Кеңес Одағының Ленин атындағы бейбітшілік сыйлығы

Кіріспе

Владимир Лениннің құрметіне аталған Кеңес Одағының сыйлығы, швед сыйлығы. Халықаралық Лениндік бейбітшілік сыйлығы (международная Ленинская премия мира, mezhdunarodnaya Leninskaya premiya mira) – Владимир Лениннің құрметіне аталған Кеңес Одағының сыйлығы. Ол Кеңес үкіметі тағайындаған комиссиямен "жолдастар арасындағы бейбітшілікті нығайтқан" белгілі тұлғаларға табысталды. Алғашқыда ол халықтар арасындағы бейбітшілікті нығайту үшін Халықаралық Сталиндік сыйлық ретінде құрылған, бірақ десталинизация кезеңінде Халықтар арасындағы бейбітшілікті нығайту үшін Халықаралық Лениндік сыйлық (Международная Ленинская премия «За укрепление мира между народами», Mezhdunarodnaya Leninskaya premiya «Za ukrepleniye mira mezhdu narodami») деп қайта аталды. Нобель сыйлығынан ерекшелігі, Лениндік бейбітшілік сыйлығы көбінесе жылына бірнеше адамға берілді. Сыйлықтың көп бөлігі көрнекті коммунистерге және Кеңес Одағының азаматтары емес, оны қолдаушыларға берілді. Белгілі иеленушілерінің арасында В.Е.Б. Дюбуа, Фидель Кастро, Лазаро Карденас, Сальвадор Альенде, Микис Теодоракис, Сеан Макбрайд, Анжела Дэвис, Пабло Пикассо, Оскар Нимейер, Фаиз Ахмад Фаиз, Абдул Саттар Эдхи, Фунмилайо Рансом Кути, С.В. Раман және Нельсон Мандела бар.

Тарих

Бұл сыйлық 1949 жылғы 21 желтоқсанда Жоғарғы Кеңес Президиумының жарлығымен Иосиф Сталиннің жетпіс жылдығына орай (дегенмен, бұл оның жетпіс бірінші жылдығынан кейін болды) Халықтар арасындағы бейбітшілікті нығайту мақсатындағы Халықаралық Сталин сыйлығы ретінде құрылды. 1956 жылы Партияның XX съезінде Никита Хрущевтің Сталинге қатысты айыптауларынан кейін, 6 қыркүйекте сыйлық Халықтар арасындағы бейбітшілікті нығайту мақсатындағы Халықаралық Ленин сыйлығы деп қайта аталды. Барлық бұрынғы лауреаттардан Сталин сыйлықтарын қайтарып алу сұралып, олар қайта аталған Ленин сыйлығымен алмастырылуға тиіс болды. 1989 жылғы 11 желтоқсанда КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының шешімімен сыйлық Халықаралық Лениндік бейбітшілік сыйлығы деп аталды. Екі жыл өткен соң, 1991 жылы КСРО тарағаннан кейін, Ресей үкіметі, жойылған Кеңес Одағының құқықтық мұрагері ретінде, сыйлық беру бағдарламасын тоқтатты. Лениндік бейбітшілік сыйлығы қазіргі Нобельдік бейбітшілік сыйлығының аналогы ретінде қарастырылады. Халықаралық Ленин сыйлығын Дүниежүзілік бейбітшілік кеңесінің тағайындаған Халықаралық бейбітшілік сыйлығымен шатастыруға болмайды. 1941 жылы Кеңес Одағы Сталин сыйлығын (кейіннен КСРО Мемлекеттік сыйлығы деп аталды) құрды, ол жыл сайын талантты совет жазушыларына, композиторларына, суретшілеріне және ғалымдарына табысталды.

Ленин сыйлығының иегерлері

ЖылСуретінің атыКәсібіЕліЕскертпелер1957Луи Арагон (1924–1997) Әлеуметтік белсенді, педагог, әлеуметтанушыМария Роза Оливер (1889–1969) Чех бауырластарының евангелистік шіркеуі теологы, христиандық бейбітшілік конференциясын құрғанАртур Лундквист (1906–1991) Жазушы, әдеби сыншы, Швед академиясының мүшесі (1968–1991) Луи Сайлант (1907–1980) Заңгер, ғалым, Токио университетінің профессоры, Атомдық және сутекті бомбаларға қарсы Жапония кеңесінің төрағасы (1954–1965) Арнольд Цвайг (1887–1968) Жазушы1959де (1879–1964) Саясатшы, Рейхстаг мүшесі (1924–1933), Халық палатасы мүшесі (1946–1964) 1959 жылдың 30 сәуірінде марапатталды. У. Е. Б. Дю Буа (1906–1972) Француз коммунистік партиясының саясаткері, Сейн және Марна департаменті үшін Франция Ұлттық ассамблеясының мүшесі (1945–1958) 1960 жылдың 3 мамырында марапатталды. Сайрус С. Итон (1904–1990) Саясатшы, Ирактың Бейбітшілік жақтастары ұйымының төрағасы 1960 жылдың 3 мамырында марапатталды. Сукарно (1926–2016) Саясатшы, Куба революциясының көшбасшысы, Кубаның премьер-министрі (1959–1976), Куба президенті (1976–2008) 1961 жылдың 30 сәуірінде марапатталды.pl 1961 жылдың 30 сәуірінде марапатталды. Ахмед Секу Туре (1909–1972) Халық партиясының саясаткері, Гананың премьер-министрі (1957–1960), Гана президенті (1960–1966) 1962 жылдың 30 сәуірінде марапатталды. Пабло Пикассо (1881–1973) Суретші, мүсінші 1962 жылдың 30 сәуірінде марапатталды. Ольга Поблете (1922–2020) Грек коммунистік партиясының саясаткері, Грек қарсыласы/Грек азамат соғысы партизаны 1963 жылдың 1 мамырында марапатталды. Модибо Кейта (1898–1975) Болгар аграрлық ұлттық одағының саясаткері, Болгария Ұлттық ассамблеясының төрағасы (1964–1971) 1963 жылдың 1 мамырында марапатталды.1964Рафаэль Альберти (1902–1999) Ақын 1964 жылдың 1 мамырында марапатталды. Аруна Асаф Али (1909–1996) Үнді коммунистік партиясының саясаткері, Үнді тәуелсіздік қозғалысының белсендісі, Әйелдердің халықаралық демократиялық федерациясының вице-президенті 1965 жылдың 14 тамызында танылды. Ахмед Бен Белла (1916–2012) Ұлттық азаттық фронтының саясаткері, Алжир соғысының революционері, Алжир президенті (1963–1965) 1964 жылдың 1 мамырында марапатталды. Херлуф Бидструп (1899–1974) Жазушы, дипломат, Әдебиет бойынша Нобель сыйлығының лауреаты (1967) Брам Фишер (1908–1991) Мүсінші Мартин Нимёллер (1902–1975) Кәсіби одақ жетекшісі, Еуропалық кәсіби одақтар конфедерациясының төрағасы (1946–1975) 1967 жылдың 1 мамырында марапатталды.1967Ромеш Чандра (1919–2016) Үнді коммунистік партиясының саясаткері, Әлемдік бейбітшілік кеңесінің президенті (1977–1990) Жан Эффель (1922/1923–2011) Араб социалистік одағының саясаткері, ғалым, Біріккен Араб Республикасының әлеуметтік істер министрі (1962–1965) Эрик Бурхоп (1911–1980) Физик, Лондон университетінің профессоры, Корольдік қоғамның мүшесі (1963) Эрнст Буш (1912–1987) Суретші Камал Жумблатт (1917–1977) Прогрессивті социалистік партиясының саясаткері, Ливан парламентінің мүшесі (1947–1977) Фунмилайо Рансом Кути (1900–1978) Мұғалім, Абеокута әйелдерінің бүлігінің көшбасшысы, әйелдер құқықтарын қорғаушы Альфредо Варела (1918–2015) Жазушы 1973 жылдың 1 мамырында марапатталды. Сальвадор Альенде (1916–2010) Саясатшы, Чили коммунистік партиясының бас хатшысы (1958–1990) lt=Раймонд Гур (1913–2009) Педагог, кітапханашы, Чилидің бірінші ханымы (1970–1973) Сальвадор Альенденің әйелі (1972 жылы марапатталған) 1977 мамырында марапатталды. Янош Кадар (1909–1997) Саясатшы, Германия коммунистік партиясының төрағасы (1969–1973) 1979 жылдың 1 мамырында марапатталды. Фреда Браун (1911–1996) Жазушы 1980 жылдың 30 сәуірінде марапатталды. Анжела Дэвис (1900–1986) Саясатшы, заңгер, Финляндия президенті (1956–1982) 1980 жылдың 30 сәуірінде марапатталды.3=عبد الرحمن الخميسي‎ (1941–2008) Ақын 1983 мамырында марапатталды. Джон Ханли Морган (1914–2005) Саясатшы, Грек коммунистік партиясының бас хатшысы (1972–1989) 1984 жылдың қыркүйегінде марапатталды. Индира Ганди (1917–1984) Саясатшы, Үндістанның премьер-министрі (1980–1984), (1966–1977) 1985 жылдың 1 мамырында қайтыс болғаннан кейін марапатталды. Жан Мари Легай (1933–2017) Сандинистік ұлттық азаттық фронтының саясаткері, Католик шіркеуінің ділдары, Никарагуаның сыртқы істер министрі (1979–1990), Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас ассамблеясының президенті (2008–2009) Дороти Ходжкин (1922–1999) Саясатшы, колониалдыққа қарсы белсенді, Танзания президенті (1964–1985) Петур Танчев (1928–2016) Қайырымдылық шаруасы, аскет1990Нельсон Мандела (1918–2013) Саясатшы, Африка Ұлттық Конгресінің негізін қалаушы, апартеидке қарсы белсенді, Оңтүстік Африка президенті (1994–1999), Нобель бейбіт сыйлығының лауреаты (1993) Оңтүстік Африкадағы сот процесі мен түрмеге қамау салдарынан 2002 жылға дейін сыйлықты қабылдай алмады.1990Марти Ахтисаари (1918–2003) Кампанияшы, Фианна Файл саясаткері, 14-шы Сенаттың мүшесі (1977–1981)

YearPictureNameOccupationCountryNotes1957Louis Aragon(1924–1997)Social activist, educator, sociologistMaría Rosa Oliver(1889–1969)Evangelical Church of Czech Brethren theologian, founder of the Christian Peace ConferenceArtur Lundkvist(1906–1991)Writer, literary critic, Member of the Swedish Academy (1968–1991)Louis Saillant(1907–1980)Jurist, scholar, Professor at the University of Tokyo, Chairman of the Japan Council Against Atomic and Hydrogen Bombs (1954–1965)Arnold Zweig(1887–1968)Writer1959de(1879–1964)Politician, Member of the Reichstag (1924–1933), Member of the Volkskammer (1946–1964)Awarded 30 April 1959W. E. B. Du Bois(1906–1972)French Communist Party politician, Member of the National Assembly of France for Seine et Marne(1945–1958)Awarded 3 May 1960Cyrus S. Eaton(1904–1990)Politician, Chairman of the Peace Partisans Organization of IraqAwarded 3 May 1960Sukarno(1926–2016)Politician, leader of Cuban Revolution, Prime Minister of Cuba (1959–1976), President of Cuba (1976–2008)Awarded 30 April 1961plAwarded 30 April 1961Ahmed Sékou Touré(1909–1972)Convention People's Party politician, Prime Minister of Ghana (1957–1960), President of Ghana (1960–1966)Awarded 30 April 1962Pablo Picasso(1881–1973)Painter, sculptorAwarded 30 April 1962Olga Poblete(1922–2020)Communist Party of Greece politician, Greek Resistance/Greek Civil War guerillaAwarded 1 May 1963Modibo Keïta(1898–1975)Bulgarian Agrarian National Union politician, Chairman of the National Assembly of Bulgaria (1964–1971)Awarded 1 May 19631964Rafael Alberti(1902–1999)PoetAwarded 1 May 1964Aruna Asaf Ali(1909–1996)Communist Party of India politician, Indian independence movement activist, Vice President of the Women's International Democratic FederationPresented 14 August 1965Ahmed Ben Bella(1916–2012)National Liberation Front politician, Algerian War revolutionary, President of Algeria (1963–1965)Awarded 1 May 1964Herluf Bidstrup(1899–1974)Writer, diplomat, Nobel laureate in Literature (1967)Bram Fischer(1908–1991)SculptorMartin Niemöller(1902–1975)Trade unionist, Chairman of the Free German Trade Union Federation (1946–1975)Awarded 1 May 19671967Romesh Chandra(1919–2016)Communist Party of India politician, President of the World Peace Council (1977–1990)Jean Effel(1922/1923–2011)Arab Socialist Union politician, academic, Minister of Social Affairs of the United Arab Republic (1962–1965)Eric Burhop(1911–1980)Physicist, Professor at University College London, Fellow of the Royal Society (1963)Ernst Busch(1912–1987)PainterKamal Jumblatt(1917–1977)Progressive Socialist Party politician, Member of the Parliament of Lebanon (1947–1977)Funmilayo Ransome Kuti(1900–1978)Teacher, leader of Abeokuta Women's Revolt, women's rights activistAlfredo Varela(1918–2015)WriterAwarded 1 May 1973Salvador Allende(1916–2010)Politician, General Secretary of the Communist Party of Chile (1958–1990)lt=Raymond Goor(1913–2009)Educator, librarian, First Lady of Chile (1970–1973)Widow of Salvador Allende (recipient in 1972)Awarded May 1977János Kádár(1909–1997)Politician, Chairman of the German Communist Party (1969–1973)Awarded 1 May 1979Freda Brown(1911–1996)WriterAwarded 30 April 1980Angela Davis(1900–1986)Politician, lawyer, President of Finland (1956–1982)Awarded 30 April 19803=عبد الرحمن الخميسي‎(1941–2008)PoetAwarded May 1983John Hanly Morgan(1914–2005)Politician, General Secretary of the Communist Party of Greece (1972–1989)Awarded September 1984Indira Gandhi(1917–1984)Politician, Prime Minister of India (1980–1984), (1966–1977)Awarded posthumously on 1 May 1985Jean Marie Legay(1933–2017)Sandinista National Liberation Front politician, Catholic Church priest, Foreign Minister of Nicaragua (1979–1990), President of the United Nations General Assembly (2008–2009)Dorothy Hodgkin(1922–1999)Politician, anti colonial activist, President of Tanzania (1964–1985)Petur Tanchev(1928–2016)Philanthropist, ascetic1990Nelson Mandela(1918–2013)Politician, founder of African National Congress, anti apartheid activist, President of South Africa (1994–1999), Nobel Peace Prize laureate (1993)Unable to accept the prize until 2002 due to his trial and imprisonment in South Africa1990Martti Ahtisaari(1918–2003)Campaigner, Fianna Fáil politician, Member of the 14th Seanad (1977–1981)