Кіріспе
Исламның қасиетті кітабы Құран араб тілінен Африка, Азия және Еуропаның көптеген тілдеріне аударылған. Ислам дінтануы бойынша, Құран – араб тілінде нақты түсірілген уахи, сондықтан оны тек қана Құрандық араб тілінде оқу керек. Басқа тілдерге жасалған аудармалар – адамның еңбегі, демек мұсылмандар пікірінше, араб тіліндегі түпнұсқаның ерекше қасиеттілігін жоғалтады. Осы аудармалар мағынаны аздап өзгертетіндіктен, оларды көбінесе "түсіндірулер" немесе "мағыналардың аудармасы" деп атайды (мұндағы "мағыналар" сөзі, аяттардың мағыналары мен әрбір сөздің жеке алғандағы көптеген мүмкін мағыналары арасындағы екіұштылықты білдіреді, соңғысы аударманың тек бір мүмкін түсіндірме екенін және түпнұсқамен толыққанды тең емес екенін мойындауды білдіреді). Мысалы, Пикталл өзінің аудармасын жай ғана "Құран" деп атамай, "Даңқты Құранның мағынасы" деп атады. Құранды аудару – оңай шаруа емес; кейбір араб тілінде сөйлейтіндер, Құранның кейбір аяттарын тіпті түпнұсқа араб жазуында түсінудің қиын екенін айтады. Бұл, кез келген аударманың туа біткен қиындығынан туындайды; араб тілінде, басқа тілдер сияқты, бір сөздің бірнеше мағынасы болуы мүмкін. Хадистегі ислам дәстүріне сәйкес, Эфиопия патшасы Негус және Византия императоры Гераклий Мұхаммедтен Құран аяттары жазылған хаттар алған. Алайда, Мұхаммедтің өмір кезеңінде Құранның бір де бір аяты осы тілдерге немесе басқа тілдерге аударылмаған. Құранның толыққанды, куәландырылған алғашқы аудармалары 10-12 ғасырларда классикалық парсы тіліне жасалған. Саманид әмірі Мансур I (961-976) Хорасаннан ғалымдар тобына араб тілінде жазылған "Тафсир әл-Табари" кітабын парсы тіліне аударуды тапсырды. 11 ғасырда Хуажа Абдулла Ансаридің шәкірттерінің бірі парсы тілінде Құранның толық тафсирын жазды. 12 ғасырда Наджм әл-Дин Омар әл-Насафи Құранды парсы тіліне аударды. Осы үш кітаптың қолжазбалары сақталып, бірнеше рет жарияланды. 1936 жылы 102 тілге аудармалар белгілі болды. Оның басылымында Құранның арабша мәтіні латын тіліндегі аудармасымен, түсініктілігін арттыру үшін түсіндірмелермен және сол заманғы дау-дамай рухымен жазылған "Құранды жоққа шығару" атты эссесі бар, онда Марраччи католик дінінің тұрғысынан исламды жоққа шығарады. "Жоққа шығарудың" исламға қарсы бағыты болғанына қарамастан, Марраччидің аудармасы дәл, лайықты түсіндірілген және көптеген ислам деректемелерінен үзінділер келтіреді. Марраччидің аудармасы да басқа еуропалық аудармалардың бастауы болды (біреуі Францияда Савори, екіншісі неміс тілінде Нерретер аударған). Кейінгі аудармалардың көпшілігі шындыққа сай емес, тіпті олардың бірі 1165 жылы Меккеде жарияланғанын мәлімдеген. 1547 жылы Андреа Аривабене итальян тіліне аударған тағы бір роман тіліндегі аударма Кетенесистен алынған. 1616 жылы Нюрнбергте итальян аудармасы алғашқы неміс аудармасын жасау үшін қолданылды, ол өз кезегінде 1641 жылы алғашқы голланд аудармасын жасау үшін қолданылды. Содан бері 1861 жылы Джон Медоуз Родуэлл және 1880 жылы Эдвард Генри Палмердің ағылшын тіліндегі аудармалары жарық көрді, олардың екеуі де өздерінің еңбектерінде аударма және түсіндіру қателіктерін көрсетті, бұл олардың негізгі мақсатына күмән тудырады. Олардан кейін 1937 жылы Ричард Белл және 1950 жылдары Артур Джон Арберри аудармалары пайда болды. Шығыс Бенгалияда (қазіргі Бангладеш) туған Мирза Әбуль Фазлдың (1910) Құран кітабы, кейіннен Үндістанның Аллахабад қаласына көшіп барды. Ол араб тіліндегі түпнұсқа мәтінмен бірге Құранның ағылшын тіліне алғашқы аудармасын жасаған мұсылман болды. Қазіргі мұсылман ғалымдарының бірі Әбу Фазл Құранның хронологиялық ретін зерттеуге қызығушылық танытып, мұсылман ғалымдарының назарын оның маңыздылығына аударды. 20 ғасырдың басында ағылшын тілінде сөйлейтін мұсылмандардың саны артып келе жатқанда, Құранның үш мұсылман аудармасы ағылшын тілінде алғаш рет пайда болды. Біріншісі Мұхаммед Әлидің 1917 жылғы аудармасы, ол Ахмадия тұрғысынан жасалған, ал кейбір кішігірім бөліктері мұсылмандардың басым көпшілігімен дінге жат деп қабылданбады. 1930 жылы мұсылман дінін қабылдаған ағылшын тіліндегі Мармадук Пикталлдың аудармасы жарық көрді. Көп ұзамай 1934 жылы Абдулла Юсуф Әли өзінің аудармасын жариялады, онда 6000-нан астам түсініктемелер бар, әдетте аударманың негізгі мәтінін толықтыру үшін берілген беттің 95% -ын құрайды. Бұл аударма бірнеше түрлі баспаханалар арқылы 30-дан астам басылымға ие болды және Пикталл және Сауд Арабиясының қолдауымен жасалған Хилали Хан аудармаларымен қатар ағылшын тілді мұсылмандардың арасында ең танымал аудармалардың бірі болып табылады. 1950-1980 жылдар аралығында жаңа ағылшын тіліндегі аудармалардың азаюына байланысты, осы үш мұсылман аудармасы дамып, 21 ғасырға дейін сақталып қалуын қамтамасыз ететін беделділікке ие болды, көбінесе жаңа өңделген, жаңартылған басылымдарда оқырмандардың ынтасын қамтамасыз етті. Орынталушы Артур Арберридің 1955 жылғы аудармасы және ирактық еврей Н.Дж. Даудтың 1956 жылғы дәстүрден тыс аудармасы соғыстан кейінгі кезеңдегі ең маңызды еңбектер болды. А.Дж. Арберридің "Құран түсіндірілгені" ағылшын тіліндегі аудармалардың академиялық стандарты болып саналады және ғалымдар кеңінен пайдаланады. Ол өзінің ізбасарларымен "Союздың Алла елшісі" деп аталады. Ол Құранның 19 санына негізделген математикалық құрылымы бар екенін жазды. Ол соңғы екі аяттың Құранның тоғызыншы тарауында канондық емес екенін мәлімдеді, өйткені олар бұрынғы кемшілсіз 19 негізіндегі үлгіні бұзып, Мұхаммедке табынуды қолдайтындықтан, олар құдайға қарсы екенін айтты. Халифаның зерттеулері Батыста көп назар аудармады. 1980 жылы Мартин Гарднер Scientific American журналында осы туралы айтты. Кейін Гарднер Халифа және оның еңбегі туралы толық және сынды шолу жазды. 1990 жылдардың бастауымен Батыс Еуропа мен Солтүстік Америкада жақсы қоныстанған ағылшын тілінде сөйлейтін мұсылман халқының кеңеюіне байланысты, сұранысты қанағаттандыру үшін бірнеше маңызды мұсылман аудармалары пайда болды. Олардың бірі 1990 жылы жарияланды, ол ағылшын тіліне Құранды аударған алғашқы әйел, Аматул Рахман Омар және оның күйеуі Абдул Маннан Омар еңбегі болды. 1991 жылы "Мәңгілік Құранның шақыруы" деген тақырыптағы ағылшын тіліндегі аударма пайда болды, оны Мұхаммед Халилур Рахман (1906-1988) жазды, ол Дакка, Бангладештен шыққан. Ол Үндістанның Бурдван қаласындағы Шамсул Улама Маулана Мұхаммед Ишақтың ең үлкен ұлы және бұрынғы Дакка университетінің оқытушысы болды. 1996 жылы Сауд Арабия үкіметі "Хилали Хан Құран" аудармасын қаржылады, ол Сауд Арабия үкіметі тарапынан әлем бойынша тегін таратылды. Ол олардың нақты түсіндіруіне сәйкес келетіндігі үшін сынға ұшырады. 1997 жылы Сауд Арабияда үш әйелдің аударған "Сахих Интернэшнл Құран" аудармасы жарық көрді, ол әлі де өте танымал. 1999 жылы Абдалхақ және американдық Айша Бьюлидің "Құранның мәңгілік нұсқасы" атты ағылшын тіліндегі жаңа аудармасы Bookwork баспасынан жарық көрді, оның қайта қарастырылған басылымдары 2005 және 2011 жылдары жарық көрді. 2000 жылы "Ұлы Құран: мағынасының ағылшын тіліндегі нұсқасы" төрт түрік сүнни ғалымдарының комитеті тарапынан жарық көрді, олар жұмысты былай бөлісті: Нұреттин Узуноғлу 1-8 аяттарды аударды; Тевфик Рүштү Топузоғлу: 9-20; Әли Өзек: 21-39; Мехмет Максутоғлу: 40-114. Аударма кеңейтілген түсіндірмелермен және қазіргі стандартты ағылшын тіліндегі түсіндірмелермен бірге келді, бұл оны ескі аудармалардан қарағанда түсінуді жеңілдетеді. Парсы тіліндегі Құран және...
The Qur'an has been translated into most major African, Asian and European languages from Arabic. According to Islamic theology, the Qur'an is a revelation very specifically in Arabic, and so it should only be recited in Quranic Arabic. Translations into other languages are the work of humans and so, according to Muslims, no longer possess the uniquely sacred character of the Arabic original. Since these translations subtly change the meaning, they are often called "interpretations" or "translation[s] of the meanings" (with "meanings" being ambiguous between the meanings of the various passages and the multiple possible meanings with which each word taken in isolation can be associated, and with the latter connotation amounting to an acknowledgement that the so called translation is but one possible interpretation and is not claimed to be the full equivalent of the original). For instance, Pickthall called his translation The Meaning of the Glorious Koran rather than simply The Koran. The task of translation of the Qur'an is not an easy one; some native Arab speakers will argue that some Qur'anic passages are difficult to understand even in the original Arabic script. A part of this is the innate difficulty of any translation; in Arabic, as in other languages, a single word can have a variety of meanings. According to Islamic tradition contained in the hadith, the Negus of the Ethiopian Empire and the Byzantine Emperor Heraclius received letters from Muhammad containing verses from the Qur'an. However, during Muhammad's lifetime, no passage from the Qur'an was ever translated into these languages nor any other. The first fully attested complete translations of the Qur'an were done between the 10th and 12th centuries into Classical Persian. The Samanid emperor, Mansur I (961–976), ordered a group of scholars from Khorasan to translate the Tafsir al Tabari, originally in Arabic, into Persian. Later in the 11th century, one of the students of Khwaja Abdullah Ansari wrote a complete tafsir of the Qur'an in Persian. In the 12th century, Najm al Din 'Umar al Nasafi translated the Qur'an into Persian. The manuscripts of all three books have survived and have been published several times. In 1936, translations in 102 languages were known. His edition contains the Qur'an's Arabic text with a Latin translation, annotations to further understanding and – embued by the time's spirit of controversy – an essay titled "Refutation of the Qur'an", where Marracci disproves Islam from the then Catholic point of view. Despite the Refutations anti Islamic tendency, Marracci's translation is accurate, suitably commented, and quotes many Islamic sources. Marracci's translation too became the source of other European translations (one in France by Savory, and one in German by Nerreter). These later translations were quite inauthentic, and one even claimed to be published in Mecca in 1165 AH. Another Romance translation was made into Italian, 1547 by Andrea Arrivabene, derived from Ketenensis'. The Italian translation was used to derive the first German translation Salomon Schweigger in 1616 in Nuremberg, which in turn was used to derive the first Dutch translation in 1641. Since then, there have been English translations by the clergyman John Medows Rodwell in 1861, and Edward Henry Palmer in 1880, both showing in their works several mistakes of mistranslation and misinterpretation, which brings into question their primary aim. These were followed by Richard Bell in 1937 and Arthur John Arberry in the 1950s. The Qur'an (1910) by Mirza Abul Fazl (1865–1956), a native of East Bengal (now Bangladesh), later moved to Allahabad, India. He was the first Muslim to present a translation of the Qur'an into English along with the original Arabic text. Among the contemporary Muslim scholars, Abul Fazl was a pioneer who took interest in the study of the chronological order of the Qur'an and drew the attention of Muslim scholars to its importance. With the increasing population of English speaking Muslims around the start of the 20th century, three Muslim translations of the Qur'an into English made their first appearance. The first was Muhammad Ali's 1917 translation, which is composed from an Ahmadiyya perspective, with some small parts being rejected as unorthodox by the vast majority of Muslims. This was followed in 1930 by the English convert to Islam Marmaduke Pickthall's more literalist translation. Soon thereafter in 1934, Abdullah Yusuf Ali, published his translation, featuring copious explanatory annotation – over 6000 notes, generally being around 95% of the text on a given page, to supplement the main text of the translation. This translation has gone through over 30 printings by several different publishing houses, and is one of the most popular amongst English speaking Muslims, alongside the Pickthall and Saudi sponsored Hilali Khan translations. With few new English translations over the 1950–1980 period, these three Muslim translations were to flourish and cement reputations that were to ensure their survival into the 21st century, finding favor among readers often in newly revised updated editions. Orientalist Arthur Arberry's 1955 translation and native Iraqi Jew N. J. Dawood's unorthodox translation in 1956 were to be the only major works to appear in the post war period. A. J. Arberry's The Koran Interpreted remains the scholarly standard for English translations, and is widely used by academics. He is referred to as God's Messenger of the Covenant by his followers. He wrote that the Qur'an contains a mathematical structure based on the number 19. He made the controversial claim that the last two verses of chapter nine in the Qur'an were not canonical, telling his followers to reject them. He reasoned that the verses disrupted an otherwise flawless nineteen based pattern and were sacrilegious since they appeared to endorse worship of Muhammad. Khalifa's research received little attention in the West. In 1980, Martin Gardner mentioned it in Scientific American. Gardner later wrote a more extensive and critical review of Khalifa and his work. The arrival of the 1990s ushered in the phenomenon of an extensive English speaking Muslim population well settled in Western Europe and North America. As a result, several major Muslim translations emerged to meet the ensuing demand. One of them was published in 1990, and it is by the first woman to translate the Qur'an into English, Amatul Rahman Omar, together with her husband, Abdul Mannan Omar. In 1991 appeared an English translation under the title: The Clarion Call Of The Eternal Qur aan, by Muhammad Khalilur Rahman (b. 1906–1988), Dhaka, Bangladesh. He was the eldest son of Shamsul Ulama Moulana Muhammad Ishaque of Burdwan, West Bengal, India, – a former lecturer of Dhaka University. In 1996 the Saudi government financed a new translation "the Hilali Khan Qur'an" which was distributed free worldwide by the Saudi government. It has been criticized for being in line with their particular interpretation. The Saheeh International Qur'an translation was published in 1997 in Saudi Arabia by three women converts. It remains extremely popular. In 1999, a fresh translation of the Qur'an into English entitled The Noble Qur'an – A New Rendering of its Meaning in English by Abdalhaqq and the American Aisha Bewley was published by Bookwork, with revised editions being published in 2005 and 2011. In 2000, The Majestic Qur'an: An English Rendition of Its Meanings was published by a committee of four Turkish Sunni scholars who have divided the work as follows: Nurettin Uzunoğlu translated Surahs (chapters) 1 to 8; Tevfik Rüştü Topuzoğlu: 9 to 20; Ali Özek: 21 to 39; Mehmet Maksutoğlu: 40 to 114. The translation comes with an extensive commentary and annotations in modern standard English, makes it easier to understand than the older translations. The Qur'an in Persian and English (Bilingual Edition, 2001) features an English translation by the Iranian poet and author Tahereh Saffarzadeh. This was the third translation of the Qur'an into English by a woman, after Amatul Rahman Omar, and Aisha Bewley – and the first bilingual translation of the Qur'an. In 2003, the English translation of the 8 volume Ma'ariful Qur'an was completed and the translation of the Qurʻan used for it was newly done by Muhammad Taqi Usmani in collaboration with his brother Wali Raazi Usmani and his teachers, Professors Hasan Askari and Muhammad Shameem. In 2004, a new translation of the Qur'an by Muhammad Abdel Haleem was also published, with revised editions being published in 2005 and 2008. In 2006, The Qur'an with Annotated Interpretation in Modern English by Ali Ünal was published. The work is more like a simplified tafsir (Qur'anic exegesis) than a translation. He uses modern English, and adds short notes between brackets amidst the translation when needed. In 2007, Qur'an: a Reformist Translation by Edip Yüksel, Layth Saleh al Shaiban, and Martha Schulte Nafeh, was published. In 2007, The Meanings of the Noble Qur'an with Explanatory Notes by Muhammad Taqi Usmani was published. It has been published in 2 volumes at first and later, in a single volume. He also translated the Qur'an in simple Urdu, making him a translator of the Qur'an in dual languages. In 2007 The Sublime Qur'an appeared by Laleh Bakhtiar; it is the second translation of the Qur'an by an American woman. In 2008, Tarif Khalidi completed The Qur'an: A New Translation for Penguin Classics and Viking Press. It did not include commentary, so as to give readers a sense of how the earliest Muslims would have read and listened to the Qur'an. It serves as a replacement to Penguin Classics' older translation by NJ Dawood, although the Dawood translation remains in print. In 2009, Wahiduddin Khan translated the Qur'an in English, which was published by Goodword Books entitled The Qur'an: Translation and Commentary with Parallel Arabic Text. This translation is considered as the easiest to understand due to simple and modern English. The pocket size version of this translation with only English text is widely distributed as part of dawah work. A rhymed verse edition of the entire Qur'an rendered in English by Thomas McElwain in 2010 includes rhymed commentary under the hardback title The Beloved and I, Volume Five, and the paperback title The Beloved and I: Contemplations on the Qur'an. In 2015, Mustafa Khattab of Al Azhar University completed The Clear Qur'an: A Thematic English Translation, after three years of collaboration with a team of scholars, editors, and proof readers. Noted for its clarity, accuracy, and flow, this work is believed to be the first English translation done in Canada. A Turkish Scholar Hakkı Yılmaz worked on the Qur'an through the root meanings of the Arabic words and published a study called Tebyin ül Qur'an, and he also published a Division by Division Interpretation in the Order of Revelation in Turkish. His work was translated into English. In 2018, Musharraf Hussain released The Majestic Quran: A Plain English Translation, a reader friendly presentation of the translation of the Qur'an aiming to help readers understand the topic being read, and learn the moving and transformative message of the Qur'an. There are 1500 sections with headings. Approved by Dar al Ifta' al Misriyya (Egyptian institute of Fatwas). In 2019, Tahir Mahmood Kiani released The Easy Quran. The translation was intended for readers at age 12, but was also comprehensible to readers as young as 6. In 2021, Talal Itani released Quran in English: Super easy to read. For ages 9 to 99. A Quran translation for children and adults. In 2022, Nuh Ha Mim Keller released The Quran Beheld. Based on two integral study readings over fifteen years with a teacher, it was described by a reviewer as "the first reliable plenary translation of the Quran into English." In 2023, a new translation of the Quran was produced through a collaboration between Talal Itani and artificial intelligence. This translation is noted for its attempt to balance readability with linguistic precision. It aims to be accessible to a wide range of readers, including children and adults, as well as both Muslims and non Muslims. The translation strives for a non sectarian approach and emphasizes grammatical accuracy. The collaboration between Itani, a scholar in Quranic studies, and machine learning algorithms represents an innovative approach in the field of Quran translations.
Француз тілі
L'Alcoran de Mahomet / translaté d'Arabe François par le Sieur Du Ryer, Sieur de la Garde Malezair., 1647, 1649, 1672, 1683, 1719, 1734, 1770, 1775 жылдары Андре Дю Райердің француз тіліне аударған алғашқы аудармасы болды. Екі ғасырдан кейін Парижде француз-парсы елшілігінің аудармашысы болған Казимирскийдің 1840 жылғы аудармасы осыған ілесіп келді. Содан кейін, ХХ ғасырдың ортасында француз шығыстанушысы Режи Блашер жаңа аударма жасады, ал бірнеше жыл өткен соң, 1959 жылы мұсылманның француз тіліне түпнұсқа араб тілінен жасаған алғашқы аудармасы пайда болды. Мұхаммед Хамидулланың бұл еңбегі Париж пен Ливанда қайта басылып, жариялануда, себебі ол барлық аудармалардың ішіндегі тілдік тұрғыдан ең дәл деп есептеледі, дегенмен сыншылар араб тіліндегі түпнұсқаның мәнісінің біраз бөлігі жоғалғанын айтады.
Қазіргі грек
Бірінші жаңа грек тіліне аудармасын 1886 жылы Герасимос Пентакис жасаған, бұл Грекияның Георгий I патшасының келісімінен кейін орындалды. 1928 жылы екінші басылымы жарық көрді. 1958, 1980 және 2002 жылдары тағы үш басылым жарық көрді, ең соңғысы Перса Кумутси жасады. Онлайн аудармасы да бар. Грек тілінде бұрын мақалада айтылған Никетас Византийдің 9 ғасырда жасаған аудармасы да бар.
Ресей
1716 жылы Пётр Постинков Андре дю Райердің француз тілінен жасалған аудармасы негізінде Құранның орыс тіліндегі алғашқы аудармасын жариялады. Гордий Саблуков 1873 жылы Құранның араб тіліндегі түпнұсқа мәтінінен жасалған орыс тіліндегі алғашқы аудармасын шығарды. Орыс тілінде шамамен 20 аударма жарық көрген.
Испан тілі
Қазіргі испан тілінде Құранның төрт толық аудармасы қол жетімді. Хулио Кортес аудармасы "El Corán" Солтүстік Америкада кеңінен таралған, оны Нью-Йорк негізді Tahrike Tarsile Qur'an баспасы шығарды. Аргентиналық исламды қабылдаған екі адам – Ахмет Аббод пен Рафаэль Кастелланос "El Sagrado Corán" (El Nilo, Буэнос-Айрес, Аргентина, 1953) кітабын жариялады. Камель Мустафа Халлак жариялаған "El Corán Sagrado" кітабының сапалы, қатты мұқабалы басылымын Мэриленд штатындағы Amana Publications баспасы басып шығарды. 1979 жылы исламды қабылдаған испандық Абдель Гани Мелара Навионың "Traducción Comentario Del Noble Corán" еңбегі алғаш рет 1997 жылдың желтоқсан айында Эр-Риядтағы Darussalam Publications баспасынан шықты. Патша Фахд баспа кешенінде осы аударманың өз нұсқасы бар, оны Омар Кадура мен Иса Амер Квеведо өңдеген.
Бенгал тілі
1389 жылы бенгал әдебиетінің ең көне ақындарының бірі – Шаһ Мұхаммед Сагир Құран сүрелерін ежелгі бенгал тіліне алғаш рет аударды. 1886 жылы брахмо-самадж миссионері Гириш Чандра Сен бенгал тіліне Құранның толық аудармасын жасаған алғашқы адам болды, алайда 1808 жылы Әміруддин Басуния толық емес аударма жасаған еді. Батыс Бенгалияның Чандипур қаласынан шыққан Аббас Әли Құранды бенгал тіліне толығымен аударған алғашқы мұсылман болды. 1891 жылы Тангайлдан Мұхаммед Наймуддин Құранның алғашқы он тарауын бенгал тіліне аударды. Бенгал тілінде көптеген аударма Құран тәпсірлері де қолжетімді. Мұхаммед Акрам Хан 1926 жылы Құранның 30-шы тарауын түсіндірмемен бірге аударды. 1938 жылы Мұхаммед Нақибулла Хан бенгал тілінде аударма жариялады. Мұхиуддин Хан – "Маариф әл Құранды" бенгал тіліне аударған белгілі бангладештік.
Қытай
Юсуф Ма Дексин (1794–1874) Құранды қытай тіліне алғаш аударған адам деп есептеледі. Алайда, Құранның қытай тіліне толық аудармалары 1927 жылға дейін жарық көрмеді, бірақ Ислам Қытайда Тан әулетінен (618–907) бері бар еді. Ван Цзинцзай Құранды аударған алғашқы қытай мұсылмандарының бірі болды. Оның аудармасы, «Гуланжинг-йижи», 1927 немесе 1932 жылдары жарық көрді, ал 1943 және 1946 жылдары жаңа өңделген нұсқалары шықты. Мұсылман емес Ли Тиеженг жасаған аударма түпнұсқа араб тілінен емес, Джон Медоус Родвеллдің ағылшын тілінен, ал одан Сакамото Кен Ичидің жапон тіліне аударылған нұсқадан жасалған. 1931 жылы Джи Джуэми редакциялаған мұсылман емес екінші аударма жарық көрді. Басқа аудармалар 1943 жылы Лю Цзиньбиао, ал 1947 жылы Ян Цзонгмингтің еңбектерімен жарыққа шықты. Бүгінгі күні ең танымал нұсқасы – Ма Цзянь аударған «Гуланжин», оның бөліктері 1949 және 1951 жылдар аралығында жарық көрді, ал толық басылымы 1981 жылы ғана жарық көрді. 1989 жылы қытай-американдық мұсылман Тоң Даожанг «Гуланжинг» атты заманауи аударма жасады. 1996 жылы Тайбэйде шыққан соңғы аударма – «Qīngzhēn xīliú – Gǔlánjīng xīnyì», оны Шен Сязхоң аударған, бірақ ол мұсылмандардың арасында кең қолдануға ие болған жоқ. Соңғы аударма, «古兰经暨 中文译注», 2016 жылы Тайбэйде Юнус Чьяо Шиен Ма аударған және жариялаған.
Гуджарати тілі
Имам Ахмет Раза Хан 1911 жылы Шах Абдул Қадыр Делвидің урду тіліндегі аудармасына негізделген «Канзул Иман» деп аталатын алғашқы гуджарати тіліндегі Құранды аударды. 1930 жылы Ахмедбай Сүлеймен Жұмани «Құран Маджид Гуджарати Таржума Сате» атты аудармасын жариялады.
Урду тілі
Алғашқы заманауи урду тіліне аударманы 1826 жылы Шах Абдул-Қадыр, Шах Абдул-Азиз Дехлавидің ұлы жасаған. 1911 жылы Имам Ахмет Раза Хан Құранды хинди және урду тілдеріне аударып, «Канзул Иман» деп атаған. Құранның урду тіліндегі сенімді аудармаларының бірі – Әбу А'ла Маудуди жасаған «Тафхимул Құран» аудармасы. Мола На Ашық Елахи Мератхи да Құранды урду тіліне аударған. Ашық Илахи Буландшаһридің урду тіліндегі «Тафсир-и Мератхи» – Құранның тарсир және Шан-и Назулмен бірге белгілі аудармасы. 1961 жылы Ғұлам Ахмет Первез «Мафхум ул Құранды» жазды. 1985 жылы Маулана Вахиддин Хан «Тазкирул Құран» атты урду тіліндегі аударма және түсіндірме жазды. Ол сондай-ақ Құранды хинди тіліне де аударған. Аршад Мадани және Про Сулейман 1991 жылы хинди тіліндегі Құранды аударған, оның атауы «Құран Шариф: Анувад ауыр Вахья». Мұхаммед Таһир әл Қадридің урду тіліндегі аудармасы – «Ирфан ул Құран». [Mutalaeh Qur'an مطالعہ قرآن] ABDULLAH, 2014 – урду тіліндегі аударма.
Индонезия тілдері
Құран сондай-ақ ачех, бугин, горонтало, яван, сунда және әлемдегі ең көп мұсылман тұратын Индонезияның индонезия тіліне аударылған. Ачех тіліне аударманы 1995 жылы Махиджиддин Юсуф жасаған; бугин тіліне 1982 жылы Дауд Исмаиле мен Нух Даэнг Маномпо; горонтало тіліне 2008 жылы Лукман Катили; яван тіліне Нгарпа (1913), Кяи Бисири Мустафа Рембанг (1964), К. Х. Р. Мухамад Аднан; сунда тіліне А. А. Даллан, Х. Камаруддин Шале, Джус Русамси 1965 жылы; ал индонезия тілінде кем дегенде үш нұсқада: A Dt. Маджоиндо, Х. М. Касим Бейкерри, Имам М. Нур Идрис, А. Хасан, Махмуд Юнус, Х. С. Фахруддин, Х., Хамиди (барлығы 1960-шы жылдары), Мохаммад Дипонегоро, Бахтиар Сурин (барлығы 1970-шы жылдары) және Индонезия Республикасының Діни істер департаменті аударған.
Жапон тілі
Жапон тіліне алғашқы аударманы 1920 жылы Сакамото Кен Ичи жасаған. Сакамото Родвеллдің ағылшын тіліндегі аудармасы негізінде жұмыс істеді. 1938 жылы Такахаси Горо, Бунпачиро (Ахмад) Арига және Мидзухо Ямагучи Жапонияның екінші аудармасын жариялады. Араб тілінен алғашқы аударманы 1945 жылы Тошихико Идзуцу жасады. 1950 жылы Шумей Окаваның тағы бір аудармасы жарық көрді. Басқа аудармалар 1970 жылы Бан Ясунари мен Осаму Икеда, ал 1972 жылы Умар Рёичи Мита жасаған. 2015 жылы Жапонияда тарихи кітаптарды оңай түсінілетін манга форматына бейімдеуді мақсат тұтқан East Press Manga de Dokuha сериясының аясында Құранның жапон тіліндегі манга адаптациясы жарық көрді. Бұл нұсқа жапондық мәдениет ерекшеліктеріне сәйкес келеді, онда дана қарт мұсылман мешітте каваи стилінде бейнеленген джинмен кездеседі, ол Құран оқылысының әуеніне қызығып, Ислам туралы көбірек білуге ниеттейді. Екеуі Құранның хикаясы ашылатын уақыт пен кеңістік арқылы саяхатқа шығады. Кітапта түрлі сүрелер толыққанды келтірілген. Кітап мұқабасындағы кейіпкер – Мұхаммед емес, аты аталмаған басты тұлға. Мұхаммед екі басты кейіпкерге көрініп, тіпті сөйлейді, бірақ ол беті жасырылған, жамылғы киген тұлға ретінде бейнеленеді.
Ядролық малай-полинезиялық тілдер
Уильям Шеллабер (1862–1948) – британдық ғалым және Малайзиядағы миссионер. Ол Киелі кітапты малай тіліне аударғаннан кейін Құранды аударуға кірісті, бірақ 1948 жылы оны аяқтамай қайтыс болды.
Синдхи тілі
Ахунд Аяз Алла Мутталави (урду: آخوند أعزاز الله) (синдхи: مولانا اعزاز اللہ) – Синдхтан шыққан мұсылман дін ғалымы. Ахунд Аяз Құранды араб тілінен синди тіліне алғаш аударған адам деп есептеледі. Синдхи дәстүріне сәйкес, алғашқы аударма 270 жылы / 883 жылға дейін араб ғалымымен жасалған. Кейін оны Имам Әбуль Хасан бин Мұхаммед Садық әл-Синди әл-Ма синди тіліне аударды.
Тагалог тілі
1982 жылы Абдул Ракман Х. Брюс Құранды тагалог тіліне аударды, ол жергілікті жерде "Анг Банал на Куран" деп белгілі.
Түрікше
Түрік немесе түркі тіліндегі Құранның ең ерте аудармасы 11 ғасырға дейін барып жетеді. Оның кейінгі аудармалық еңбектерінің бірі – 1363 жылы Хорезм түркі тілінде жазылған көшірмесі, ол Стамбулдың Сүлеймен кітапханасында, Хекімғұлы Әли Паша мешітінде №2 тіркелген. Бұл Хорезм түркі тіліне аударылған аударма, Құранның басқа аудармалары сияқты, тіл білімі саласында маңызды. Аудармаға алынған мәтіннің қасиеттілігі аудармашыны аса сақ болуға мәжбүр етеді, сондықтан мәтінде кездесетін қателер мұндай еңбектерге енгізілмейді. Сонымен қатар, аудармашылар көпшілікке түсінікті болу үшін діни терминологияға ерекше назар бөлді, сондықтан түркі сөздеріне басымдық берілді. Г. Сагхол осы аудармамен айналысты. Мұхаммед Хамди Языр Матуриди бағытында тафсир (Құранның түсіндірмесі) бойынша жұмыс істеді және 1935 жылы Кемал Ататүктің бұйрығымен Құранның алғашқы қазіргі түрік тіліндегі аудармасы – «Хақ Дини Құран Дили» жарияланды. 1999 жылы Эдип Юксельдің «Түрік тіліндегі Құран аудармаларындағы қателер» атты кітабы жарық көргеннен кейін шамамен жеті жыл өткен соң, Құранның түрік тіліндегі аудармасы «MESAJ» жарық көрді. Бұл аударма – Құрандық аударма, Яшар Нури Озтүрктің аудармасына ұқсас, және Құранды түсінуде хадис пен секталық дәстүрлі құқық танымдарын авторитет деп санамайды. Ол көптеген маңызды сөздер мен аяттарды аударуда сүнни және шиит дәстүрлерінен айқын ерекшеленеді. Хаққы Йылмаз араб сөздерінің түбірлік мағыналарын зерттеу арқылы Құранды талдады және «Тәбиин ул Құран» атты зерттеуін жариялады. Ол сондай-ақ, «Уахи бойынша бөлімдерге бөлінген түсіндірме» деген еңбегін де жариялады.
Африка тілдері
Құранның ормо тіліне аудармасы: Шейх Мохаммед Рашад Абдулла. Құранның суахили тіліне аудармасы: Шейх Али Мухсин әл Барвани. Құранның суахили тіліне аудармасын шейх Саид Муса Мохамед әл Кинди жасаған. Құранның хауса тіліне аудармасын шейх Мухамуд Гуми жасаған. Құранның йоруба тіліне аудармасын шейх Адам Абдулла әл-Илори жасаған. Шейх М. Баба Гбетобудың дағбанли тіліне Құран аудармасы.
Эсперанто тілі
Шах құлағаннан кейін Иранның аятолла Хомейни мұсылмандарды эсперанто тілін үйренуге шақырды. Ұзақ өтпей мемлекет Куранның ресми эсперанто аудармасын жасады. Мұзтар Аббаси да Құранды эсперанто тіліне аударды және Мұхаммедтің өмірбаянын, сондай-ақ эсперанто және урду тілдерінде бірнеше кітап жазды. 1970 жылы Ахмади дінінің профессоры Итало Чиусси Құранды эсперанто тіліне аударды.