Кіріспе

Ислам күнтізбесіндегі дата, Spider Robinson романы.

Құдірет түні (لیلة القدر; сондай-ақ Тағдыр түні, Бұйрық түні, Қадірлі түн немесе Қымбат түн деп те аударылады) – ислам сенімінде мұсылмандардың Құранның көктен әлемге алғаш рет түсірілген түні және Ислам пайғамбары Мұхаммедке Құранның алғашқы аяттары осы түнде түскеніне сенетін түні. Бұл түн мың айлық ғибадаттан да артық деп сипатталады. Әр түрлі хадистерде оның нақты күні белгісіз екені айтылады, бірақ ол Рамазан айының соңғы он күнінің жұп емес түндерінің бірі болған. Осыдан бері мұсылмандар Рамазан айының соңғы он түнін ерекше қадірлі деп санайды. Мұсылмандар Қадір түнінің Алланың мол рақымы мен мейірімімен жыл сайын қайта келетініне сенеді.

Атау беру

Қадр (قدر) араб тілінде өлшем, шек немесе бір нәрсенің құндылығы, сондай-ақ тағдыр деген мағынаны білдіреді. Оның аталған себептеріне қатысты бірнеше түсінік бар:

Алла әр адамның жылдық тағдырын осы түнде белгілейді, сондықтан ол «әл-Қадр» деп аталған деседі. Кейбір адамдар бұл түнде оянып, намаз оқып, Құран бағыштап, тәубе еткен адамның жоғары дәрежеге жететініне сендіреді. Тағы бір пікір бойынша, бұл түннің құндылығы мен қадір-қасиеті жоғары болғандықтан «әл-Қадыр» деп аталған. «Ләйләт әл-Азама» (арабша: ليلة العظمة; ұлылық түні) және «Ләйләт әш-Шараф» (арабша: ليلة الشرف; абырой түні) сияқты басқа да атаулары бар.

Күні

Құранда Ләйләтул-Қадырдың нақты күні көрсетілмеген. Мұхаммед (с.ғ.с.) Алла Тағаланың оған түсінде Қадір түнінің нақты күнін айтқандығын, ол сол күнді жолдастарына жеткізу үшін барғандығын, екі адамның таласып жатқанын көргенін және Алла Тағаланың оны (сол күнді) ұмыттырғандығын айтты. Ислам күнтізбесі бойынша, ислам күні Мағриб намазымен (күн батумен) басталады. Қадір түні Мағрибтен таң намазына (таңға дейін) созылады.

Шииттердің арнайы дұғалары

Шииттер қадір түні мешіттерде, текиелерде, имамдардың немесе имамдар балаларының қабірлерінде, Хусейнияларда немесе өз үйлерінде жыл сайын арнайы дұғаларды (Амалды) орындайды. Олар таң атқанша күйзелісте болып, Аллаға құлшылық етеді. Қадір түнінің ең маңызды амалдарына жамағатпен оқу, Ифтитах дұғасын, Әбу Хамза әл-Тұмали дұғасын және әл-Жаушан әл-Кәбирді оқу, сондай-ақ Құранды бастарына қойып, бірге дұға ету кіреді. Бұл түннің басқа да салты – таңғы астың садақасы, қайтыс болғандарға берілген нәзірді төлеу, кедейлерді тамақтандыру және қаржылық тұтқындарды босату. Әлидің қазасы Рамазан айының соңғы он күнінде болғандықтан, шииттер осы түндері қайғыға батылады.