faculty of the Juilliard School in New York City as Co Director of Juilliard's Lila Acheson Wallace American Playwrights Program, and is Vice President of the Dramatists Guild of America. She was honored at the 2011 William Inge Festival for Distinguished Achievement in the American Theatre. She will leave Juilliard at the end of the 2019–2020 academic year.