Кіріспе

Эми Мориц Риденур (9 қараша 1959 жыл - 31 наурыз 2017 жыл) – Вашингтон, округтік консервативті ой-саналы орталықтың Ұлттық қоғамдық саясатты зерттеу орталығының президенті болған. Риденур ұйым 1982 жылы құрылғаннан бастап өмірінің соңына дейін осы лауазымды атқарды. Ол 1997 жылдан бастап синдикатталған пікір мақалаларын жазды және радио мен теледидарда жиі қонақ болды.

Өмірбаян

Нина Истонның "Бес тобы" кітабында айтылғандай, Эми Мориц – Колледж Республикалық Ұлттық Комитетінің тәжірибелі ұйымдастырушысы болған. Ол 1981 жылы ұйым төрағасы сайлауына үміткер болды, оған Джек Абрамофф қарсы шықты. Абрамофф, Ральф Рид және Гровер Норквист Морицке атқарушы директор лауазымына тағайындалатынына уәде беріп, сайлаудан бас тартуға көндірді. Басты бәсекелес жойылған соң Абрамофф сайлауда оңай жеңіске жетті. Бірақ кейіннен Мориц "Абрамофф, Норквист және Рид үштігінен" бас тартылып, тек "директордың орынбасары" атағымен ғана қамтылды. Дегенмен ол осы топпен жұмысын жалғастырып, Норквистпен жақын дос болды. Абрамофф кейіннен Ұлттық қоғамдық саясатты зерттеу орталығының (NCPPR) директоры да болды. Кейіннен Мориц Колледж Республикашысы Дэвид А. Риденорға үйленді.

Мемлекеттік саясат зерттеулерінің ұлттық орталығы

Риденур 1982 жылы NCPPR-дің құрылтайшы бас директоры болды. NCPPR АҚШ-тың ішкі, сыртқы және қорғаныс саясаты мәселелерінде консервативті және еркін нарық көзқарасын қолдауды мақсат етеді деп мәлімдейді. Риденурдың күйеуі Дэвид А. Риденур ұйымның вице-президенті. NCPPR бюллетеньдері консервативті Конгресс мүшелері тарапынан жиі сілтеме жасалады, кейде олар тек қана қағаз басының өзгеруімен толық көшіріліп алынады.

Темекіге қарсы, қоршаған ортаға қарсы ұстанымдар

Ұлттық темекі соты кезінде Филип Моррис атқарушы директоры Фрэнк Гоместің меморандумы Риденурдың (Айми Мориц деген қыздық атымен) «ағымдағы темекіге қарсы күреске қатысты біз ұсына алатын кез келген ақпаратты пайдалануға» дайын екенін көрсетті. Риденур штат прокурорларының темекі фирмаларына қарсы және темекі саясатына қатысты сот ісін қозғауына қарсы көптеген пікір мақалалары жазды, мысалы «Темекі соғыстарының ирониясы», «Федералдық темекі соты басқа салаларға да сот процесінің жолын ашуы мүмкін», «Латын Америкасы үйге қайту: шетелдегі темекі саясатын АҚШ соттары емес, шетелдер жасауы керек» және «Темекі ісі бойынша адвокаттардың гонорары шектелуі керек». Риденур мұндай сот процестерінің дұрыс еместігін, темекіні реттеу құқығы заң шығарушы органдарға тиесілі екенін, құқық қорғау органдарына емес, ал жеке адвокаттардың сот процестерін өздерін байыту үшін пайдаланғанын айтты. Экологтар сонымен қатар Риденурдың жаһандық жылыну теориясына күмәнмен қараған мақалаларының NCPPR ExxonMobil-ден қолдау алғандықтан ғана жазылғанын мәлімдеді. Риденур өзінің блогында бұл мәселе бойынша жазған еңбектерінің 1992 жылы басталғанын, ал оның институты табиғи отын индустриясынан қаржы алғанға дейін көп жыл бұрын болғанын мәлімдеді. Ол сондай-ақ NCPPR-дің 2004 жылы алған табиғи отыннан түскен қаржысы ұйымының жалпы қаржыландырылуының оннан алты пайызын құрағанын айтты. ExxonMobil веб-сайтында 2011 жылы жарияланған ExxonMobil гранттарының есебін тексеру көрсетті, NCPPR кем дегенде бірнеше жылдан бері ExxonMobil-ден грант алмаған.

Abramoff клиенттеріне қолдау көрсету

1999 және 2001 жылдар аралығында жарияланған бірқатар редакциялық мақалаларында Риденур федералдық иммиграциялық заңдарды Мариан аралдарына таратуға жасалған әрекеттерге сын жасады, аралдардағы төмен жалақыны қорғады және Клинтон әкімшілігінің еңбек заңдарын күшейтуге тырысуын айыптады. Риденур сондай-ақ Мариан аралдарындағы киім-кешек өндірушілерден құралған Батыс Тынық мұхиты экономикалық кеңесіне қолдау көрсетті. Оның ұйымының аты 1999 жылы Саипан газетінде Кеңесті қолдайтын мақаламен бірге жарияланды. Мариан аралдары мен Экономикалық кеңес сол кезде Джек Абрамоффтың клиенттері болды. Мариан аралдары Абрамоффтың «Престон Гейтс» фирмасына 1999 және 2000 жылдары 1,9 миллион доллар, ал оның екінші фирмасы «Гринберг Трауригке» 2001 жылы 1,1 миллион доллар төледі. Батыс Тынық мұхиты экономикалық кеңесі «Престон Гейтске» 1999 және 2000 жылдары 2,3 миллион доллар төледі. 2001 жылдың тамызында Риденур «Вашингтон Таймс» газетінде «АҚШ фундаменталистік ислам үкіметтерін құрудан сақтану үшін сақтық танытуы керек» деген мақала жазып, Малайзияның үшінші Иран немесе Ауғанстанға айналу қаупі бар екенін ескертті. Ол мұны «Батысқа және әсіресе АҚШ-қа бағытталған қатал және фанатикалық жеккөрушілік» деп сипаттады, сондай-ақ Ауғанстан «әлемдегі ең танымал және қауіпті халықаралық террорист Осама бен Ладенге пана бергенін» айтты. Ол ислам фундаменталистерінің Абрамоффтың сол кездегі клиенті, Малайзия премьер-министрі Махатхир бин Мохамедтің басты саяси қарсыласы Анвар Ибрагимді қолдауы туралы да ескертті. Малайзия туралы ол: «Соңғы жылдары Малайзия өркендеген, тұрақты және демократиялық мемлекет ретінде дамуда үлкен жетістіктерге қол жеткізді» деп жазды, бірақ «экономикалық еркіндік деңгейі, сауда ережелері және жеке меншік құқықтарына шектеулер 2001 жылы Heritage Foundation-ды оның экономикасы «көп жағдайда еркін емес» деген қорытындыға келтірді». Абрамофф премьер-министр мен президент Буш арасындағы кездесуді ұйымдастырғаны үшін 1,2 миллион доллар алды.

Abramoff-пен демеушілік етілген сапарларды қаржыландыру

Риденур сотталған лоббист Джек Абрамоффтың клиенттері үшін NCPPR-ді гольф саяхатына төлеу үшін пайдаланғаны үшін сынға ілікті. Саяхат Шотландиядағы Сент-Эндрюге болды, және конгрессмен Том Делей мен басқалар да қатысты. Риденур 2005 жылғы 22 маусымда Сенаттың Үндістер ісі жөніндегі комитетінде осы мәселе бойынша куәлік беруге шақырылды. Тізімдер Абрамоффтың өзінің клиенттерінің біреуіне NCPPR-ге қайырымдылық жасауды тапсырғанын көрсетті; NCPPR кейін гольф саяхатын қаржыландыру үшін сомасы тең ақша төледі, бұл талап етілген палаталық құжаттарда «білім беру мақсатында» деп сипатталды. Сапардан екі ай өткен соң Делей клиенті қарсы болған заңға қарсы дауыс берді. Делей мен Риденур екеуі де бұл келісімнің заңдылығын қорғап, сыйлықтың сапармен байланысы жоқ екенін, сондай-ақ сыйлық пен сапардың дауыс беруге қатысы жоқ екенін мәлімдеді. Өткен жылы Делейге палатаның этика комитеті заң шығарушылардың қызметі мен тіркелген лоббистермен байланыстарына қатысты ережелерді бұзғаны үшін үш рет ескерту жасалды. Палатаның этика ережелері лоббистердің заң шығарушылардың саяхаттарымен байланысты ойын-сауық және демалыс шараларына 50 доллардан астам шығын төлеуіне тыйым салады; сонымен қатар заң шығарушылар сапарларының демеушісін және толық құнын дәл баяндауға міндетті. Өткен айда «The Post» газеті Делейдің осы сапары туралы жариялаған мақаласында үнді тайпасы мен құмар ойындар қызметі көрсететін компания Ұлттық қоғамдық саясатты зерттеу орталығына қайырымдылық жасағанын, бұл сол кездегі қатысушылардың мәлімдеген шығындарының көп бөлігін қамтығанын хабарлады. Сондай-ақ, бұл төлемдер Делей тайпа мен компания қарсы болған заңға қарсы дауыс бергенге дейін екі ай бұрын жасалған. Делей дауыс берудің төлемдермен байланысы жоқ екенін айтты. Мақалада сондай-ақ Абрамоффтың Престон Гейтске 12 789,73 долларды Делейдің, оның әйелі Кристиннің және оның екі көмекшісінің Лондон мен Шотландия сапары кезінде тамақ, қонақ үй және көлік шығындарын өтеу үшін қайтару туралы өтініш бергені туралы хабарланды. Жаңа түбіртектер осы шығындар туралы толыққанды мәлімет береді, барлық қатысушылардың жалпы шығыны бұрын белгілі болғаннан кем дегенде 50 000 долларға артық екенін және Абрамоффтың кейбір төлемдерге тікелей қатысы бар екенін көрсетеді. Риденур 1997 жылы Ресейге Делей мен Абрамоффтың NCPPR арқылы Ресейдің энергетикалық гиганты «Нафтасиб» компаниясы қаржылаған сапарына да қатысқан.