Кіріспе
Ежелгі грек өлімді бейнелейтін тұлға, грек мифологиясында Танатос («Өлім» деп айтылатын, θνῄσκω (thnēskō) «(Мен) өлемін, өліп барамын» дегеннен шыққан) – өлімнің тұлғасы. Ол грек мифологиясында маңызды емес тұлға, оның аты жиі айтылады, бірақ өзі сирек көрінеді. Оның аты латын тілінде Танатус деп жазылады, ал рим мифологиясындағы баламасы Морс немесе Летум.
the Greek personification of death
In Greek mythology, Thanatos ('/θ//æ//n//ə//t//ɒ//s/; [[wikt:Θάνατος#Ancient Greek, pronounced in "Death", from θνῄσκω thnēskō "(I) die, am dying") was the personification of death. He was a minor figure in Greek mythology, often referred to but rarely appearing in person. His name is transliterated in Latin as Thanatus, but his counterpart in Roman mythology is Mors or Letum.
Психология мен медицинада
Зигмунд Фрейдтің пікірінше, адамдарда өмір сүру инстинкті – ол оны «Эрос» деп атады – және өлімге ұмтылыс бар, ол көбінесе (бірақ Фрейдтің өзі емес) «Танатос» деп аталады. Бұл жорамалдағы өлімге ұмтылыс адамдарды өз өліміне әкелуі мүмкін қауіпті және өзін-өзі жоюға бағытталған әрекеттерге итермелейді. Сезімталдық пен агрессия сияқты мінез-құлықтар осы Танатос инстинктінен туындайтын әрекеттер деп қарастырылады. Дегенмен, кейбір ғалымдар көптеген адамдардың өзін-өзі жоюға қатысты нақты ұмтылысы бар екенін көрсететін аз ғана дәлел бар деп санайды. Олардың пікірінше, Фрейд зерттеген мінез-құлықтарды қарапайым, белгілі процестермен түсіндіруге болады, мысалы, маңыздылыққа бейімділік (мысалы, адам есірткі қолданады, өйткені дереу ләззат алу мүмкіндігі болашақтағы зиян туралы зиянынан гөрі тартымдырақ) және тәуекелді есептеу (мысалы, адам бейсақты жүргізеді немесе қауіпті спорт түрлерімен айналысады, өйткені мәртебе мен көбелекке қабілеттіліктің артуы жарақат алу немесе өлім қаупінен басым түседі). Танатофобия – өліммен және өлімді еске түсіретін немесе оның символы болатын нәрселерден, мысалы, майыттар мен зираттардан қорқу. Бұл некрофобиямен байланысты, бірақ соңғысы көбінесе өлімнен емес, нақты майыттардан қорқуды білдіреді. Танатология – адамдардың өлімін зерттейтін академиялық және ғылыми сала. Ол адамның өліміне байланысты жағдайларды, қайтыс болғанның жақындарының қайғысын және өлімге қатысты кең ауқымды әлеуметтік көзқарастарды, мысалы, рәсімдер мен естелік шараларды зерттейді. Бұл көбінесе медбикелік, психология, социология, психиатрия, әлеуметтік жұмыс және ветеринария салаларының мамандары жүргізетін салааралық зерттеу. Ол сонымен қатар өліммен байланысты денедегі өзгерістерді және өлімнен кейінгі кезеңді де сипаттайды. Танатофоралық дисплазия, туған кезде өлімге әкелетіндігі үшін осылай аталған, ең көп таралған және шамамен 6400-нан 16700 туысқа дейін кездесетін, өлімге әкелетін туа біткен сүйек дисплазиясы болып табылады. Оның атауы Танатофорос грек тілінде «өлім әкелуші» деген мағынаны білдіреді. Эвтаназия – грек тілінде «жақсы өлім» деген мағынаны білдіретін, егер адам ауыр, емделмейтін азапқа ұшыраса немесе мүгедектікке тап болса, оның өмірін тоқтату әрекеті немесе тәжірибесі. Әдетте, бұл өлімге әкелетін инъекцияны немесе ерекше медициналық емді тоқтатуды қамтиды. Доктор Джек Кеворкян өзінің эвтаназия құрылғысын Танатрон деп атады.
Танымал мәдениетте
Бұл құдай Майо Хошиноның "Танатос но Юваку" (яғни "Танатостың шақыруы") әңгімесінде еске алынады, бұл Жапондық Yoasobi дуетінің "Yoru ni Kakeru" поп-әніне шабыт көзі болған. "Thanatos If I Can't Be Yours" әні "Евангелионның соңы" үшін жазылып, титрлерде қолданылған. 1997 жылдың 1 тамызында Loren&Mash дуеті орындаған ағылшын тіліндегі ән жарық көрді, оның мәтіні өліммен байланысты зорлық-зомбылық пен пессимизмге толы. Рик Риорданның "Нептунның ұлы" романында Танатос – өлім құдайы және Аидтың лейтенанты. Гейяның күштері Танатосты тұтқынға алып, олардың қайтыс болған одақтастарына тез қайта тірілуге мүмкіндік береді. Перси, Хейзел және Франк оны құтқарып алғаннан кейін ол өз қызметін жалғастырады.