Кіріспе
Калифорния штатында 2013 жылдың 28 маусымынан бастап бір жынысты некелер заңды. АҚШ штаты алғаш рет 2008 жылдың 16 маусымында бір жынысты жұптарға неке куәліктерін берді, бұл Калифорния Жоғарғы Сотының "In re Marriage Cases" ісі бойынша бір жынысты жұптарға некеге тұруға тыйым салу Калифорния Конституциясын бұзады деген шешімімен болды. Мұндай куәліктерді беру 2008 жылдың 5 қарашасынан 2013 жылдың 27 маусымына дейін тоқтатылды (бірақ бұрынғы бір жынысты некелер жарамды күшінде қалды), себебі 8-ші қадам қабылданды – бір жынысты некелерге тыйым салатын штат конституциясына түзету. АҚШ Жоғарғы Сотының "Холлингсворт против Перри" ісі бойынша шешімінен кейін бір жынысты некелерді тіркеу қайта басталды, ол 8-ші қадамды конституцияға қайшы деп таныған федералды округтік сот шешімінің күшін қайта орнатты. 8-ші қадам қабылданғанға дейін Калифорния АҚШ-тың Массачусетс штатынан кейінгі екінші штаты болып, бір жынысты некеге рұқсат берген. Басқа штаттардың, шетелдік және жергілікті заңдарына сәйкес жасалған некелер 2008 жылдан бері заңды түрде мойындалды және штат деңгейіндегі құқықтары сақталды.
Same sex marriage has been legal in California since June 28, 2013. The U. S. state first issued marriage licenses to same sex couples on June 16, 2008 as a result of the Supreme Court of California finding in the case of In re Marriage Cases that barring same sex couples from marriage violated the Constitution of California. The issuance of such licenses was halted from November 5, 2008 through June 27, 2013 (though existing same sex marriages continued to be valid) due to the passage of Proposition 8—a state constitutional amendment barring same sex marriages. The granting of same sex marriages recommenced following the U. S. Supreme Court's decision in Hollingsworth v. Perry, which restored the effect of a federal district court ruling that overturned Proposition 8 as unconstitutional. Before the passage of Proposition 8, California was only the second U. S. state (after Massachusetts) to allow same sex marriage. Those marriages granted under the laws of other state governments, foreign and domestic, were legally recognized and retained state level rights since 2008.
Тарих
2004 жылдың 12 ақпанынан 11 наурызына дейін, қала әкімі Гэвин Ньюсом басшылығымен, Сан-Францисконың шенеуніктері штат және федералдық деңгейде заңсыз болғанына қарамастан, шамамен 4000 бір жынысты жұпқа неке куәліктерін берді. Куәліктер берілген ай ішінде АҚШ-тың түкпір-түкпірінен және басқа елдерден жұбайлар үйлену үшін келді. 12 тамызда, Ньюсомның штат заңын айналып өтуге құқығы жоқ екенін айта отырып, Калифорния Жоғарғы соты осы некелердің жарамсыз екендігі туралы шешім шығарды. Бір жынысты некеге қол жеткізу мақсатындағы штат үкіметіне қарсы біріктірілген сот процестері ақырында Калифорния Жоғарғы сотына жетті. 2008 жылдың 15 мамырында, «Некелер ісі бойынша» шешімінде, сот бір жынысты некеге тыйым салуды жойды. «Төртке үш» дауыспен қабылданған шешім 2008 жылдың 16 маусымында күшіне енді. Екі апта бұрын сот шешімінің нәтижесін жоққа шығаруға бағытталған бастама қарашадағы сайлау бюллетеніне енгізілді. Сот қарашадағы сайлаудан кейін шешімді күшіне енгізуді кейінге қалдырды. Кейбір хабарламалар бойынша, 2008 жылғы сайлаулардан бұрын штаттан тыс бір жынысты жұбайлар Калифорнияда некеге тұруы мүмкін, себебі Калифорнияда неке жұбайлардың тұрақты мекенжайында жарамды болуын талап етпейді. «Бір жынысты жұбайлардың некеге тұру құқығын жою туралы» заң аталатын 8-қадам, штат конституциясына түзету ретінде, 2008 жылдың 4 қарашасында Калифорнияда өткен жалпы сайлау бюллетеніне енгізіліп, 52% дауыспен қабылданды. 8-қадамды қолдаушылардың бірі – Соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіх шіркеуі, олар оны қабылдау үшін науқанға 20 миллион доллар қаржы бөлді. Калифорния Жоғарғы соты 2009 жылдың наурызында 8-қадамға қатысты бірнеше шағымды қарады, бірақ ақырында түзетуді қолдады, бірақ түзету қабылданғанға дейін жасалған 18 000-нан астам бір жынысты некелер жарамды күшінде қалды. 8-қадам қабылданғаннан кейін Калифорнияда әлі де тіркелген серіктестіктерге рұқсат берілді. Бұл бір жынысты жұбайларға некеге қатысты штат деңгейіндегі құқықтар мен міндеттердің көп бөлігін берді, бірақ штаттар бере алмайтын некеге қатысты федералдық деңгейдегі құқықтарға қатысты емес. 8-қадам қабылданғанға дейін Уильямс институты 2008 жылдың маусымында Калифорнияның 100 000-нан астам бір жынысты жұбының жартысы келесі үш жыл ішінде үйленетінін, ал 68 000 штаттан тыс жұбайлар ант беру үшін Калифорнияға келеді деп болжады. 2010 жылдың 4 тамызында АҚШ округтік сотының бас судьясы Вон Уокер «Перриге қарсы Шварценеггер» ісінде 8-қадамды АҚШ Конституциясының тиісті процеске және тең қорғауға қатысты ережелерін бұзу деп жариялады, бұл шешім 2012 жылдың 7 ақпанында Апелляциялық соттың тоғызыншы округінде бекітілді. «Перриге қарсы Браун» ісі ретінде белгілі болған бұл іс 2012 жылдың 31 шілдесінде АҚШ Жоғарғы сотына шағымданылды. 2012 жылдың 7 желтоқсанында іс «Холлингсвортке қарсы Перри» ретінде қаралып, 2013 жылдың 26 маусымында шешім шығарылды. Сот 8-қадамды ресми түрде қолдағандардың округтік сот шешіміне шағымдануға заңдық құқығы жоқ екенін шешті, себебі штаттың шенеуніктері бұған рұқсат бермеді. Тоғызыншы округтің шешімі жойылды және іс апелляциялық шағымды қабылдамау туралы нұсқаумен сол сотқа қайтарылды. 2013 жылдың 28 маусымында атқарылуға тоқтау алынды және бір жынысты некелерді қайта бастауға мүмкіндік берілді. Сол күні бір жынысты жұбайлар некеге тұрды.
607 Заң жобасы (1977)
1971 жылы гендерлік есімдірлерді гендерлік бейтарап есімдірлермен алмастыру туралы заң қабылданып, 1977 жылға дейін Калифорния азаматтық кодексінде неке «өзара келісімшарт негізінде туындайтын жеке қарым-қатынас, оған осы келісімшартты жасауға қабілетті тараптардың келісімі қажет» деп анықталды. Бұл анықтама әдетте тек қарама-қарсы жынысты серіктестерді қамтиды деп түсіндірілді, бірақ тілдің нақтылығына қатысты алаңдаушылықтар туындағандықтан, Ассамблея мүшесі Брюс Нестанде ұсынған 607 нөміріндегі заң жобасы ұсынылып, 1977 жылы «бір жынысты адамдардың заңды некеге тұруына тыйым салу» мақсатымен қабылданды. Бұл бөлім 2015 жылы күштен шығарылды. 1991 жылы Ассамблея мүшесі Джон Бертон жасаған заң (АБ 167 деп белгіленген) гендерлік талаптарды жоюға бағытталған еді. Алайда, ол заңға қабылдану үшін жеткілікті дауыс жинамады және Ассамблеяда қабылданбады. Бұл заң жобасын 1989 жылы бір жынысты некеге қолдау білдірген Сан-Франциско адвокаттар қауымдастығы және Калифорния адвокаттар қауымдастығы қолдады.
22 ұсынысы (2000)
Сенатор Уильям Джей Найт 1995 және 1997 жылдары Калифорния штатының заң шығарушы органында екі рет некеге қарсы заңнаманы қабылдауға сәтсіз асыққаннан кейін, 22-ші ұсыныс Отбасы кодексіне 308.5-ші тармақ қосу мақсатындағы бастамалық заң ретінде жасалды, ол 1977 жылғы мәтінді көбінесе қайталайды. 2000 жылдың 7 наурызындағы алғашқы сайлауда 22-ші ұсыныс 61 пайызға 39 пайызбен қабылданды, осылайша Отбасы кодексіне 308.5-ші тармақ қосылды, бұл 1977 жылғы қабылдаудың көбінесе қайталануы еді. Бір ғана сөйлемдік кодекс тармағы Калифорнияда "ер мен әйелдің одағын ғана жарамды немесе мойындалған неке нысаны ретінде" нақты анықтады. 22-ші ұсыныстың авторы сенатор Найт болды, ал бұл шара 1978 жылғы сәтсіз Бриггс бастамасымен байланыстыруға тырысқан «Найт бастамасы» деп аталды, ол Калифорнияның мемлекеттік мектептерінде гомосексуалдар мен лесбияндардың мұғалім ретінде жұмыс істеуіне тыйым салатын еді. Калифорния Жоғарғы соты 2008 жылы 22-ші ұсыныстың нәтижелерін күштен шығарды. 22-ші ұсыныс ресми түрде «Калифорния неке қорғау туралы заңы» деп аталды.
Бір жынысты некелер туралы заңның қабылдануы (2005-2007)
Калифорния штатының заң шығарушы органы 2005–2006 жылғы сессияны ашқанда, Ассамблея мүшесі Марк Лено бір жынысты некелерді заңдастыруды ұсынған 19-шы заң жобасын (AB 19) енгізді. Заң жобасы спикер Фабиан Нунестің және басқалардың қолдауына ие болды. Лено бұған дейін өткен сессияда ұқсас заң жобасын ұсынған, бірақ ол комитетте қабылданбады. Ассамблея комитеттері AB 19-ды жақсы бағалады, бірақ 2005 жылдың 2 маусымында Ассамблеяда бұл шара қабылданбады. 2005 жылдың 2 қыркүйегінде Калифорния Сенаты 21–15 есебімен заң жобасын мақұлдады, ал 6 қыркүйекте Калифорния Мемлекеттік Ассамблеясы 41–35 дауыспен соған қосылды, осылайша Калифорния штатының заң шығарушы органы сот қысымысыз бір жынысты неке туралы заң жобасын мақұлдаған елдегі бірінші штат болып танылды. Келесі күні, 7 қыркүйекте, губернатор Арнольд Шварценеггер бес жыл бұрын сайлаушылардың көпшілігі қолдаған 22-ші қадамды (Proposition 22) сілтеме жасай отырып, заң жобасына вето қоятынын мәлімдеді. Штаттың заң шығарушы органы екі аптадан астам уақыт бойы заң жобасын губернатор Шварценеггерге жіберуден жалтарды, осы уақыт ішінде әртүрлі жақтастар оны өз шешімін қайта қарастыруға шақырды. Ақырында, заң жобасы 23 қыркүйекте жіберілді және 29 қыркүйекте ветоға алынды. Шварценеггер бір жынысты неке мәселесі сот арқылы немесе штаттық бастама немесе референдум арқылы халықтың тағы бір дауысымен шешілуі керек деп сендірді. Ол штаттың заң шығарушы органының заң жобасы мәселені одан әрі қиындатады, себебі 22-ші қадамның конституциялықтығы әлі анықталмаған, ал оның соңғы шешімі AB 19-ды конституциялық емес (жарамды сайлаушылардың бастамасына қайшы келетін) немесе артық (соттың түсіндіруі бойынша Калифорния Конституциясымен кепілдендірілген) етеді деп мәлімдеді. Жаңа сайланған Ассамблея ант бергеннен кейін көп ұзамай, Лено 2006 жылдың 4 желтоқсанында ұқсас заң жобасын қайта енгізді. Заң жобасы 2007 жылдың қыркүйек айының басында штаттың заң шығарушы органынан өтті, губернатор Шварценеггерге заң жобасына қол қою немесе вето салу үшін 2007 жылдың 14 қазанына дейін уақыт берді. Шварценеггер бұл мәселе бойынша Калифорниялықтар 22-ші қадам арқылы бұрыннан дауыс бергендіктен, заң жобасына вето қоятынын бірнеше ай бұрын мәлімдеген. Шварценеггер өз мәлімдемесіне сәйкес, 2007 жылдың 12 қазанында заң жобасына вето қойды. Ол вето туралы мәлімдемесінде бір жынысты неке мәселесін шешу үшін Калифорния Жоғарғы Соты 22-ші қадамның конституциялықтығы туралы шешім қабылдауы керек екенін жазды.
8-жоба (2008)
Калифорния Жоғарғы Сотының шешімі шығар алдында бірнеше ай бұрын, бір жынысты некеге қарсы топтар бастамалық петицияларды таратуды бастады. Бір петицияны оның жақтастары «Калифорния некесін қорғау туралы заң», ал Калифорнияның Бас прокуроры дауыс бюллетенінде «Некеге шектеу» түзетуі деп атады. Олар шамамен 764 063 жарамды қол жинап, 2008 жылғы 4 қарашадағы дауыс беруге қатысуға құқық алды. Бастама арқылы сайлаушылардың конституциялық құқықты жою мүмкіндігіне күмән туды. Осы негізде 8-ұсынысты дауыс беруден алып тастау туралы талаппен сотқа шағым берілді, бірақ 2008 жылғы 16 шілдеде ол қабылданбады. Сайлау күнінен кейін нәтижелер әлі расталмады. 100% дауыс беру учаскелерінен мәлімет түскенде, 8-ұсынысқа қолдау 52,47%, қарсы – 47,53% болды, ал дауыс айырмашылығы шамамен 504 000 құрады. 3 миллионға жуық қатысусыз және уақытша бюллетеньдер саналуға тиіс болды. «8-ұсынысқа қарсы» науқанының ұйымдастырушылары 6 қарашада, бейсенбі күні жеңіліске ұшырағанын мойындап, «Сейсенбідегі дауыс беру заң алдындағы теңдікке сенетін баршаға үлкен көңіл көшірді» деген мәлімдеме жасады. 5 қарашада, сәрсенбі күні үш сот процесі қозғалды, онда 8-ұсыныстың заңдылығына күмән келтірілді, себебі бір жынысты жұптардың некеге тұру құқығын жою конституциялық «өзгерту» емес, «қайта қарау» болып саналады, сондықтан Калифорния штатының заң шығарушы органының екі палатасының үштен екісінің алдын ала келісімі қажет. Әртүрлі сот процестеріндегі талапкерлердің арасында некеге тұрған немесе тұруды жоспарлаған бір жынысты жұптар, Сан-Франциско және Лос-Анджелес қалалары, сондай-ақ Санта-Клара округі болды. Калифорния Жоғарғы Соты 8-ұсынысқа қатысты бірнеше шағымды тыңдап, 2009 жылғы 26 мамырда оны қолдады, бірақ 2008 жылғы маусымдағы және 2008 жылғы 5 қарашаға дейінгі бір жынысты некелерді бұзбады. Бір жынысты некелерді қолдаушылар 2012 жылғы сайлауда 8-ұсынысты жою үшін тағы бір бастама ұйымдастыруды қарастырды, бірақ күтуге шешім қабылдады. Күні бүгінге дейін 8-ұсыныс Калифорния Конституциясының бөлігі болып табылады, оның конституцияға қайшы екендігіне қарамастан.
Некелерді тану және отбасыларды қорғау туралы заң (2009)
2009 жылдың 12 қазанында 8-ұсыныстың қабылдануынан кейін губернатор Шварценеггер сенатор Лено ұсынған «Некелерді тану және отбасыларды қорғау туралы» заңға қол қойды. Заң жобасында Калифорния штатының шегінен тыс жерде жасалған бір жынысты некелердің кейбіреулері одақ жасасқан күніне байланысты «неке» ретінде танылады. 2009 жылдың 26 мамырында Калифорния Жоғарғы соты 8-ұсыныс қабылдамас бұрын жасалған барлық бір жынысты некелердің жарамды күшін сақтайтынын және «неке» ретінде танылатынын растады. «Некелерді тану және отбасыларды қорғау туралы» заң сондай-ақ, егер 8-ұсыныс күшіне енгенге дейін бір жынысты неке мемлекеттен тыс жерде жасалса, ол «неке» ретінде танылатынын белгіледі. Бұл санатқа Калифорнияда бір жынысты некелер заңды мәртебе алмас бұрын жасалған некелер де кіреді. Заң осы қатынастарды сипаттау үшін «неке» орнына қолданылатын ешқандай атау бермеді; олар «бірлескен өмірлік серіктестік» емес еді. Заң жобасында Отбасы кодексінен «бір ер және бір әйел» арасындағы одақ ретінде некеге қатысты заңдық сілтеме алынып тасталды және бір жынысты да, әртүрлі жынысты да некелерге қатысты қолданылатын гендерлік бейтарап терминдермен заң жаңартылды. Заңның қабылдану кезінде кейбір адамдар 22-ұсынысты жою арқылы SB 1306 заң жобасы биліктердің бөлінуіне қайшы келеді деп алаңдады, себебі заң шығарушы орган сайлаушылар қабылдаған бастаманы жоюға тырысады. Алайда, Ассамблеяның Сот комитетінің пікірі бойынша, сайлаушылар конституцияға қайшы келетін және кейіннен тоқтатылған заңды қабылдауға мемлекеттік заң шығарушы органмен бірдей құқыққа ие емес. «In Re Marriage Cases» және «Hollingsworth v. Perry» істері бір жынысты жұптардың некеге тұруына тыйым салатын кез келген заңды күшінен шығаруға бірлесіп тыйым салғандықтан, комитет мемлекеттік заң шығарушы органның тоқтатылған заңдарды жоюға құқығы бар деп шешті. SB 1306 Сенаттың Сот комитеті 2014 жылдың 8 сәуірінде 5–2 дауыспен мақұлдады. 2014 жылдың 1 мамырында Сенат заң жобасын 25–10 дауыспен қабылдады. 30 маусымда ол Ассамблеяда 51–11 дауыспен қабылданды. Губернатор Браун оған 7 шілдеде қол қойды және ол 2015 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енді. Калифорниядағы неке туралы заңның анықтамасы төмендегідей:
Неке – екі адам арасындағы азаматтық шарт негізінде туындайтын жеке қарым-қатынас, онда шарт жасауға қабілетті тараптардың келісімі қажет. Тек келісім неке болып табылмайды. Келісімге осы бөлімде көзделген жағдайларды қоспағанда, 425-бапта және 4-бөлімде (500-баптан бастап) көзделген жағдайларды қоспағанда, лицензия беру және осы бөлімде бекітілген тәртіппен рәсімдеу ілесуі керек. [Калифорния Отбасы кодексі § 300]
Marriage is a personal relation arising out of a civil contract between two persons, to which the consent of the parties capable of making that contract is necessary. Consent alone does not constitute marriage. Consent must be followed by the issuance of a license and solemnization as authorized by this division, except as provided by Section 425 and Part 4 (commencing with Section 500). [California Family Code § 300]
2016 жылдың сәуірінде штат Сенаты сенатор Ханна Бет Джексон ұсынған SB 1005 заң жобасын 34–2 дауыспен мақұлдады, ол Калифорния заңын SB 1306 сияқты жаңартты. Ассамблея түзетулермен заң жобасын 63–1 дауыспен мақұлдады. Заң жобасы түзетулерді мақұлдау үшін Сенатқа қайтарылды және ол 34 дауыспен 0 қарсы дауыспен қабылданды. Губернатор Браун оған заңға қол қойды және ол 2017 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енді.
Конституциялық тыйым салуды алып тастау әрекеттері
АҚШ Жоғарғы Сотының 2022 жылғы маусым айында Доббс пен Джексон әйелдер денсаулық сақтау ұйымы ісі бойынша Роу мен Уэйдтің шешімін жоққа шығарғаннан кейін, Скот Винер және Эван Лоу секілді штат заң шығарушыларының тобы Калифорния Конституциясынан 8-ші ұсынысты алып тастау жөніндегі заң жобасын дайындағанын мәлімдеді. Топ бұл шараны 2024 жылғы қарашадағы дауыс беруге шығарып, сайлаушылардың мақұлдауына ұсынуды жоспарлап отыр. Сенат президенті Тони Аткинс Роудың шешімін жоққа шығару туралы шешімге жауап ретінде: "Бұл барлық құқықтарды күштен шығаруға есік ашады" деді. Винер мен Лоу 2023 жылғы ақпан айында заң жобасын штат заң шығару органына енгізді. 2023 жылғы 26 маусымда Калифорния Ассамблеясы 67–0 дауыспен 8-ші ұсыныстың мәтінін алып тастап, оны келесі сөздермен алмастыратын конституциялық түзетуді мақұлдады: "Неке құқығы – негізгі құқық". 2023 жылғы 13 шілдеде Калифорния Сенаты 31–0 дауыспен түзетутін мақұлдап, оны сайлаушылардың мақұлдауы үшін 2024 жылғы қарашадағы дауыс беруге жіберді.
Соттың шешімі
1993 жылдың ақпан айында Бенджамин мен Марсиал Кейбл Маккарти Лос-Анджелес округінің кеңсесіне некеге тұруға өтініш берді, бірақ ол қабылданбады. Олар бұрын өз есімдерін Кейбл Маккарти деп өзгерткен еді. 1993 жылдың сәуір айында кеңсе қызметкеріне қарсы берген шағымдары Калифорния штатының бір жынысты некеге қатысты заңдарын күдікке түйреген алғашқы сот ісі болды. Алайда, 1993 жылдың 22 мамырында Лос-Анджелестегі 2-ші округтік апелляциялық сот істі қараудан бас тартты. Кейін «Кейбл Маккарти Калифорнияға қарсы» ісі бойынша Калифорния Жоғарғы Соты апелляциялық шағымды қараудан бас тартты. Сот ісін одан әрі жалғастырудың орнына, бұл жұбайлар Гавайидегі «Баер мен Миике» ісінің шешімін күтуді жөн көрді, ол бір жынысты некелердің заңдылығын қарастырды және 1999 жылы Гавайи Жоғарғы Сотында ұтылып қалды. «Smelt v. Orange County» ісінде, 8 жылдан бері бірге тұрған Артур Смельт пен Кристофер Хаммер федералды сотқа жүгініп, неке институтын қорғауға қатысты федералды заңға (DOMA) және 22-қадамға қарсы шықты. 2005 жылдың маусым айында Калифорнияның Орталық округінің АҚШ округтік сотының судьясы Гэри Л. Тейлор федералды заңды қолдап, Калифорния заңын қарастырудан бас тартты. 2006 жылдың мамыр айында 9-шы апелляциялық округтік сот істі қараудан бас тартты, ал АҚШ Жоғарғы Соты 2006 жылдың 10 қазанында қайта қараудан бас тартты. Сот бір жынысты некеге тыйым салу мен мемлекеттік мүдделердің арасында ешқандай логикалық байланыс жоқ екенін, ал әртүрлі жынысты болу талабы жыныс негізінде кемсітушілікке әкеп соқтыратынын мәлімдеді.
Апелляциялық сот шешімі
Бір жынысты некеге қарсы болған мемлекеттік органдар мен ұйымдар шағымдады. Бірінші округтік апелляциялық сотының үшінші бөлімі 2006 жылдың 10 шілдесінде үш судьядан тұратын алқа алдында іс бойынша ауызша дәлелдерді тыңдады. Апелляциялық сот 2:1 дауыспен төменгі соттың шешімін жоққа шығарды. Көпшілік пікірін білдірген төраға судья Уильям Р. МакГиннес былай деп мәлімдеді: Неке туралы заңдар жыныс бойынша кемсіту жасайды; мемлекеттің «неке туралы дәстүрлі анықтаманы сақтау» және «Калифорниялықтардың көпшілігінің білдірген тілектерін іске асыру» мүдделері қолданыстағы заңды сақтау үшін жеткілікті; ал бір жынысты некеге қарсы болған екі топтың шағымдары сот шешім қабылдай алатын нақты даудың болмауына байланысты қабылданбады. Көпшілік соттың некеге қатысты «дәстүрлі анықтаманы» сақтау қажеттігін анықтау рөлінен алыс екенін атап өтті. «Калифорния бір жынысты одақтарды қамтитын неке анықтамасын кеңейтуге уақыт келгенде, мұндай шешім демократиялық процестер арқылы қабылдануы керек, сот шешімімен емес», - деп жазды МакГиннес. Бас прокурор Билл Локьер Жоғарғы Соттан бұл істі қарауды сұрады. 2006 жылдың желтоқсан айында Жоғарғы Сот барлық алты істі бірауыздан қарауға келісіп, 2008 жылдың 4 наурызында істерді біріктіріп, «Неке ісі бойынша» деп атады. Сот шешімі 1977 жылы қабылданған некеге қарсы заңды және 22-ші ұсынысты жойды. Шешім шығарылғаннан кейін губернатор Арнольд Шварценеггер 8-ші ұсынысқа қарсылығын қайталады. Бас судья Рональд М. Джордж жазған пікірде соттың 1948 жылғы Перес және Шарп ісіндегі шешіміне сілтеме жасалды, онда штаттың түрлі нәсілдік некеге тыйым салуы конституцияға қайшы деп танылды. Ол «некеге тең құрмет және қадір-қасиет» – «бір жынысты жұптарға тартылмайтын негізгі азаматтық құқық» екенін, сексуалдық бағыт – нәсіл және жыныс сияқты қорғалатын санатка жататынын және сексуалдық бағытқа негізделген кез келген жіктеу немесе кемсіту Калифорния штатының Конституциясының тең қорғау ережесіне сәйкес қатаң тексеруге жататынын анықтады. Көмекші судьялар Джойс Л. Кеннард, Кэтрин Вердегар және Карлос Р. Морено келісті. Массачусетс Жоғарғы соты, керісінше, сексуалдық бағытты қорғалатын санатка жатпады деп шешті, және 2003 жылы Гудриджке қарсы Қоғамдық денсаулық сақтау департаменті ісінде рационалды негіздеме бойынша бір жынысты некеге тыйым салуды жойды. Бұл хабарламадан кейін, «Иман мен бостандық жақтастары» және «Қорғаныс альянсы» сияқты ұйымдар шешімді тоқтатуды сұрады. 2008 жылдың 4 маусымындағы бір беттік бұйрықта сот 15 мамырдағы шешімді қайта қарау немесе қайта қарау туралы барлық өтініштерді қабылдамады және қарашадағы сайлауға дейін, калифорниялықтар шешімді күштен шығару үшін конституциялық түзетулерге дауыс беретінге дейін шешімді орындауды кейінге қалдыру туралы ұсыныстарды қабылдамады. Нәтижесінде маусым айының ортасынан бастап бір жынысты некелер тіркелді. Бас судья Джордж және судьялар Кеннард, Вердегар және Морено резолюцияға дауыс берді, ал судьялар Марвин Р. Бакстер, Минг Чин және Кэрол Корриган қарсы дауыс берді немесе шешімді қайта қарауға дауыс берді. Бұйрықта: «2008 жылдың 15 мамырындағы шешім 2008 жылдың 16 маусымында сағат 17:00-де күшіне енеді» делінген. Істің соңғы кезеңі 2008 жылдың 19 маусымындағы Жоғарғы соттың Тіркеушіге жазбаша бұйрық беруі болды.
8-жобаға қойылатын құқықтық талаптар
2008 жылдың 20 маусымында гомосексуалдық құқықтарды қолдайтын топтар Калифорния Жоғарғы сотына шағымданып, қараша айындағы сайлау бюллетендерінен бұл бастаманы алып тастауды сұрады. Олар өзгерістер Калифорния Конституциясын қайта қарауды білдіретінін, бұл жағдайда штат заң шығарушы органының қатысуын талап ететін, жай ғана түзету емес, екі үшін бір бөлігінің дауысын қажет ететінін мәлімдеді. 15 мамырдағы сот шешімінен бұрын таратылған бастапқы өтініштердің шатастыратын екенін де атап өтті, себебі өтініште бұл бастама неке заңдарын өзгертпейді және қаржылық жағынан әсер етпейді делінген. Сайлау күніне дейін 8-ші ұсынысты қолдаушылар да Бас прокурор Джерри Браун бастаманың атауын "Некеге шектеу" дегеннен "Бір жынысты жұптардың некеге тұру құқығын жою" деп өзгерткеннен кейін сотқа шағымданды. 2008 жылдың 8 тамызында Жоғарғы сот судьясы Тимоти Фроули "Бас прокурор бастаманың басты мақсаты мен салдары бір жынысты жұптардың некеге тұру құқығын жою екенін анықтағанда дискрециясын асыра пайдаланбады" деп шешім шығарды, сондықтан жаңа атау бюллетеньдерде пайда болады. 2009 жылдың 26 мамырында "Штраусқа қарсы Хортон" ісі бойынша шешім шығарылған күні, Калифорния Жоғарғы соты 8-ші ұсынысты штат Конституциясына заңды түзету ретінде мойындады, Америкалық тең құқықтар қоры (AFER) "Перриге қарсы Шварценеггер" ісі арқылы 8-ші ұсыныстың заңдылығына наразылық білдіріп, АҚШ-тың Калифорния Солтүстік округінің аудандық сотына шағым түсірді. Сотталушы Вон Уокер 2010 жылдың қаңтар айында басталған толық сот отырысын тағайындады. Ол гомосексуализмнің қоғамға адамның үлесін азайта ма, бала тәрбиелеу қабілетіне әсер ете ме, шешім қабылдауға кедерілдік келтіре ме, әлде психикалық ауру болып табыла ма деген сияқты кең ауқымды сұрақтарды қарастырды. Судья Уокер 8-ші ұсыныстың конституцияға қайшы екенін, АҚШ Конституциясының процессуалдық және теңдік принциптерін бұзатынын мәлімдеді және 2010 жылдың 12 тамызында апелляциялық процесте шешімді күштен шығару туралы өтінішті қабылдамауды шешті. 16 тамызда осы тоғызыншы округтің алқасы Империял округінің апелляциялық шағымы бойынша жедел ақпарат беруді бұйырды. Сондай-ақ, сот 2010 жылдың 6 желтоқсанында Сан-Францискода өтетін ауызша жарыссөзге екі апелляциялық шағымды да белгіледі. 2012 жылдың 7 ақпанында үш судьялық алқасы "Перриге қарсы Браун" ісі бойынша аудандық соттың шешімін бекіледі, ол апелляцияға дейін күшін жойды. 8-ші ұсынысты қолдаушылар 2012 жылдың 31 шілдесінде АҚШ Жоғарғы сотына шағымданды, ал сот 2012 жылдың 7 желтоқсанында "Холлингсвортқа қарсы Перри" ісін қабылдады. 2013 жылдың 26 маусымында АҚШ Жоғарғы соты 8-ші ұсынысты қолдаушылардың шағымына қанағаттандырмағанын анықтады, соның салдарынан Тоғызыншы округке олардың шешімін жоюды бұйырды, ал Уокердің шешімі күшінде қалды. Тоғызыншы округ 28 маусымда Калифорнияда бір жынысты некелерге қайтадан рұқсат берді. Перри ісіндегі екі талапкер Кристин Перри мен Сандра Стайер көп ұзамай Сан-Франциско қалалық әкімдігінде үйленді, бұл оларды 8-ші ұсыныс жойылғаннан бері Калифорнияда үйленген алғашқы бір жынысты жұп етті. Салтанатты рәсімді Калифорнияның бас прокуроры Камала Харрис жүргізді. Бір жынысты некеге қарсы болғандар 29 маусымда АҚШ Жоғарғы сотына Тоғызыншы округтің тыйым салуын жоюды сұрап, шұғыл өтініш берді, округтік кеңселер Калифорния денсаулық сақтау департаментінің бақылауындағы мемлекеттік органдар екенін, олардың міндеті неке куәліктерін беру болып табылатынын және осылайша сот шешіміне бағынуға міндетті екенін мәлімдеді. Губернатор Браун барлық округтік кеңселерге аудандық соттың шешімін орындауды тапсырды. 2013 жылдың 12 шілдесінде 8-ші ұсынысты қолдаушылар Калифорния Жоғарғы сотына "Холлингсвортқа қарсы О'Коннелл" ісі бойынша шағым түсірді, Калифорния Конституциясының VI бабына сәйкес соттың бастапқы юрисдикциясын пайдаланды, Жоғарғы соттан мандат туралы бұйрық шығаруды және дереу тыйым салуды немесе округтік кеңселерге 8-ші ұсынысты орындауды бұйрық беруді сұрады. Олар аудандық соттың аталған талапкерлерден басқаларға көмек көрсетуге өкілеттігі жоқ екенін, тіпті егер аудандық сотта мұндай өкілеттік болса да, оның шешімі тек айыпталушылар ретінде аталған екі округтік кеңсеге ғана қатысты екенін дәлелдеді. Олар сондай-ақ Калифорния Конституциясының III бабы әкімшілік органдарға заңды конституцияға қайшы немесе орындалмайтын деп жариялауға немесе апелляциялық сот осындай шешім қабылдамаса, заңды орындаудан бас тартуға тыйым салады деп мәлімдеді. АҚШ Жоғарғы сотының "Холлингсвортқа қарсы Перри" ісі бойынша шешімі 8-ші ұсынысты қолдаушылардың аудандық соттың шешіміне шағымдануға заңдық негізі жоқ екенін көрсеткендіктен, Тоғызыншы округтің шешімі күшін жойды және заңдық күшіне де, прецеденттік құқыққа да ие болмады. Калифорния Жоғарғы соты тараптарға мәселенің мәнісі бойынша және тыйым салуды сақтау қажеттігі туралы пікір білдіруді бұйырды, содан кейін 15 шілдеде тыйым салу туралы өтінішті қабылдамады. 19 шілдеде Сан-Диего округінің кеңсе меңгерушісі Эрнест Дж. Дроненбург кіші "Дроненбургке қарсы Браун" ісі бойынша Калифорния Жоғарғы сотына бір жынысты жұптарға неке куәліктерін беруді тоқтатуды сұрады, бірақ сот 23 шілдеде осы өтінішті қабылдамады. Кейіннен ол 2 тамызда өтінішін қайтарып алды. 14 тамызда 2013 жылы Жоғарғы сот мандат туралы өтінішті қабылдамады. 8-ші ұсынысты қайта жандандырудың соңғы әрекеті сәтсіз аяқталды және іс қазір жабылды. 2021 жылдың қараша айында Тоғызыншы округ 8-ші ұсынысқа қатысты сот процесінен түсірілген бейресми видеоларды жариялауға келісті. 8-ші ұсынысты қолдаушылар видеолардың жарияланбауы керек деп талап етті, бірақ Тоғызыншы округ олардың видеолар жарияланса нақты зиян көретінін көрсетпегендіктен, олардың шағымын қабылдамады. Жоғарғы сот 2022 жылдың 11 қазанында ешқандай түсіндірме бермей, қайта қараудан бас тартты. "Бұл маңызды сот процесінің жазбаларының соңында жарияланғаны қуантарлық жаңалық, бірақ оларды түсіруге 12 жыл кеткені өте өкінішті", - деді Пресса бостандығы комитетінің өкілі.
2004 жылғы Сан-Францискодағы некелердің заңдылығы
Сан-Франциско қалалық шенеуніктері 2004 жылғы некелерге штаттық заңмен тыйым салынғанымен, штаттық заң Тең қорғау туралы баппен күшін жойды деп мәлімдеді. Қала әкімі Гэвин Ньюсом бұл пікірді қолдап, штаттық заңның конституцияға қайшы екеніне сенгендіктен некелерге рұқсат берді. Дегенмен, бір жынысты некелерге қарсы шыққан заң шығарушылар мен ұйымдар дереу шара қолданып, сотқа талап арыз беріп, қаланың осы рәсімдерді өткізуіне тоқтау салу үшін сот бұйрығын сұрады. Сонымен қатар, Калифорния штатының некелерді тіркеу агенттігі өзгертілген нысандар, оның ішінде бір жынысты жұптарға берілген неке куәліктері тіркелмейтінін мәлімдеді. «Локкьер Сан-Франциско қаласы мен округіне қарсы» ісінде Жоғарғы Сот 2004 жылғы 11 наурызда Сан-Францискоға некелердің заңдылығын қарауға дейін бір жынысты некелерді тоқтатуды бұйырды және 2004 жылғы 12 тамызда барлық некелерді жоққа шығарды. Бірақ неке куәліктері штат деңгейінде емес, округ деңгейінде қарастырылатындықтан, бұл бұйрықты орындау мүмкін болмады. Сан-Франциско қаласы және округ болғандықтан, өз куәліктерін беруге құқылы болды.
Американың түпкүлкі халықтары
Калифорнияда жүздеген жергілікті халықтар тұрады, олардың көпшілігі еркек болып туған, бірақ әйелдер киімін киген және күнделікті үй шаруасын, сондай-ақ әйелдер саласына жататын көркемдік қолөнерді жасаған екі рух иелерінің дәстүріне ие. Бұл екі рух мәртебесі кейбір тайпаларда екі биологиялық еркек немесе екі биологиялық әйелдің некелесуіне мүмкіндік берді. Бір жынысты некелер Блю-Лейк-Раншерия, Колорадо өзенінің индей тайпалары және Санта-Изабелдің Ипай ұлтының резервацияларында заңды. Соңғысы Калифорнияда бір жынысты некелерді заңдастырған алғашқы тайпа болды, олар 2013 жылдың маусым айында Перри ісінің нәтижесінде өз резервацияларында бір жынысты жұптарға некеге тұруға рұқсат беретіндерін жариялады. "Тайпа әрине үлкен жетістіктерге қол жеткізді, бірақ олар ешқашан кемсітутілгеннің азабын ұмытпайды және басқалар кемсітушілікке ұшырап, негізгі адам құқықтарынан айырылса, олар бейжай қарамайды. Американың түпкілікті халықтары өз құқықтарын орнату және қорғау үшін көп күресті, ал Санта-Изабел өз және басқа бір жынысты жұптардың осы ұлы елдің азаматтары ретінде танылып, әділ қаралу үшін күресін қолдауға бейілді", - деді тайпа төрағасы Вирджил Перес. Юрок тайпасының неке туралы ережесінде неке "Юрок заңдарымен танылған кез келген рәсім немесе практика арқылы екі адамның бірігуі, соның ішінде Юрок әдет-ғұрыптары мен дәстүрлеріне сәйкес неке" деп анықталған. Карук тайпасының да некеге қатысты заңдары бейтарап.
Екі рухтың некелері
Луисено халқы, қазіргі Лос-Анджелес округінің оңтүстігінен Сан-Диего округінің солтүстігіне дейін қоныстанған, дәстүрлі түрде әйелдер киімін киіп, күнделікті шаруашылық және әйелдер саласына жататын қолөнермен айналысқан екі рух иелерін мойындаған. Олар өз тілінде "квит" деп аталады. "Квит", "еңбекқор жұмысшылар" ретінде танымал, цисгендер еркектерге үйленген, кейде көп әйелді басшылардың әйелдері болған. Оңтүстік Калифорниядағы мохаве халқы еркек жынысынан тыс өткен екі рух иелерін "ʼалыха" деп атайды. ʼАлыха еркектерге үйленген және "өте еңбекқор әйелдер" деп есептелген, оларды шамандар іздеген. Олар тайпа үшін рухани маңызға ие болған, өйткені олар ұлы емшілер саналған, сондай-ақ әйел болып туған, бірақ еркек киімін киіп, еркектерге тән жұмыстарды атқарған "хваме" де. Хваме әйелдерге үйленген және жүкті әйелге үйленсе, баланың әкелігін талап ете алатын. ʼАлыха немесе хвамемен бірге өмір сүру, әдеттегі некелердің құрылуы мен таратылуымен бірдей болған. Қазіргі Санта-Барбара округінде тұратын чумаш халқы екі рух иелерін "ʼақи" деп атайды. Олар "әйелдердей өмір сүрген және олармен араласқан", цисгендер еркектерге үйленген. Салинан халқы оларды "коя" деп атайды. Олар "әйелдердей өмір сүрген, олармен байланыс жасаған, бірдей киім киген [ ] және серіктестері арасында үлкен құрметке ие болған", үйленген еркектер, сондай-ақ тайпадағы жас қыздарды тәрбиелеуге көмектескен. Коялар испан отарлаушылары тарапынан қатыгездікпен қуғынға түскен, 1769 жылы саяхатшы Педро Фахес бірнеше кояларды өлімге кесуге бұйрық берген, және олар Калифорниядағы испан миссияларымен бірге біртіндеп жоғалып кеткен. Сан-Хоакин аңғарындағы йокут халқы екі рух иелерін "тоноцим" деп атайды. Олар "өлімнен кейін дереу өткізілетін аза тұту рәсімінің жетекшілері" болған, бірақ "осы мамандықты тек түсінде нұсқау алған жағдайда ғана қабылдаған". Тоноцимдер тайпа үшін рухани маңызға ие болған, бірақ әдетте еркектерге немесе әйелдерге үйленбеген. Моно халқы оларды "онотим" деп атайды. Солтүстік жағалаудағы көптеген американдық мәдениеттерде екі рух иелері әдетте үйленбеген. Юрок халқы оларды "вергерн" деп атайды. Олардың "шаман болуға ұмтылғандары" айтылады, бұл кәсіп көбінесе әйелдерге арналған. Кашая тілінде екі рух иелері "хиʔbaya caphya" деп аталады. Олар себет тоқу сияқты әйелдерге тән жұмыстарды атқарған. Эдвард Уинслоу Гиффорд 1926 жылы Помо халқының екі рух иесі туралы былай деп жазған: "Көптеген еркектер онымен қысқа мерзімге байланыс жасаған, кейбіреулері онымен ұйықтаған. Ешқайсысы да оған тұрақты үйленбеген". Олар еркектерге үйленген және себет тоқумен танымал болған. 1942 жылы антрополог Кахто халқының еркегі "еркектігіне күмән келтірмей, қарапайым себеттер жасай алады, бірақ әдемі себеттер жасайтын еркек гомосексуалды бейімділікке ұшырауы мүмкін" деп атап өткен. Сакраменто аңғарындағы номлаки халқы оларды "валуса" деп атайды. Олар "жүгері ұнтағын қағады, тұқымдар жинайды және әйелдердей әрекет етеді" деп хабарлайды. Алаңдықтар мен Сьерра-Мивок екі рух иелерін "ʔóš·apu" деп атайды, ал Нисенан халқы оларды "ʔosa·pu" деп атайды. Екеуі де еркектерге үйленген. Қазіргі Сискию округінде тұратын Шаста халқының арасында екі рух иелері, "китук̓уаси" деп аталады, әйелдер киімін киіп, екі жыныстың да кәсіптерін атқарған. Олар, әдетте, үйленбеген және еркектермен де, әйелдермен де қарым-қатынас жасамай, тәуелсіз өмір сүрген. Модок халқы екі рух иелерін "тʼвиниˑqʼ" деп атайды. Тʼвиниˑqʼ әйелдер киімін киіп, "әйелдердей мінез-құлық танытқан". Олар цисгендер еркектерге үйленген, көбінесе шаман рөлін атқарған және үлкен рухани күшке ие болған. Ачумави тілінде олар "ях̓ааwálu" деп аталады. Олардың "қоршау рәсімдерімен байланысты ерекше функциялары бар" және дәстүрлі түрде еркектерге үйленгендігі айтылады. Ацугеви қоғамында екі рух иелері ұқсас мәртебеге ие болған, олар "ях'ва" деп аталады. Яна халқының арасында екі рух иелері "еркек жыныс мүшелері болған [бірақ] әйелдер сияқты киініп, әйелдердің барлық жұмыстарын жасаған". Олар күлдірмеген, керісінше, шаман болған". Олар "лоя" деп аталады. Толова тілінде екі рух "нааксе местаани" деп аударылады.
Among the numerous Native American cultures of the North Coast, two spirit individuals would generally remain unmarried. The Yurok refer to two spirit people as wergern They were said to have been "impelled by the desire to become shamans", a profession generally reserved to women. In the Kashaya language, two spirit people are known as hiʔbaya capʰya They performed women's activities such as basket weaving. Edward Winslow Gifford wrote in 1926 of a Pomo two spirit, "Many men associated with him for short periods, some sleeping with him. None married him permanently." They married men, and were known for their basket weaving. An anthropologist noted in 1942 that a Cahto man "may make coarse baskets without reflecting on his masculinity but a male maker of fine baskets is suspected of homosexual tendencies". The Nomlaki, native to the Sacramento Valley, call them walusa They reportedly "pound[ed] acorns, gather[ed] seeds, and act[ed] like women". The Plains and Sierra Miwok refer to two spirit individuals as ʔóš·apu , and the Nisenan refer to them as ʔosa·pu Both would marry men. Among the Shasta people, who live in present day Siskiyou County, two spirit individuals, known as kitúk̓uwaˑxiˀ , wore women's clothing and performed the occupations of both sexes. They generally remained unmarried and lived independent lives, forming relationships with neither men nor women. The Modoc people refer to two spirit individuals as tʼwiniˑqʼ The tʼwiniˑqʼ wore women's clothing and "behaved as women". They married cisgender men, and usually took the role of a shaman and were credited with great spirital power. In the Achumawi language, they are known as yáh̓aawálu They were said to have "special functions in connection with burial festivities", and would traditionally marry men. Two spirit people held a similar status and position in Atsugewi society where they are known as yah'wa Among the Yana people, two spirit people had "male genitals [but] dressed like women and did all kinds of women's work. They were not ridiculed, on the other hand, they were shamans." They are known as lôya In Tolowa, two spirit is translated as naaxe me’staa~ni .
Демографиялық және неке статистикасы
2000 жылғы АҚШ халық санағының мәліметтері бойынша Калифорнияда 92 138 бір жынысты жұп тұрған. 2005 жылға қарай бұл көрсеткіш 107 772 жұпқа дейін өсті, бұл бір жынысты жұптардың мемлекеттік сауалнамаларда өз серіктестіктерін ашуға дайындығының артуымен байланысты болды. Бір жынысты жұптар штаттағы барлық округтерде тұрды және жұптар құратын үй шаруашылықтарының 1,4%-ын және штаттағы барлық үй шаруашылықтарының 0,8%-ын құрады. Көптеген жұптар Лос-Анджелес, Сан-Франциско және Сан-Диего округтерінде тұрды, бірақ бір жынысты жұптардың үлесі ең жоғары округтер Сан-Франциско (барлық округтік үй шаруашылықтарының 2,70%-ы) және Сонома (1,23%) болды. Калифорниядағы бір жынысты серіктестер, қарама-қарсы жынысты серіктестерге қарағанда, орташа жасы жас және жұмысқа орналасу мүмкіндігі жоғары болды. Сонымен қатар, бір жынысты жұптардың орташа және медианалық үй табысы қарама-қарсы жынысты жұптарға қарағанда жоғары болды, бірақ бір жынысты жұптар қарама-қарсы жынысты серіктестерге қарағанда үйге ие болу ықтималдығы әлдеқайда төмен болды. Калифорниядағы бір жынысты жұптардың 18%-ы 18 жасқа дейінгі балаларды тәрбиеледі, 2005 жылы бір жынысты жұптар басқаратын үй шаруашылықтарында 37 311 бала тұрды. 2004 жылы Сан-Францискода Калифорния Жоғарғы соты шешім шығармай тұрып, 4037 бір жынысты жұпқа неке куәлігі берілді. Сол кезеңде Сан-Франциско қалалық әкімдігі 103 қарама-қарсы жынысты жұпқа некеге тұруға лицензия берді. Бұл бір жынысты некеге арналған лицензиялардың 82 жұбы некеге тұрмауды шешті, не Калифорния Жоғарғы соты тоқтатуды шығарғанға дейін некелерін тіркемеді, яғни округте 3955 бір жынысты неке тіркелді. Сан-Францисконың ресми өкілдері өтініш берушілердің есімдерін қарап, бір жынысты жұптардың 57%-ы әйелдер екенін анықтады. Тіркелген лицензиялардан алынған демографиялық мәліметтер жаңадан некеге тұрған бір жынысты жұптардың жасы үлкен екенін көрсетті: 74%-дан астамы 35 жастан асқан, ал 69%-ы кем дегенде жоғары білім алған. 2004 жылдың 11 наурызы: Калифорния Жоғарғы соты Сан-Францискода бір жынысты некелерді тоқтату туралы шешім шығарды. Қала әкімі Ньюсом бұйрыққа бағынуға келісті. Бұл шешім 29 наурыздағы Сан-Францискодағы Жоғарғы соттың судья Рональд Квидачай алдындағы отырысына өзгеріс енгізбеді. Кейін Квидачай Калифорния Жоғарғы сотының шешімін күтіп, сот отырысын кейінге қалдырды. 2004 жылдың 25 мамыры: Калифорния Жоғарғы соты некелердің заңдылығын қарастырды. Сан-Франциско өз ісін ең алдымен мемлекеттік Жоғарғы сот емес, төменгі соттар қарауына беруді қалаған еді. Алайда сот Сан-Францисконың мемлекетке қарсы өз талап арызын беруін ұсынды, қала сол күні осындай талап арыз берді. 2004 жылдың 12 тамызы: Штаттың Жоғарғы соты Сан-Францискода бір жынысты адамдардың некелесуіне 6 ай өткен соң өз шешімін шығарды. Сот Сан-Франциско өкілеттігін асырып, некеге тұру туралы куәлік беру арқылы штат заңын бұзған деп шешті. 5:2 дауыспен сот Сан-Францискода жасалған барлық бір жынысты некелердің жарамсыз екенін мәлімдеді, бірақ некеге шектеулердің конституциялық тұрғыдан дұрыс екендігі туралы пікір білдірмеді. 2005 жылдың 14 наурызы: "In re Marriage Cases" ісі бойынша Сан-Франциско округінің Жоғарғы сотының судьясы Ричард Крамер Калифорнияның бір жынысты некеге тыйым салуы конституцияға қайшы екенін шешті. 2008 жылдың 15 мамыры: Калифорния Жоғарғы соты өз шешімін шығарды. Некеге тұру – жыныстық бағдарына байланысты құқықтан айырылмауы тиіс негізгі құқық деп танылды және тиісті заңдар жойылды. 2008 жылдың 16 маусымы: Калифорнияда бір жынысты некелер заңды болды. 17 маусымда округтер бір жынысты жұптарға некеге тұруға лицензия беруді бастады. 2008 жылдың 4 қарашасы: Калифорниялық сайлаушылар 8-ұсынысты қабылдады. 2008 жылдың 5 қарашасынан бастап бір жынысты некелер заңды болмай қалды. 2009 жылдың 23 мамыры: Перри мен Шварценеггер ісі бойынша Калифорнияның Солтүстік округінің АҚШ округтік сотында екі бір жынысты жұп атынан 8-ұсыныстың жарамдылығына қарсылық білдіру үшін талап арыз берілді. 2009 жылдың 26 мамыры: Калифорния Жоғарғы соты Штраус пен Хортон ісінде 8-ұсынысты қолдады, бірақ бұрынғы бір жынысты некелерді жоққа шығармады. 2010 жылдың 4 тамызы: АҚШ округтік судьясы Вон Уокер бұл тыйымды конституцияға қайшы деп жариялады, бірақ апелляцияға дейін шешімін күшінде қалдырды. 2010 жылдың 5 тамызы: Екі тарап та судья Уокерге сот шешімінің ұзақ мерзімге тоқтатылуына қарсы немесе жақтау үшін заңдық мақалалар ұсынды. 2010 жылдың 7 тамызы: Бұрынғы басшылықтағы екі рет бір жынысты неке заңнамасын ветолаған Калифорнияның губернаторы Арнольд Шварценеггер және Бас прокурор Джерри Браун судья Уокерге сот шешімін тоқтатуды ұзаққа созбауға шақырып, талап арыз берді. Шварценеггердің өкілдері былай деп жазды: «Басшылық қоғамның мүддесі сот шешімінің күшіне енуімен қамтамасыз етілгенін есептейді, осылайша Калифорнияда бір жынысты жұптардың некеге тұру құқығы қайта жаңартылады». 2010 жылдың 12 тамызы: Судья Уокер апелляция процесі кезінде бір жынысты некелерді қайта бастау үшін тоқтатуды алып тастауға дайын болды, бірақ апелляциялық сотқа шағымдануға мүмкіндік беру үшін 18 тамызға дейін тоқтатуды ұзартты. 2011 жылдың 17 қарашасы: Калифорния Жоғарғы соты Перри мен Браун ісінде 8-ұсыныстың жақтаушыларының сотта бастаманы қорғау құқығы бар екенін шешті, осылайша іс 9-апелляциялық сотта қаралуына мүмкіндік берді. 2012 жылдың 7 ақпаны: 9-апелляциялық соттың үш судьясынан құралған комиссия 2:1 дауыспен Калифорниядағы бір жынысты некеге тыйым салу конституцияға қайшы екенін шешті. Сот апелляция күтіліп жатқандықтан шешімін күшінде қалдырды. 2012 жылдың 5 маусымы: 9-апелляциялық сот шешімін қайта қарау туралы өтінішті қабылдамады. 2012 жылдың 31 шілдесі: 8-ұсыныстың жақтаушылары АҚШ Жоғарғы сотына 9-апелляциялық сот шешімін қарау туралы қаулы беру үшін өтініш берді. 2012 жылдың 7 желтоқсаны: АҚШ Жоғарғы соты 8-ұсыныстың конституцияға қайшы екенін 9-апелляциялық соттың анықтауына шағымдануды қабылдады. 2013 жылдың 26 маусымы: АҚШ Жоғарғы соты шағымданушылардың федералдық заң бойынша заңдық негізі жоқ екенін шешті. Олар 9-апелляциялық сотқа өз шешімін жоюға бұйрық берді, осылайша Уокердің шешімі күшінде қалды. Сонымен бірге, АҚШ Жоғарғы соты сол күні United States v. Windsor ісінде федералдық Неке туралы қорғау заңының 3-тарауын жойды. 2013 жылдың 28 маусымы: 9-апелляциялық сот тоқтатуды алып тастады, Калифорнияда бір жынысты некелерге рұқсат берді. Губернатор Джерри Браун барлық Калифорния округінің кеңселеріне дереу некеге тұруға лицензия беруді бастауды бұйырды, ал 2008 жылдан бері алғашқы бір жынысты некелер орындалды. 2013 жылдың 29 маусымы: Бір жынысты некеге қарсылар 9-апелляциялық соттың тоқтатуды алып тастауын күшін жою үшін АҚШ Жоғарғы сотына шұғыл өтініш берді. 2013 жылдың 30 маусымы: АҚШ Жоғарғы сотының судьясы Энтони Кеннеди өтінішті қабылдамады. 2013 жылдың 12 шілдесі: 8-ұсыныстың жақтаушылары Калифорния Жоғарғы сотына штаттың көптеген округтерінде 8-ұсынысты күшіне енгізуді бұйру үшін өтініш берді, судья Уокердің штат бойынша күшін жоюға құқығы жоқ екенін, оның шешімі тек қана оған қатысты жұптарға немесе олар тұратын екі округке ғана қатысты екенін айтты. Олар Калифорния заңы апелляциялық сот шешімі күшін жойғанша күшінде болуын талап ететінін және АҚШ Жоғарғы соты 9-апелляциялық сот шешімін жойғанын айтты. 2013 жылдың 15 шілдесі: Калифорния Жоғарғы соты шілде айының 12 күнгі өтінішке жауап ретінде бір жынысты некелерді дереу тоқтатудан бас тартты, бірақ аргументтердің мәні бойынша өтініштерді тыңдайтынын хабарлады. 2013 жылдың 19 шілдесі: Сан-Диего округінің кеңсе басшысы Эрнест Дж. Дроненбург кіші 8-ұсыныстың жақтаушыларының шілде айының 12 күнгі өтінішіне ұқсас аргументтермен бір жынысты некелерді дереу тоқтату үшін Калифорния Жоғарғы сотына өтініш берді. 2013 жылдың 23 шілдесі: ...