Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Томас Аддисон (17 сәуір 1795 – 29 маусым 1860) – ағылшын дәрігері және медициналық зерттеуші. Ол дәстүрлі түрде Лондон қаласындағы Гай ауруханасының "үлкен тұлғаларының" бірі саналады. Томас Аддисон 1817 жылы Гай ауруханасында қызметін бастап, 1837 жылы толық құқықты дәрігер болды. Ол танымал және құрметті лектор және диагност болды. Өмірі бойы психикалық депрессиядан күйзелген Аддисон 1860 жылы өз-өзіне қол жұмсады. Аддисонның мұрасы – Аддисон ауруы (бүйрекүсті бездерінің дегенеративті ауруы) және кейіннен В12 витаминін сіңіре алмау салдарынан туындайтын гематологиялық бұзылу – қатерлі анемия сияқты жағдайларды сипаттауды қамтиды.
English physician and scientist
Thomas Addison (April 179529 June 1860) was an English physician and medical researcher. He is traditionally regarded as one of the "great men" of Guy's Hospital in London. Thomas Addison began his career at Guy's Hospital in 1817, eventually becoming a full physician in 1837. He was a noted and respected lecturer and diagnostician. He experienced episodes of mental depression throughout his life, culminating in his suicide in 1860. Addison's legacy includes the description of conditions such as Addison's disease (a degenerative disease of the adrenal glands), and pernicious anemia, a hematological disorder later found to be caused by failure to absorb vitamin B12.
Алғашқы жылдар
Ол 1795 жылғы сәуірде Ньюкасл-апон-Тайнның солтүстік-шығысында орналасқан Лонг-Бентон қаласында дүниеге келді. Оның әкесі – Джозеф Аддисон, онда азық-түлік сатушы және ұн саудагері болған. Әкесінің әулеті Камбриядан шыққан, ал Томас жеке тарихы ретінде Ланеркост маңындағы Банкс үйімен байланысты болды. Джозеф Аддисон Сара Шоуға үйленіп, Шоу әулетінің бизнесіне қатысты. Томас Аддисон Лонг-Бентон приход мектебінде оқыды, оны приход тікелей басқаратын Томас Рутер басқарды. Содан кейін ол Ньюкаслдағы Корольдік еркін грамматикалық мектепке түсті, онда директор Эдвард Моизес, белгілі Хью Моизестің туысы болды. Ол онда латын тілін жақсы меңгерді. Ол Корольдік медициналық қоғамның мүшесі атанды. 1815 жылы ол медицина докторы ғылымын қорғады. Оның диссертациясы «Dissertatio medica inauguralis quaedam de syphilide et hydrargyro complectens» (Сифилис және сынап туралы) тақырыбында болды. 1817 жылы ол Лондондағы Гай ауруханасына дәрігерлік тәлімгер ретінде қабылданды. Гайдың медициналық мектебі оның кіруін былай тіркеді: «1817 жылғы 13 желтоқсанда Эдинбургтен келген Т. Аддисон, М.Д., дәрігерлік тәлімгер болу үшін 22 фунт 1 шиллинг төледі». Кейін ол Лок ауруханасында хирургиялық интерн (хирург-резидент) болып жұмыс істеді.
He was born in April 1795 in Long Benton, nearby to the northeast of Newcastle upon Tyne, the son of Joseph Addison, who was a grocer and flour dealer there. His father's family was Cumbrian, and Thomas was attached to the family house at Banks near Lanercost, as his personal background. Joseph Addison had married Sarah Shaw, and gone into the Shaw family business. Thomas Addison attended the Long Benton parish school, run by the parish clerk, Thomas Rutter. He then went to the Royal Free Grammar School in Newcastle, where the headmaster was Edward Moises, nephew of the noted Hugh Moises. There he gained a good knowledge of Latin. He became a member of the Royal Medical Society. In 1815, he received the degree of MD. His thesis was on Dissertatio medica inauguralis quaedam de syphilide et hydrargyro complectens (Concerning Syphilis and Mercury). He enrolled as a physician pupil at Guy's Hospital in London, in 1817. Guy's Medical School recorded his entrance as follows: "Dec. 13, 1817, from Edinburgh, T. Addison, M. D., paid pounds 22 1s to be a perpetual Physician's pupil." Subsequently he became a house surgeon (surgical resident) at the Lock Hospital.
Дәрігер
Аддисон 1819 жылы Корольдік дәрігерлер колледжінен лицензия алды, ал 1838 жылы оның мүшесі болып сайланды. 1824 жылғы қаңтарда Бенджамин Харрисонның қолдауымен дәрігердің көмекшісі болып тағайындалды, 1827 жылы ол материя медика лекторы болып бекітілді. Ол 1819 жылы Хаттон Гарденде үй сатып алып, сол кезден бастап жеке практикамен айналысты. Қазір Аддисон ауруы деп аталатын, кейде қола түсті тері ауруы деп те аталатын бұл жағдай, бездердің біртіндеп зақымдануына және адренокортикальды гормондардың жетіспеушілігіне әкеледі. Аддисон бұл жағдайды 1855 жылы жарық көрген «Супраренальды капсулалардың конституциялық және жергілікті әсерлері туралы» еңбегінде сипаттады. Сол кезде бұл бездердің қызметі белгісіз болды. Аддисонның жұмысынан кейін олардың өмір үшін маңызды екені анықталды. Аддисондық дағдарыс (немесе Аддисон дағдарысы) – Аддисон ауруынан туындаған, өмірге қауіпті жедел жағдай. 1849 жылы Аддисон сипаттаған қатерлі анемия қазір Аддисон-Биермер ауруы деп те аталады. Бұл мегалобластикалық анемияның бір түрі, онда ішкі фактордың жетіспеуі В12 витаминінің сіңуіне кедерілтің тудырады. Бұл асқазанның тері жасушаларының жетіспеуінен пайда болады. 1829 жылы Аддисон улы заттардың әсерін зерттеген мақала жариялады. 1839 жылы ол апендициттің толыққанды алғашқы сипаттамаларын берді.
Addison obtained his licentiate from the Royal College of Physicians in 1819, where in 1838 he was elected a Fellow. He was promoted to assistant physician, with the support of Benjamin Harrison, in January 1824 and in 1827 he was appointed lecturer of materia medica. He bought a house in Hatton Garden in 1819, and from that time had a private practice. What is now called Addison's disease, sometimes called bronze skin disease, is the progressive destruction of the glands, resulting in adrenocortical hormone deficiency. Addison described this condition in his 1855 publication: On the Constitutional and Local Effects of Disease of the Suprarenal Capsules. The function of the glands, known as suprarenal capsules, was at that time unknown. After Addison's work, it was concluded that they were essential to life. An Addisonian crisis (or Addison's crisis) is an acute, life threatening crisis caused by Addison's disease. Pernicious anemia as described in 1849 by Addison is now also known as Addison Biermer disease. It is a type of megaloblastic anemia, in which a lack of intrinsic factor causes absorption of vitamin B12 to be impaired. It is caused by a lack of parietal cells in the stomach. In 1829, Addison published a study of the actions of poisons. He gave one of the first adequate accounts of appendicitis, in 1839.
Шығармалары
Марқұм Томас Аддисонның жарияланған жазбаларының жинағы, М. Д. 1868, Томас Ми Далди және Сэмюэл Уилкс өңдеген.
A Collection of the published writings of the late Thomas Addison, M. D. 1868, edited by Thomas Mee Daldy and Samuel Wilks
Отбасы
1847 жылы Аддисон Ланеркост приорлығында бұрынғы күйеуінен екі баласы бар жесір Елизавета Кэтрин Хоксвеллге үйленді.
In 1847 Addison married at Lanercost Priory Elizabeth Catherine Hauxwell, a widow, with two children from her first marriage.