Кіріспе
Абдус Саттар (1 наурыз 1906 – 5 қазан 1985) – Бангладеш саясаткері және мемлекет қайраткері. Бангладеш Ұлттық партиясының (БҰП) басшысы, 1981 жылдан 1982 жылға дейін Бангладеш Президенті, ал бұрын Бангладеш Вице-президенті қызметін атқарды. Мамандығы бойынша заңгер Абдус Саттар Ұлыбританиялық Үндістанда, Шығыс Пәкістанда және Бангладеште көптеген конституциялық және саяси лауазымдарда болды. Ол министр, Жоғарғы сот судьясы және бас сайлау комиссары болып жұмыс істеді. Абдус Саттар ел тарихында атқарушы билікті жүзеге асырған аз ғана президенттердің бірі болды. Денсаулығының нашарлауы және жасының ұлғайуына байланысты, оның қысқа ғана президенттік мерзімі саяси жағдайдың ушығуымен және әскерилердің араласуымен ерекшеленді. Абдус Саттар 1982 жылғы Бангладеш төңкерісінде құлатылды.
Abdus Sattar (1 March 1906 – 5 October 1985) was a Bangladeshi statesman. A leader of the Bangladesh Nationalist Party (BNP), he served as the President of Bangladesh from 1981 to 1982, and earlier as the Vice President of Bangladesh. A jurist by profession, Abdus Sattar held numerous constitutional and political offices in British India, East Pakistan and Bangladesh. He was a cabinet minister, supreme court judge, and chief election commissioner. Abdus Sattar was one of the few executive presidents in the country's history. Beset by health problems and old age, his short lived presidency was marked by growing political turmoil and interference from the military. Abdus Sattar was overthrown in the 1982 Bangladesh coup d'état.
Ерте өмір және мансап
Абдус Саттар 1906 жылы Британдық Үндістанның Бенгал төралқасындағы Бирбхумда дүниеге келген. Ол заң біліміне және заң магистрі дәрежесін Калькутта университетінен алып, 1931 жылы Калькутта жоғары сотының адвокатурасына А. К. Фазлул Хук палатасында кіші маман ретінде кірді. Ол муниципалдық құқық саласында мамандық алған. Ол Бенгалияның алғашқы премьер-министрі А. К. Фазлул Хуктың қорғауында болды. Ол Кришак Пража партиясының белсендісі ретінде Калькуттаның түрлі муниципалдық органдарында қызмет етті. 1950 жылы Британдық Үндістанның бөлінуінен кейін Абдус Саттар Пәкістан доминионындағы Даккаға көшіп барды. Ол Дака жоғары сотының адвокатурасына мүше болды. 1955 жылы Пәкістанның Құрылтай жиналысына сайланды. 1957 жылы Премьер-министр Ибрагим Исмаил Чандригар кабинетінде Пәкістанның Ішкі істер министрі және Пәкістанның Білім министрі қызметін атқарды. Ол 1957-1968 жылдар аралығында қызмет еткен Дакка жоғары сотының судьясы болып тағайындалды. 1969 жылы Абдус Саттар Пәкістанның Бас сайлау комиссары болып тағайындалды. 1970 жылы Пәкістанның алғашқы жалпы сайлауын ұйымдастырды, онда Авами лигасы үкімет құру үшін тарихи парламенттік көпшілікке ие болды. Лигаға генерал Яхья Хан бастаған әскери хунта билікті тапсырудан бас тартты. Бангладеш азат ету соғысы бенгалдық азаматтарға қарсы геноцидпен басталған кезде Абдус Саттар Батыс Пәкістанның Исламабад қаласында қалды, ресми лауазымнан алынып, Пәкістан үкіметі тұтқындады. 1973 жылы Абдус Саттар тәуелсіз Бангладешке оралды, ол елге қайтарылған бенгалдық шенеуніктердің бір бөлігі болды. Ол Дакада кең танылды, бірақ әйелімен тыныш өмір сүрді және балалары болмады.
Төрағалық
1981 жылы мамыр айында Зия қанынан айырылғанда, дені нашар вице-президент Абдус Саттар ауруханада жатты және автоматты түрде Бангладештің президенті міндетін атқарушы болды. Абдус Саттар Бангладеш Қарулы Күштері елдің дамуына қалай көмектесе алатынын анықтау үшін Ұлттық қауіпсіздік кеңесін құрды. 1982 жылғы қаңтарда ол Бангладеш Ұлттық партиясының президенті болып сайланды. Абдус Саттар одан кейін жаңа кабинет құрды. Абдус Саттар Мохаммад Мохаммадулланы Нурул Худаның орнына тағайындады.
1982 жылғы әскери төңкеріс
1982 жылы Бангладеш армиясының басшысы Хусейн Мұхаммед Эршад жүргізген қан төгілмейтін төңкеріспен Абдус Саттар үкіметі құлатылды. 24 наурыз күні таңертең Бангладеш теңіз күштерінің, Бангладеш әуе күштерінің, Бангладеш шекара жасағының басшылары және президенттің әскери хатшысы Бангабхабанға кіріп, Абдус Саттарды биліктен бас тарту туралы мәлімдемеге қол қоюға мәжбүр етті. Әскери үкімшілік жарияланды. Абдус Саттардың орнына зейнеткер сот судьясы А. Ф. М. Ахсануддин Чоудхури келді.
Өлім
Абдус Саттар 1985 жылдың 5 қазанында Даккадағы Сухраварди ауруханасында 79 жасында қайтыс болды.