Кіріспе

Америкалық құрғақ жүзім өсірушілер кооперативі

Sun Maid Growers of California – штаб-пәтері Фресно қаласында орналасқан американдық фермерлер кооперативі. Sun Maid – әлемдегі ең ірі құрғақ жүзім және құрғатылған жеміс өңдеушілердің бірі. Кооператив ретінде Sun Maid шамамен 850 отбасылық фермерден тұрады, олар өңдеу зауытының 100 мильдік (161 км) радиусында жүзім өсіреді. Sun Maid осы географиялық аймақтан тыс жерлерден де құрғатылған жемістерді сатып алады. Sun Maid жүзімдері қызыл қорапқа салынған, онда қызыл күнкоярғы киген және қолында жаңа жүзім шоғыры ұстаған «Sun Maid Girl» бейнесі бар. Sun Maid жүзімдері Лос-Анджелес пен Сан-Францисконың арасында орналасқан Калифорнияның Орталық аңғарында өсіріледі, бұл аймақ жүзім өсіруге өте қолайлы климатымен танымал. Жүзімдер жинау маусымында, әдетте тамыз айының соңында – қыркүйек айының басында жиналады және күн астында кептіріледі, оларды қолмен жинап қағазға жайып немесе механикалық жинау үшін жүзім лозасында (DOV) кептіреді. Sun Maid АҚШ-тың барлық штаттарына және әлемнің 60-тан астам еліне тауар жібереді. Sun Maid жыл сайын белгілі бір мөлшерде табиғи құрғақ жүзім өндіреді. Sun Maid құрғақ жүзімінің жартысына жуығы әртүрлі өлшемдегі қораптарға, қаптарға немесе ыдыстарға саланып, тұтынушыларға сатылады. Қалған жартысы нан пісіру және жарма өндіруші компанияларға құрғақ жүзім пастасы және құрғақ жүзім концентраты ретінде сатылады. Томпсон тұқымы жоқ жүзім – құрғақ жүзім жасау үшін қолданылатын ең танымал сорт. Құрғақ жүзімнен басқа, Sun Maid өрік, құрма, жусан, алма, қарақұмық, шабдалы және тропикалық жемістер сияқты құрғатылған жемістердің толық ассортиментін сатады. Сондай-ақ, Sun Maid йогуртпен қапталған құрғақ жүзімдерді де сатады. Компания кең ауқымда брендтік лицензиялау және тамақ сервисі қызметтерін ұсынады. The Promotion in Motion Companies, Inc. компаниясы Sun Maid лицензиясы бойынша Sun Maid сүт шоколадымен қапталған құрғақ жүзімдерін өндіреді.

Тарих

1873 жылы Фрэнсис Т. Айзен Фресноның шығысында, Фанчер сағасының жанында мускат жүзімінің тәжірибелік бағын отырғызды. 1878 жылға қарай, құрғатылған жүзімдер штаттан тасыла бастады, ал 1903 жылға қарай Калифорния жылына 120 миллион фунт құрғатылған жүзім өндірді. Жинау орындары өсіруші мен тұтынушы арасындағы маңызды байланысқа айналып, Сан-Хоакин аңғарында ондаған осындай орын пайда болды. Бұл мекемелерде жүздеген иммигрант жұмыс істеді. Олар күнде кептірілген жүзімді өсірушілерден қабылдап, сақтап, өңдеп, қаптамалап, бүкіл АҚШ-қа және әлем елдеріне жіберді. 1869 жылы құрлысы аяқталған трансконтиненталдық темір жол арқасында, шығыстан келген шаруалар мен иммигранттар алғаш рет осы аймаққа қоныстанды, ал өсірушілер Батыстан алыс жаңа нарықтарға өнімдерін жылдам тасымалдауға мүмкіндік алды. 1872 жылы Лиланд Стэнфорд Орталық Тынық мұхиты темір жолын Сан-Хоакин аңғарына жеткізіп, қазіргі Фресно қаласының орталық бөлігіндегі Фресно стансасын орналастырды. Жақын маңдағы елді мекендерде де теміржол стансалары бой көтерді. Темір жол желісі кеңейген сайын, Фресно стансасының маңындағы аумақ та кеңейіп, алыс нарықтардың өсіп келе жатқан сұранысын қанағаттандыру үшін ауылшаруашылық өнімдерін өсіруге шаруаларды тартты. Көптеген отбасылар фермаларда жұмыс істеген кезде зиянды химиялық заттарға тап болғандықтан қиындықтарға ұшырады. Калифорнияның күн астында жақсы өсіп, кептірілетін сатуға қолайлы өнім ретінде құрғатылған жүзімнің орны бекітілгеннен кейін, 19 ғасырдың соңында құрғатылған жүзім өсіретін аймақтар тез кеңейді. Құрғатылған жүзім өсірушілердің кооперативтік кәсіпорын құруға жасаған алғашқы табысты әрекеттері 1898 жылы басталды. Қоғамдық қолдаумен 1912 жылы Калифорниялық Біріккен Жүзім Компаниясы құрылды. 1915 жылы жарнама шебері Э.А. Берг жасаған Sun Maid тауарлық белгісі таныстырылды, ал 1918 жылы компания Фресно қаласының орталығына жақын жаңа нысан ашты. 1920 жылдардың басында Калифорниялық Біріккен Жүзім Компаниясының мүшелері штаттың құрғатылған жүзім өсірушілерінің 85 пайызын құрады. 1922 жылы ұйым өз тауарлық белгісімен тығыз байланысты болу үшін атын Sun Maid Growers of California деп өзгертті. 1964 жылы жаңаша жаңғырту және өсуге байланысты көршілес Кингсбургте жаңа нысан салынды және көшірілді. Бұл нысан Фреснодан оңтүстікке қарай 32 шақырым жерде орналасқан. Бүгінгі күнге дейін Кингсбург зауыты Sun Maid Growers of California компаниясының халықаралық бас кеңсесі болып табылады, бірақ бас кеңсе Фреснода (Калифорния) орналасқан. 2012 жылы Sun Maid өсіруші кооперативі ретінде 100 жылдығын тойлады.

Күн қыз

Бастапқы "Күн қызы" Лорейн Колетт есімді нағыз адам болған. Ол 1915 жылы Сан-Францискода өткен Панама-Тынық мұхиты халықаралық көрмесіне Калифорниялық Associated Raisin Company компаниясын ұсынушы жас қыздардың бірі ретінде қатысқан. "Сан-Мейд" қыздары көрмеге келгендерге сүзім үлгілерін ұсынып, ақ көйлектеріне көк жиек тігіп, көк күн шапандарымен сүзім өнеркәсібін насихаттаған. Колетттің суреті 1915 жылы Сан-Франциско бюллетенінде жарияланып, көрмеде Sun Maid компаниясының қызметін жариялаған. Сан-Францискодағы көрмеде жұмыс істеген кезде Колетт таңертең суретші Фанни Скаффордтың Пост-стрит студиясында поза беріп, күнінің қалған бөлігін көрмеде өткізген, онда "Сан-Мейд" қыздары қызыл күн шапандарымен жүрген. Суретші түрлі поздар мен керек-жарақтарды сынап, ақырында үстіне сүзім төгілген табақ пен фондық жарқыраған күн сәулесі бар позда тоқтады. 1916 жылдың мамырында компания басшылары Колетттің компанияның символына айналуына келісім берді. Оның күн шапаны мен сүзім табағымен бейнеленген суреті 1956 жылы және 1970 жылы компания қызметкері Делия фон Мейердің (Пачеко) он жыл бұрын салған суреттерін пайдалана отырып жаңартылды. Колетт 90 жасқа толғанға дейін алғашқы "Сан-Мейд" қызы ретінде арнайы шараларға қатысып тұрды. Қазіргі нұсқасын 1970 жылы Сан-Францискодағы тәуелсіз суретші Джон Лихтенвальнер жасаған. Лос-Анджелестегі Art Center-ді бітірген Лихтенвальнер кейіпкердің жаңа нұсқасын жасау үшін "Сан-Мейд" қызының бұрынғы нұсқаларын пайдаланды. Жаңартылған портреттің моделі жас актриса және модель Лиз Вайд болды. Сурет бейнелі күн сәулесінің үстіне орналастырылды. Sun Maid Raisin Co. компаниясына бөлек сатылған бұл сурет халықаралық деңгейде көптеп көшіріліп, 40 жылдан астам уақыт бойы өзгермеген суретшінің ең танымал туындысы саналады. 2006 жылы "Сан-Мейд" қызы телеарнадағы жарнамалар үшін анимацияланды, онда ол алғаш рет жүріп, сөйледі. Бұл жарнамаларды Synthespian Studios компаниясы жасап шығарды.