Кіріспе

Ян Брюс Каррик Кирнан (4 қазан 1940 – 16 қазан 2018) – австралиялық яхтшы, жылжымайтын мүлікті дамытушы, құрылысшы және қоршаған ортаны қорғаушы. 1989 жылы Ким Маккеймен бірлесіп, коммерциялық емес Clean Up Australia науқанын және 1993 жылы осыған ұқсас Clean Up the World жобасын іске қосты. Шара төрағасы ретінде ол жыл сайынғы бастамаға 80 елден 30 миллион еріктінің қатысуын қамтамасыз етті.

Ерте өмір

Кирнан Сиднейде Джордж Артур мен Лесли Кэтрин Кирнан отбасында дүниеге келді. Ол Сиднейдегі Шотландия колледжінде, Жаңа Оңтүстік Уэльстің солтүстігіндегі Армидейл мектебінде және Сидней техникалық колледжінде білім алды, онда ол құрылысшы мамандығын меңгерді. 1986/87 жылдары Кирнан BOC Challenge әлемді айналып өту жекелеген яхталар жарысында Австралияны өкілдік етті. Ол 11 елден келген 25 яхтаның арасында 6-шы орынды алып, әлемді жеке өзі айналып өту бойынша Австралия рекордын жаңартты.

Тазалау

BOC сынағы барысында Кирнан әлем мұхиттарын жабуға айналған қоқыс мөлшерінен қатты ойын қозғады. 1989 жылы өткен алғашқы іс-шараның сәтті аяқталуы ұлттық назарды аударды. Осыдан бері 21 миллионнан астам адам жыл сайынғы «Австралияны тазалау күндері», «Жұма күні мектептерді тазалау күндері» және «Бизнес тазалау» акциялары арқылы үндеуге құлақ қосты. Алғашқы «Дүниежүзілік тазалау» іс-шарасы 1993 жылы өтті.

Марапаттар

Кирнанның қоршаған ортаны қорғау жөніндегі еңбегі 1991 жылы Австралия үкіметі оған Австралия орденінің медалін (OAM) берген кезде мойындалды. 1994 жылы ол «Жыл австралиялығы» атағын алды. Салтанатты шара барысында ол Жаңа Оңтүстік Уэльс премьері Джон Фейге Уэльс ханзадасы Чарльзға жасалған «жалған қастандық» әрекетін тоқтатуға көмектесті. 1995 жылы Австралия орденінің офицері (AO) болып тағайындалды. 1998 жылы Кирнан ЮНЕП Сасакава сыйлығының иегері атанды. Бұл сыйлық жыл сайын үлкен жетістіктерге қол жеткізген және БҰҰ-ның саясаты мен мақсаттарына сәйкес қоршаған ортаны қорғау және басқаруға елеулі үлес қоса алатын тұлғаларға табыс етіледі. 1999 жылы ол Әлемдік қыздар скауттары мен гайдтары қауымдастығынан «Әлемдік азаматтық» сыйлығын алды. 2001 жылы Кирнан «Австралияны тазалау науқанына» және «Әлемді тазалау науқанына» қосқан үлесі үшін «Жүзжылдық медальмен» марапатталды. 2006 жылы Кирнан Австралияның Ұлттық қорының (NSW) «Өмір бойы жеткен жетістіктері үшін» сыйлығын алды. 2007 жылы Reader's Digest журналының «Ең сенімді» сауалнамасы бойынша Clean Up Australia елдің ең сенімді экологиялық қайырымдылық ұйымы деп танылды, ал Кирнан – төртінші «ең сенімді» австралиялық атанды. 2008 жылы осы сауалнамада Кирнан үшінші орынды иеленді. Кирнан сонымен қатар Toastmasters International коммуникация және көшбасшылық сыйлығын, Berger Sullivan туризм сыйлығын, Халықаралық Банксиа сыйлығын және 1999 жылғы «Әлемдік азаматтық» сыйлығын алды.

Дау

2014 жылы Киернан Сиднейде мас күйде көлік жүргізгені үшін сотталды, бұған дейін 1998 жылы да осы қылмысты жасаған болатын. Осы фактіні Жаңа Оңтүстік Уэльс үкіметі Киернанның есімімен Сиднейдегі паромға ат қою құрметінен бас тарту себебі ретінде келтірді.

Өлім

2018 жылы 16 қазанда Сиднейде 78 жасында дүние салды. Оны қыздары Салли мен Пип және ұлы Джек еске алады.