Кеннет Уолц: Халықаралық қатынастар теориясының көрнекті ғалымы
Kenneth Waltz
Кеннет Уолц (1924-2013) – американдық саясаттанушы, халықаралық қатынастар теориясының негізін қалаушы (неореализм). «Халықаралық саясат теориясы» ең көп оқылатын еңбек.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кеннет Нил Уолц (Kenneth Neal Waltz; 8 маусым 1924 - 12 мамыр 2013) – американдық саясаттанушы, Калифорния университеті, Беркли және Колумбия университетінің профессорлық құрамында қызмет еткен және халықаралық қатынастар саласындағы ең белгілі ғалымдардың бірі. Ол Екінші дүниежүзілік соғысқа және Корея соғысына қатысқан. Уолц халықаралық қатынастар теориясындағы неореализмнің, немесе құрылымдық реализмнің бастаушыларының бірі болды, соңынан қорғанысшыл неореализм мектебімен байланыстырылды. Уолцтың теориялары халықаралық қатынастар саласында кеңінен талқыланды. Оның 1979 жылғы «Халықаралық саясат теориясы» кітабы АҚШ университеттеріндегі халықаралық қатынастар мамандықтарындағы аспирантурада ең көп тағайындалатын кітап болып табылады.
American political scientist (1924–2013)
Kenneth Neal Waltz (/w//ɔː//l//t//s/; June 8, 1924 – May 12, 2013) was an American political scientist who was a member of the faculty at both the University of California, Berkeley and Columbia University and one of the most prominent scholars in the field of international relations. He was a veteran of both World War II and the Korean War. Waltz was one of the original founders of neorealism, or structural realism, in international relations theory and later became associated with the school of defensive neorealism. Waltz's theories have been extensively debated within the field of international relations. His 1979 book Theory of International Politics is the most assigned book in International Relations graduate training at U. S. universities.
Балалық шағы, білімі және әскери қызметі
Уолц 1924 жылдың 8 маусымында Мичиган штатының Энн-Арбор қаласында дүниеге келген. Ол қатардан жеке сарбаздықтан бірінші лейтенант шеніне көтерілді. Уолц Тынық мұхитындағы соғыс аренасында қызмет етті және АҚШ Жапонияны оккупациялаған кезеңде Жапонияда дислокацияланды. 1948 жылы Оберлин колледжін "А" бағасымен бітіріп, бакалавр дәрежесін алды. 1950 жылы ол сол жерден магистр дәрежесін алды. 1997 жылы Уолц Берклидегі қызметінен зейнетке шығып, Колумбия университетіне қайта оралды.
Waltz was born on June 8, 1924, in Ann Arbor, Michigan. when he rose in rank from private to first lieutenant. Waltz served in the Pacific theater of the war and was stationed in Japan during the U. S. occupation of Japan. He graduated from Oberlin with an A. B. degree in 1948, He received his M. A. degree from there in 1950. Waltz retired from his position at Berkeley and returned to Columbia University in 1997.
Талдау деңгейлері
Вальцтың халықаралық қатынастар саласына алғашқы үлесі 1959 жылы жарық көрген «Адам, мемлекет және соғыс» атты ықпалды еңбегі болды. Ол соғыстың себептерін анықтауға арналған теорияларды үш санатқа немесе талдау деңгейлеріне жіктеді. Ол осы талдау деңгейлерін «бейнелер» деп атады және әр бейненің негізгі қағидаларын ашып көрсету үшін классикалық саяси философтардың жазбаларын пайдаланды. Әр бейнеге екі тарау арналды: біріншісі классикалық философтың жазбаларын сол бейне соғыстың себебі туралы не айтатынын сипаттау үшін негізінен қолданды, ал екіншісі көбінесе Вальцке сол бейненің күшті және әлсіз жақтарын талдауға мүмкіндік берді. Вальцтың әйелі кітапқа негіз болған зерттеу жұмысына маңызды үлес қосты. Бірінші бейне соғыстардың көбінесе мемлекет басшылары сияқты белгілі бір саяси қайраткерлердің және көшбасшылардың сипаттарынан немесе жалпы адам табиғатынан туындайтынын дәлелдеді. Бұл, халықаралық қатынастар ғылымын сол кезде басып тұрған классикалық реализммен үлкен дәрежеде сәйкес келеді, бірақ Вальц оны келесі кітабында, «Халықаралық саясат теориясында» толығырақ сынап көрсетеді. Вальцтың екінші бейнесі деп аталатын соғыс теориялары соғыстардың себебі мемлекеттердің ішкі құрамында жатқанын айтады. Вальц сілтеме жасайтын маңызды мысал – Лениннің империализм теориясы, ол соғыстың басты себебі капиталистік мемлекеттердің экономикалық жүйесін сақтап қалу үшін жаңа нарықтарды ашу қажеттілігінде екенін көрсетеді. Бүгінде Батыс әлемінде одан да таныс мысал – демократиялық емес мемлекеттердің ішкі құрамының оларды соғысқа бастауы. Вальц алғашқы екі бейнені үшінші бейнеге қарағанда жалпы әсері аз деп бағалады, бірақ соғыстың себептерін түсіну үшін олардың да қажетті екенін мойындады. Үшінші бейне соғыстың себебі жүйелік деңгейде екенін және халықаралық жүйенің анархиялық құрылымы соғыстың түпкі себебі болып табылатынын жорамалдайды. Бұл контексте «анархия» хаос немесе тәртіпсіздік ретінде емес, ешқандай жоғары билік органдары автономды ұлттық мемлекеттер арасындағы қарым-қатынастарды басқармайтын жағдай ретінде анықталды. Яғни, ішкі қоғамда азаматтар өздерінің жеке басы мен мүлкін қорғау үшін құқық қорғау органдарына сене алады, бірақ мемлекетке шабуыл жасалса және «112» нөміріне қоңырау шалса, біреудің жауап беретініне сенімді бола алмайды. Сол сияқты, егер екі азаматтың арасында дау туындаса, олар сотқа жүгіне алады және, ең бастысы, сот шешімін орындау үшін құқық қорғау органдарына жүгіне алады. Алайда, ұлттық мемлекеттерден жоғары тұрған, барлық мемлекеттер үшін ережелер мен заңдарды белгілейтін, оларды нақты жағдайларда қалай қолдануға болатынын шешетін және мемлекеттерді сот шешімін орындауға мәжбүрлейтін орган жоқ. Осының салдарынан, егер мәселе мемлекет үшін маңызды болса, ол қанағаттанарлық нәтижеге тек өзінің күшін пайдаланып, басқа мемлекетке (мемлекеттерге) еркін таңу арқылы ғана қол жеткізе алады. Кез келген мемлекет кез келген уақытта қарулы күш қолдануға құқылы екенін түсіну, әр мемлекетті осы мүмкіндікке әрдайым дайын болуға мәжбүр етеді. Бұл тақырыптар «Халықаралық саясат теориясында» толыққанды түсіндірілді, ол, атауынан көрініп тұрғандай, соғыстың себептерін ғана емес, халықаралық саясаттың тұтас теориясын түсіндіреді.
Waltz's initial contribution to the field of international relations was his influential 1959 book, Man, the State, and War. It classified theories of the causes of war into three categories, or levels of analysis. He referred to those levels of analysis as "images" and used the writings of one or more classic political philosophers to outline the major points of each image. Each image was given two chapters: the first used the classical philosopher's writings mainly to describe what that image says about the cause of war, and the second usually had Waltz analyze the strengths and weaknesses of that image. Waltz's wife was essential in contributing the research that became the basis for the book. The first image argued that wars are often caused by the nature of particular statesmen and political leaders such as state leaders, like Napoleon, or by human nature more generally. That is basically consistent with classical realism, which then dominated the international relations discipline, but Waltz would contest it more fully in his next book, Theory of International Politics. Theories of war that fall under the rubric of Waltz's second image contended that wars are caused by the domestic makeup of states. A prime example that Waltz referred to is Lenin's theory of imperialism, which posits that the main cause of war is rooted in the need for capitalist states to continue opening up new markets in order to perpetuate their economic system at home. Today, a more familiar example in the Western world is the notion that nondemocratic states, because of their internal composition, start wars. Waltz next assessed the first two images as being less influential in general than the third image but as ultimately necessary in understanding the causes of war. The third image posits that the cause of war is found at the systemic level and the anarchic structure of the international system is the root cause of war. In that context, "anarchy" was defined not as a condition of chaos or disorder but one in which no sovereign body governs the interactions between autonomous nation states. In other words, in domestic society, citizens can theoretically rely on law enforcement agencies to protect their persons and property, but if a state is invaded and calls "9 1 1," it cannot be sure that anyone will answer. Similarly, when two citizens have a dispute, they can appeal to the courts to render a verdict and, more importantly, the law enforcement agencies to enforce the court's ruling. However, there is no body above nation states that can establish rules or laws for all the states, decide how they apply in specific cases, and compel the states to honor the court's ruling. As a result, if an issue at stake is important enough to a state, it can achieve a satisfactory outcome only by using its power to impose its will on another state(s). The realization that any state can resort to armed force anytime forces each state to be always prepared for that contingency. Those themes were fleshed out more fully in Theory of International Politics, which, as the title suggests, explained a theory for international politics as a whole, rather than the narrower focus on what causes war.