Кіріспе

Британдық RAF механикасы жүйкелік заттармен экспериментте қаза болды. Жетекші ұшақшы Рональд Джордж Мэддисон (23 қаңтар 1933 – 6 мамыр 1953) – Англияның Уилтшир округындағы Портон Даун базасында ерікті түрде сынаққа қатысқанда жүйкелік заттарға ұшырап, салдарынан заңсыз қаза тапқан жиырма жастағы Корольдік әуе күштерінің механикасы. Ұзақ дау-жанжалдардан кейін оның өлімі оқиға болғаннан кейін 51 жыл өткен соң сот тергеуіне алынды.

Сарин сынағы және өлім

Портон Даун 1951 жылдың қазанынан бастап адамдарға зарин газын сынап келді, бірақ алғашқы кері реакция 1953 жылдың ақпанына дейін тіркелмеді. 27 сәуірде одан да ауыр реакция болды, алты еріктінің бірі, Джон Патрик Келли есімді адам 300 миллиграмм зарин газына ұшырап, комаға түсті, бірақ кейіннен жазылып кетті. Бұл осы тәжірибелер сериясында қолданылатын дозаны 200 мг-ға дейін төмендетуге себеп болды. Зарин өте улы, себебі ол жүйке жүйесіне шабуыл жасайды, ондағы холинестераза ферменттерінің, соның ішінде ацетилхолинестеразаның қызметін тоқтатып тастайды. Бұл әдіс тиімді болды, өйткені қызыл қан жасушаларының мембраналарында ацетилхолинестеразаның түрлері бар. Қатысушылар тыныс алғыштарды, жүн тоқыма бас киімдерді және үлкен комбинезондарды киді, бірақ тиісті қорғаныш киімдері болған жоқ. Тыныс алғыштар тәжірибе басталмас бұрын камерада жауынгерлік газға ұшырату арқылы тексерілді. Жиырма минуттан кейін Мэддисон терлеп, дені ауырып жатқанын айта бастады. 1953 жылдың 8 және 16 мамырында Уилтшир коронері Гарольд Дейлдің алдында құпия тергеу өтті, ол абайсыздықтан болған оқиға деп шешім шығарды. Мэддисонның әкесіне тергеуге қатысуға рұқсат берілді, бірақ ол ұлының өліміне қатысты жағдайды ешкімге, тіпті отбасына айтса, Ресми құпиялар заңы бойынша қудаланатыны ескертілді. Оның денесінен, миынан, омыртқа бауырынан, терісінен, бұлшық еттерінен, асқазанынан, өкпесінен және ішегінен алынған көптеген үлгілер отбасының білуіне немесе рұқсатысыз сақталып, бірнеше жыл бойы басқа токсикологиялық тәжірибелерде пайдаланылды.

Екінші тергеу

"Қоршақ операциясы" 1999 жылдан 2004 жылға дейін Мэддисонның өлімін және 1939-1989 жылдар аралығында британдық химиялық қару сынақтарына қатысқан басқа адамдардың толыққанды хабардар етілмегендігі, сондай-ақ тәжірибелер мен олардың тәуекелдері туралы дұрыс емес ақпарат алған болуы мүмкін деген күдіктерге қатысты полициялық тергеу болды. Тергеу нәтижесінде және Рональд Мэддисонның отбасының күш-жігерінің арқасында, Жоғары Сотта Халетт ханыммен бірге отырған Лорд Вольф 2002 жылдың қараша айында бастапқы сот шешімін күштен шығарды. Бұл сот Англия мен Уэльстегі ең ұзақ сот процесі болып есептеледі, онда 50 күн ішінде шамамен 100 куәгер тыңдалды. 2004 жылдың 15 қарашасында сот алқасы Рональд Мэддисонның заңсыз өлтірілгенін анықтады. Рональд Мэддисонның туыстары Қорғаныс министрлігінен барлығы 100 000 фунт стерлинг көлемінде өтемақы алды. 2003 жылы Корольдік прокуратурасы сынақтарға жауапты ешкімді айыптауға жеткілікті дәлелдердің жоқтығын хабарлады, бірақ Мэддисонның екінші тергеуінен кейін бұл шешімді қайта қарауға уәде берді. 2006 жылдың маусым айында қудалау амалдары болмайтыны расталды.