Кіріспе

C3 конвертазасы (C4bC2b, бұрын C4b2a) серин протеазалар отбасысына жатады және туа біткен иммунитетте бөлшектердің опсонизациялануына, қабыну пептидтерінің шығарылуына, C5 конвертазасының қалыптасуына және жасуша лизісіне алып келетін комплемент жүйесінің құрамдас бөлігі ретінде қажет. C3 конвертазасы балама жолмен (C3bBb) немесе классикалық және лектин жолдарымен (C4bC2b, бұрын C4b2a) түзілетін нысанына сілтеме жасау үшін қолданылуы мүмкін. Қалыптасқаннан кейін, екі C3 конвертазасы да C3-ті C3a және C3b-ге протеолитикалық түрде ыдыратады (сондықтан "C3 конвертазасы" деген атау пайда болған). C3a деп аталатын кішірек фрагмент қан тамырларының өткізгіштігін арттыруға және фагоциттердің тіндерге өтуіне көмектеседі, ал ірі C3b фрагментін опсонин ретінде қолдануға болады немесе ол C3 конвертазасының кез келген түрімен байланысып, мембраналық шабуыл кешенін құру үшін C5-ті белсендірмейтін үш молекулалық C5 конвертазасын қалыптастырады.

Құрылу

С3 конвертазасы үш түрлі жолмен қалыптасады: классикалық, лектиндік және баламалы жолдар арқылы.

Балама жол

С3 комплементінің еркін қозғалатын конвертаза, тромбин, плазмин немесе тіпті бактериялық ферменттермен ыдырауы С3а және С3b фрагменттерінің пайда болуына әкеледі. Ірі фрагмент – С3b – микроорганизмдердің бетіне немесе комплемент белсендірілу орнындағы тиоэстер домені арқылы антидене молекулаларына ковалентті байланысады. Ыдырағаннан кейін және жасуша бетіне байланысқаннан кейін С3b фрагменті B факторы деп аталатын плазмалық ақуызға байланысуға дайын. B факторы (зимоген) плазмалық серин протеазасы D факторымен ыдыратылып, Ba деп аталатын кішкентай фрагмент бөлінеді және С3b-ге жалғасып қалатын Bb деп аталатын ірі фрагмент түзіледі. Сонымен қатар, функционалды С3 конвертазасын құру үшін Mg2+ иондары қажет. Осылайша, балама С3 конвертазасы (С3bBb) пайда болады және ол С3-ті өзінің димерлі Bb суббірлігі арқылы ыдырата алады. С3 конвертазалары С3-ті ыдыратып С3b-ні түзеді, ол кейін балама жол арқылы қосымша С3 конвертазасын құра алады, бұл комплемент каскадындағы сигналды күшейтудің мүмкін механизмі болып табылады, нәтижесінде белсендірілген бөлшектердің бетінде С3b молекулаларының көп саны жиналады, бұл опсонизация мен жедел жергілікті қабынуға мүмкіндік береді.

Хромосомадағы орны

C2, C4 және B факторын кодтайтын гендер MHC-ның 6-хромосомасында I кластағы өнімдердің B локусы мен II кластағы өнімдердің D локусы аралығында орналасқан.