Кіріспе

Дербиширдегі канал, Англия

Эруош каналы /audio=En erewash.ogg/ – Англияның Дербишир графтығындағы кең канал. Оның ұзындығы 19 шақырымға жуық және 14 шлюзден тұрады. Лэнгли көпіріндегі бірінші шлюз Кромфорд каналының бөлігі болып табылады.

Шығу тегі

Каналды салуға 1777 жылы парламент актісі бекітілді. Джон Варли инженер болып тағайындалды, ал Джон мен Джеймс Пинкертон негізгі мердігерлер болды. Ол 1779 жылы 21 000 фунт стерлинг (2015 жылғы бағамен) құнымен аяқталды. Канал бастапқыда, негізінен көмір тасымалдау арқасында коммерциялық табысқа жетті. Каналдың табыстылығы оны көптеген замандастарынан ұзақ уақыт бойы сақтап тұрды, тіпті теміржолдардың бәсекесіне де қарсы тұрды. 1932 жылы Grand Union Canal компаниясы Erewash каналды басқаруды өз қолына алғанда, ол әлі де жұмыс істеп тұрды. 1947 жылы канал мемлекеттік меншікке алынды. Осы кезде, қосымша каналдардың жабылуы сауданың азаюына және басқа көлік түрлерінің бәсекесіне әкелді. Соңғы коммерциялық тар қайық 1952 жылы жүгін жеткізді. 1962 жылы Британдық көлік комиссиясы каналдың жоғарғы бөлігін жапты. Дегенмен, ол төменгі бөлігіне су жеткізу үшін сумен толтырылып, кеме қатынасына жарамды болып қалды. Erewash Canal Preservation and Development Association, ECP&DA 1968 жылы каналды толыққанды кеме қатынасына келтіру мақсатымен құрылды. Осы мақсатқа қол жеткізу 1973 жылы Лэнгли Миллдегі Ұлы Солтүстік бассейнінде қайықтар шеруімен тойланды. Лонг-Итоннан Лэнгли Миллге дейінгі басты желі – 1983 жылғы Британ су жолдары заңымен қайта жіктелген, ресми түрде «қалған су жолдары» деп аталған жеті канал бөлігінің бірі болды. Заң бойынша, жалпы 82 маршруттық миль (132 км) Круиздік су жолы стандартына дейін жаңартылды.

Шипли кеменің айлақтары

ХХ ғасырдың басында Шипли кемежайы, Шипли шлюзының үстінде орналасқан, Шипли кеніштерiнен Ереваш каналындағы тар қайықтарға көмiр ауыстырумен өте қарбалас болды. Көмiр теміржол вагондарынан түсiрiлiп, еңiс арқылы төмен түседi. Сондай-ақ, 1779 жылы Эреваш каналы салынғаннан бастап 1796 жылы Натбрук каналы аяқталғанға дейiн Шипли кенiштерiн Шипли кемежайымен байланыстырған бұрынғы вагон жолы да болды. Осыдан кейiн, Натбрук каналы осы тасымалды өз мiнезiне алды. Он тоғызыншы ғасырдың соңында қолданылған еңiс бастапқыда Миллер Мунди отбасының меншiгiндегi Шипли кенiштерiн Мидленд теміржолының Эреваш аңғары желiсiмен байланыстыру үшiн салынды және 1848 мен 1870 жылдар аралығында осы мақсатта пайдаланылды. Натбрук каналының сумен қамтамасыз етiлуiндегi қиындықтар еңiстегi рельстердi қайта жаюға және оны Мидленд теміржолының Эреваш аңғары желiсi мен Мидленд теміржолының Иствуд кен орындары тармақ желiсi арқылы Шипли кемежайына дейiн ұзартуға әкелдi. 1895 жылдан 1942 жылға дейiн көмiр осы жерде тар қайықтарға тиелiп тұрды. Кемежайдағы сайдингтер үшбұрыш тәріздi орналасқан. Көмiр вагондары гравитация және жинақталған импульс күшiмен еңiстен төмен түседi, ал үшбұрыштың ортасында орналасқан тұрақты бу машинасымен қоздырылатын шексіз арқанға қосылды. Шексіз арқан үшбұрыштың бұрыштарындағы үш дөңгелектiң айналасынан өттi. Бiрi Эреваш өзенiн бойлайтын Эреваш каналының су құбырында, екiншiсi Иствуд кен орындары тармақ желiсi арқылы өтетiн көпiрдiң астында, ал үшiншiсi Иствуд шлюзының жанында орналасқан. Осы механизм арқылы кен вагондары кемежайдың жанына жеткiзiлiп, күтiп тұрған тар қайықтарға тiкелей құйылатын болды.

Иствуд кен кен орны

Иствуд кен орны Ноттингем каналы мен Эреваш каналының арасында, Эреваш каналының Иствуд шлюзінен жоғарырақ тар жерде орналасқан. Ол бастапқыда доктор Мэнсонға тиесілі болған, бірақ кейін Барбер Уокер және Компания сатып алған. Кен орнына Ұлы Солтүстік темір жолының тармақ желісі қызмет көрсеткен, ол Ньюторп және Грисли темір жол станциясына жақын негізгі желіден бөлініп шыққан. Сонымен қатар, Мидленд темір жолының Эреваш аңғары желісінің Шепли Гейттегі негізгі желісінен шығатын тармақ желісі де кен орнына қызмет көрсеткен. Екі тармақтың да кейбір тоғандары қазірге дейін сақталған. Мидленд темір жолының ағаш көпірінің тіректері, бұл көпір бір кезде Иствуд шлюзінің тікелей астында тұрған, әлі де көрініп тұр. Осылайша, кен орны екі канал мен екі темір жол арқылы көмірін экспорттауға қолайлы көлік инфрақұрылымымен жабдықталған. Ұлы Солтүстік темір жолының тармағы Ноттингем каналын айналмалы көпір арқылы кесіп өткен. Айналмалы темір жол көпірі қазір жоқ, бірақ оның қасында салынған жаяу көпірі әлі де пайдаланылуда. Жер астындағы судың артық болуы салдарынан шахта шамамен 1884 жылы жабылды.

Ауырғазы ауданында су тасқыны

2020 жылдың 29 мамырында каналдың иелері COVID-19 карантині кезінде каналдың бір бөлігіндегі шлюздердің сенбі-жексенбі күндері ашық қалғанын, осының салдарынан каналдың суы тартылып кеткенін хабарлады. Докхолм шлюзі мен Лонг-Итон шлюзі арасындағы бөлікке әсер етті. Иелерінің айтуынша, бұл вандализм салдарынан көптеген балықтар өлген, ал қалғандары тыныс алуда қиындыққа тап болған, құстардың ұялары да сумен шайылып кеткен. Дербишир полициясы бұл вандализмды тергеп жатыр.