Кіріспе

Британдық патолог Ричард Брайт (1789 жылдың 28 қыркүйегі – 1858 жылдың 16 желтоқсаны) – ағылшын дәрігері және бүйрек ауруларын зерттеудегі алғашқы қадамдар жасаған ғалым. Ол ең әйгілісі Брайт ауруын сипаттауымен танымал.

Өмірбаян

Ол Глостерширдің Бристоль қаласында дүниеге келді, Сара мен Ричард Брайт ағаның үшінші ұлы, бай саудагер және банкир. Брайт аға ұлына ғылымға деген қызығушылығын бөлісіп, оны осыны мансап етіп қарастыруға ынталандырды. 1808 жылы Брайт-младший Эдинбург университетіне философия, экономика және математиканы оқуға түсті, бірақ келесі жылы медицинаға ауысты. 1810 жылы ол сэр Джордж Маккензимен бірге Исландияға жазғы экспедицияға қатысты, онда табиғатты зерттеу жұмыстарын жүргізді. Содан кейін Брайт Лондондағы Гай ауруханасында медициналық білімін жалғастырды және 1813 жылдың қыркүйегінде медицина докторы ғылымын алу үшін Эдинбургке оралды. Оның диссертациясы «De erysipelate contagioso» («Жұқпалы эризипела туралы») деп аталады. 1820 және 1830 жылдары Брайт қайтадан Гай ауруханасында жұмыс істеді, медицинаны оқытып, тәжірибе жинап, зерттеулер жүргізді. Сол жерде ол Томас Аддисон және Томас Ходжкин сияқты екі танымал медициналық ғалыммен бірге жұмыс істеді. Бөйрек ауруларының себептері мен белгілерін зерттеу нәтижесінде ол «Брайт ауруы» деп белгілі болған ауруды анықтады. Осы себепті ол «нефрологияның әкесі» деп есептеледі. 1821 жылы ол Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды. Брайт Венгрияға ерекше құрметпен қарады және 1815 жылы Кештелидегі Фестетикс сарайында тұрды, онда үлкен тақта орнатылған: «Балатон көлін дәл сипаттаған пионерлердің бірі болған ағылшын дәрігер-ғалымы және саяхатшының құрметіне». Ол 1837 жылы Корольдік дәрігерлер колледжінде «Мидың аурулары» тақырыбында Лумлеан лекцияларын және 1833 жылы «Құрсақ мүшелерінің қызметі» тақырыбында Гулстон лекцияларын оқыды.

Өлім

1858 жылдың 11 желтоқсанында Брайт жүрек ауруының салдарынан ауыр сырқатқа шалдығып, жазыла алмады. Осы мекенжайда «Кингсмен» фильмдеріндегі тігінші шеберханасының түсірілімі жүргізілген, ал ескерткіш тақтасы сыртында орналасқан.

Өнерге деген құрметі

Брайттың бюсті Эдинбург Корольдік дәрігерлер колледжінде сақталады.