Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық физиолог және хирург (1857–1916 жж.)
British physiologist and surgeon (1857–1916)
Виктор Александр Хаден Хорсли (14 сәуір 1857 – 16 шілде 1916 жж.) – британдық ғалым және профессор. Ол Лондонның Кенсингтон қаласында дүниеге келген. Кренбрук мектебінде білім алғаннан кейін, ол Лондон университетінің колледжінде және Германияның Берлин қаласында медицинаны оқыды (1881 ж.), содан кейін сол жылы Университет колледжінің ауруханасында интерн-хирург және тіркеуші болып жұмыс істеді. 1884 жылдан 1890 жылға дейін Хорсли Браун институтының профессор-директоры қызметін атқарды. 1886 жылы ол Ұлттық паралич және эпилепсия ауруханасында хирургияның ассистент-профессоры, ал 1887–1896 жылдары Лондон университетінің колледжінде патология профессоры, 1899–1902 жылдары клиникалық хирургия профессоры болып тағайындалды. Ол әйелдердің сайлау құқығын қолдаған және темекі мен алкогольге қарсы болған.
Sir Victor Alexander Haden Horsley (14 April 1857 – 16 July 1916) was a British scientist and professor. He was born in Kensington, London. Educated at Cranbrook School, Kent, he studied medicine at University College London and in Berlin, Germany (1881) and, in the same year, started his career as a house surgeon and registrar at the University College Hospital. From 1884 to 1890, Horsley was Professor Superintendent of the Brown Institute. In 1886, he was appointed as Assistant Professor of Surgery at the National Hospital for Paralysis and Epilepsy, and as a Professor of Pathology (1887–1896) and Professor of Clinical Surgery (1899–1902) at University College London. He was a supporter of women's suffrage and was an opponent of tobacco and alcohol.
Жеке өмір
Виктор Александр Хаден Хорсли Лондондағы Кенсингтон қаласында Розамунд (Хаден) мен Джон Каллкотт Хорслинің ұлы ретінде дүниеге келді. Оған Виктор Александр есімін Виктория патшайымы берген. 1883 жылы ол сэр Фредерик Брамвеллдің қызы Элдред Брамвеллмен кездесуге келісті. 1887 жылдың 4 қазанында Виктор мен Элдред Вестминстердегі Сент-Маргарет шіркеуінде үйленді. Олардың Сивард пен Освальд есімді екі ұлы және Памела есімді қызы болды. Ол сол жылдың 24 қазанында Букингем сарайында король Эдуард VII-ден құрмет көрсету алды. Хорсли көптеген мәселелердің жақтасы болды. Оның өміріндегі маңызды күресінің бірі – ұстамдылық қозғалысы. Ауруханаға түскен көптеген жарақаттардың себебі алкоголь екенін байқағаннан кейін, Хорсли ұстамдылықты жақтаушы реформатор болуға белсенді түрде кірісті. Ол тез арада Ұлттық ұстамдылық лигасының вице-президенті және Британдық медициналық ұстамдылық қауымдастығының президенті болды. 1907 жылы доктор Мэри Стерджбен бірлесіп «Алкоголь және адам денесі» атты алкоголизм туралы кітап жариялады. 1891 жылы әйелінің інісі Франсис Готчпен бірге сүтқоректілердің жүйке жүйесі тақырыбында Кроон лекциясын оқыды. 1893 жылы оған Эдинбург университетінің емдеу терапиясы бойынша Камерон жүлдесі табысталды. Бір жыл өткен соң, 1894 жылы, ол «жүйке жүйесі мен қалқанша безінің физиологиясы және олардың ауруларды емдеуге қолданылуы» жөніндегі зерттеулері үшін Корольдік медальді жеңіп алды. Медициналық студент кезінде «Суретшілер полкінде» қызмет еткен және мергендікке бейім болған Хорсли, сонымен қатар оқ жарақатының миға тигізетін әсерін зерттеді, со үшін қасаптан алынған жануарларды пайдаланды және жақында шығарылған Ли-Метфорд мылтығын қолданды. Ол өлімнің себебі жүрек жеткіліксіздігі емес, тыныс алу жеткіліксіздігі екеніне тоқталды. Оның ең танымал жаңаруы – 1908 жылы Роберт Х. Кларкпен бірге жасалған Хорсли-Кларк аппараты, ол стереотаксикалық хирургия деп аталатын операцияны жүргізуге арналған, онда мидың әрбір құрылымын анықтау үшін нақты сандық координаттар жиынтығы қолданылады. Ол нейрохирургияның пионері болды және барлығы 44 науқасқа операция жасады. Ол «Шекаралық айналымдардың функциялары» (1884) кітабының авторы және «Мұғдай қабығының функциялары туралы тәжірибелер» (1888) және «Алкоголь және адам денесі» (1902) кітаптарының бірлескен авторы болды.
Victor Alexander Haden Horsley was born in Kensington, London, the son of Rosamund (Haden) and John Callcott Horsley, R. A. His given name, Victor Alexander, was given to him by Queen Victoria. In 1883, he became engaged to Eldred Bramwell, daughter of Sir Frederick Bramwell. On 4 October 1887, Victor and Eldred married at St. Margaret's, Westminster. They had two sons, Siward and Oswald, and a daughter, Pamela. receiving the accolade from King Edward VII at Buckingham Palace on 24 October that year. Horsley was a champion of many causes. One of his primary life crusades was the temperance movement. Having observed that many injuries admitted to the hospital were due to alcohol, Horsley threw himself into becoming a temperance reformer. He soon rose up to the position of vice president of the National Temperance League and the president of the British Medical Temperance Association. In 1907, along with Dr. Mary Sturge, he published a book on alcoholism titled Alcohol and the Human Body. and, in 1891, jointly with his brother in law Francis Gotch, delivered their Croonian Lecture on the subject of the mammalian nervous system. In 1893, he was awarded the Cameron Prize for Therapeutics of the University of Edinburgh. A year later, in 1894, he won the Royal Medal for "his investigations relating to the physiology of the nervous system, and of the thyroid gland, and to their applications to the treatment of disease". Horsley, who had been a keen rifle shot when serving in the Artists' Rifles as a medical student, also investigated the effect of gunshot wounds on the brain, experimenting with animals provided by a butcher and using the recently issued Lee Metford rifle. He concluded that the immediate cause of death that follows was due to respiratory failure, not heart failure. His best known innovation is the Horsley–Clarke apparatus, developed in 1908 together with Robert H. Clarke, for performing the so called stereotactic surgery, whereby a set of precise numerical coordinates are used to locate each brain structure. He was a pioneer in neurosurgery and operated on a total of 44 patients. He authored the book Functions of the Marginal Convolutions (1884) and, as a co author, Experiments upon the Functions of the Cerebral Cortex (1888) and Alcohol and the Human Body (1902).
Саяси мансап
Хорсли Либералдық партияның қолдаушысы болды және 1910 жылғы желтоқсандағы жалпы сайлауда Лондон университетінің мандатына Либералдық кандидат ретінде түсті. Жануарларды қорғау және вивисекцияға қарсы қоғам оның вивисекциямен байланысы болғандықтан, оның сайлануына қарсы науқан жүргізді. Сайлаудан кейін ол болашақ Либералдық кандидат ретінде қабылданды, бірінші Ислингтон-Ист үшін, содан кейін 1913 жылы Лестерширдегі Харбороу үшін. Харборо Либералдық мандат болды және 1914 жылы өтетіні күтілген жалпы сайлауда оның парламентке сайлануы мүмкін еді. Алайда, Бірінші дүниежүзілік соғыс басталмас бұрын, округтік шенеуніктер тарапынан әйелдердің сайлау құқығы және тыйым салу мәселелеріндегі оның көзқарастарына қарсылық білдіріп, ол үміткерліктен бас тартты. Хорсли Либералдықтардың 1911 жылғы Ұлттық сақтандыру заңына, көптеген медициналық әріптестерінің қарсылығына қарамастан, белсенді қолдау көрсетті.
Horsley was a Liberal Party supporter and contested the December 1910 General election as a Liberal candidate for the London University seat. The Animal Defence and Anti Vivisection Society campaigned against his election because of his involvement with vivisection. Following the election, he was adopted as prospective Liberal candidate, first for Islington East and then, in 1913, for Harborough in Leicestershire. Harborough was a Liberal seat and a general election, expected to take place in 1914 would most likely have seen him elected to parliament. However, he resigned as prospective candidate, citing opposition to his views on women's suffrage and temperance on the part of constituency officials, just before the First World War started. Horsley strongly supported the Liberals' welfare state initiative, the National Insurance Act of 1911, despite strong opposition from most of his medical colleagues.
Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет ету және өлім
1910 жылы Хорсли Корольдік армия медициналық корпусының 3-ші Лондондық бас ауруханасында Территориялық армияда капитан болып тағайындалды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол Батыс майданында әрекетке қатысуға ерікті түрде келді, ал бастапқыда Франциядағы Вимер өңіріндегі британдық ауруханада хирург қызметін атқарды. 1915 жылдың мамыр айында ол Египеттегі Британдық армия медициналық қызметінің полковнигі және хирургия директоры болып тағайындалды, ол Александриядағы 21-ші бас ауруханада орналасқан және Дарданел науқанына көмек көрсетті. Келесі жылы ол Месопотамияда далалық хирургиялық міндеттерге ерікті болды, онда 1916 жылдың 16 шілдесінде Ирактағы Амара қаласында 59 жасында күйік және қаушатқан қызбадан қайтыс болды.
In 1910, Horsley was commissioned as a captain in the Territorial Army, in the 3rd London General Hospital of the Royal Army Medical Corps. On the outbreak of the First World War, he volunteered for active duty on the Western Front, where he was initially posted as surgeon at the British hospital at Wimereux, France. In May 1915, he was posted as a colonel and Director of Surgery of the British Army Medical Service in Egypt, based at the 21st General Hospital in Alexandria, in support of the Dardanelles Campaign. In the following year, he volunteered for field surgery duty in Mesopotamia, where he died unexpectedly in Amarah, Iraq, on 16 July 1916, of heatstroke and severe hyperpyrexia, at only 59 years of age.
Атаулар ауыстырылуы
Хорсли Лондонның Куин-сквердегі ауруханаға тағайындалған алғашқы нейрохирург болды, қазір ол Ұлттық неврология және нейрохирургия ауруханасы деп аталады – Виктор Хорсли атындағы нейрохирургия бөлімі оның құрметіне аталған. Англияның Ливерпуль қаласындағы Уолтон нейрология және нейрохирургия орталығы (Ұлттық денсаулық сақтау жүйесі) тағы бір жетекші нейрохирургиялық ауруханасы өзінің жансақтау бөлімшесін оған арнап, оны Хорсли палатасы деп атады. Британдық медицина қауымдастығының жыл сайынғы өкілдер жиналысында түскі ас уақытында Виктор Хорсли лекциялары деп аталатын лекциялар сериясы өткізіледі. Екінші Шығанақ соғысынан кейін Шайба логистикалық базасында британдық далалық аурухана құрылды, ал аурухана қызметкерлері үшін орналасқан шатырлы тұрақтар аймағы Хорсли Лини деп аталды. Хорслиге үштікті нервті жырту үшін қолданған "Хорсли ілгегін" ойлап тапқандығымен байланысты есімдер тіркелген.
Horsley was the first neurosurgeon appointed to the hospital in Queen Square, London, now called the National Hospital for Neurology and Neurosurgery – the Victor Horsley Department of Neurosurgery is named in his honour. The Walton Centre for Neurology & Neurosurgery NHS Trust in Liverpool, England, another leading Neurosurgical Hospital, dedicated its intensive care unit to him, naming it the Horsley ward. At its Annual Representatives Meeting, the British Medical Association has a series of lunchtime lectures entitled The Victor Horsley Lectures. After the Second Gulf War, a British Field Hospital was established at Shaibah Logistics Base, and the area of tented accommodation for hospital staff was known as Horsley Lines. Horsley is credited with the invention of the "Horsley Hook", a device which he used to avulse the trigeminal nerve.