Кіріспе

Ыбырайымның ұлы Ысқақтың исламдағы бейнесі Киелі кітаптағы патриарх Ысқақ (إِسْحَاق немесе إِسْحٰق DIN) мұсылмандар тарапынан Алланың пайғамбары ретінде мойындалады. Иудаизм мен христиан діндеріндегідей, ислам да Ысқақтың пайғамбар Ыбырайымның әйелі Сарадан туған ұлы екенін айтады. Мұсылмандар Ысқаққа зор құрметпен қарады, себебі олар Ысқақ және оның үлкен жартылай бауыры Ысмағұл, Ыбырайымның қайтысынан кейін Алланың үндеуін тарату арқылы әкелерінің рухани мұрасын жалғастырды деп сендіреді. Ысқақ Құранның он бес аятында есімдері аталады. Құранда бірнеше рет еске алынатын Ысқақ, ислам пайғамбарларының бірі саналады.

Ерте өмір

Алланың кеңшілігі мен Ибраһиммен жасаған өсиетінің арқасында Сара қарт жасында ұлмен сыйланды. Ысмағұл Ибраһим үйінен шөлге кеткенде Ысқақ он жаста болды. Шөлде жүрген кезде Ысмағұл Моав елінің қызы ʿАʾишаға үйленді.

Құранда

Ысқақ Құранда он бес рет есіммен аталады, көбінесе оның әкесі және ұлы Яқыппен (Яғқұп) бірге. Құранда Ибраһимге «Ысқақ туралы, ол пайғамбар, ізгілерден» деген жақсы хабар жеткені, және Алла оларды екеуін де нығметке бөлегені айтылады (37: 112). «Біз оған Ысқақ туралы жақсы хабар бердік, ол ізгілерден пайғамбар болады. Біз оған да, Ысқаққа да нығмет бердік. Олардың ұрпақтарының арасында ізгілер де, өзіне зиян келтіретіндер де бар» (11:71–74). Толық сипаттамасында, періштелер Ибраһимге Содом және Ғоморға келтірілетін жаза туралы хабарлағанда, оның әйелі Сара «күліп, біз оған Ысқақ туралы, ал Ысқақтан кейін Яқып туралы жақсы хабар жеткіздік» делінеді; және бұл оқиға Ибраһим мен Сараның қарттығына қарамастан орын алатыны түсіндіріледі. Бірнеше аяттарда Ысқақ Ибраһимге «сыйлық» ретінде еске алынады (6: 84; 19: 49–50), ал 29: 26–27-де Алла «оның ұрпақтарына пайғамбарлық пен кітапты берді» делінеді, бұл Ибраһимнің екі пайғамбар ұлы, оның пайғамбар немересі Яқып және оның пайғамбар шөбересі Жүсіпке қатысты деп түсіндіріледі. Құранда кейін Ибраһим Аллаға қарттығында Ысмайыл мен Ысқақты бергені үшін мадақ айтқандығы баяндалады (14: 39–41). Құранның басқа жерлерінде Ысқақ тізімде еске алынады: Жүсіп өз ата-бабалары Ибраһим, Ысқақ және Яқыптың дінін ұстанады (12: 38) және оларға Алланың кеңшілігі туралы айтады (12: 6); Яқыптың ұлдары олардың сенімін куәландырып, ата-бабалары «Ибраһим, Ысмайыл және Ысқақ» құлшылық еткен Аллаға ғибадат етуге уәде береді (2: 127); және Құран мұсылмандарға «Ибраһим, Ысмайыл, Ысқақ, Яқып және Патриархтарға» берілген уахиға сенуді бұйырады (2: 136; 3: 84).

Жерлеу орны

Оның және оның әйелі Ребеканың қабірі Хеброн қаласындағы Патриархтар үңгірінде, Батыс жағалауда орналасқан деп есептеледі, исламда ол Мәсжид и Ибрахим ("Ибраһим мешіті") деп белгілі. Ысқақ қабірімен қатар, Құран мен Киелі кітаптағы басқа да ата-бабалар мен олардың әйелдерінің қабірлері де бар: Ыбырайым мен Сара және Жақып пен Лея.

Түсініктемелер

Исақ (ʾIsḥāq) – DIN үстіңгі жазуымен дауысталудан кейін дәстүрлі Құрандағы жазылу түрі. Қазіргі стандартты араб тілінде ол әдетте إسحاق (DIN) деп жазылады.