Кіріспе

Австриялық палеонтолог және биолог (1875–1946)

Отенио Лотар Франц Антон Луис Абель (20 маусым 1875 – 4 шілде 1946) – австриялық палеонтолог және эволюциялық биолог. Луи Долломен бірге ол "палеобиология" ғылымын қалыптастырды және қазба организмдердің өмірі мен ортасын зерттеді.

Өмір

Абель Вена қаласында сәулетші Лотар Абельдің ұлы болып дүниеге келді. Абель Вена университетінде заң және ғылымды оқып, докторлық диссертациясын қорғады. Ол Альпі геологы Эдуард Сюсстің ассистенты болып қызмет еткен, содан кейін палеонтология профессоры болып тағайындалды. Үш жыл өткен соң, Вена университетінде палеонтолог мамандығы бойынша хабилитация жұмысын аяқтады. 1900 жылдан 1907 жылға дейін Геологиялық мемлекеттік институтында жұмыс істеді. 1907 жылы Абель Венада ерекше профессор атанды, ал 1917 жылдан 1934 жылға дейін Венада палеонтологияның тұрақты профессоры болды. Осы қызметінде ол көптеген экспедицияларды жетекшілік етті, олар оған кең танымал атақ әкелді, мысалы, 1912 жылы Грекияға Пикерми экспедициясы, 1925 жылы Америка экспедициясы және 1929 жылы Оңтүстік Африкаға экспедициясы. 1935 жылы Абель Леопольд академиясының мүшесі болып сайланды. 1935 жылдан 1940 жылға дейін Геттинген университетінде профессор болып жұмыс істеді, содан кейін 61 жасқа толғанда зейнетке шықты. 1942 жылы Палеонтологиялық қоғамның құрметті мүшесі болып тағайындалды.

Ғылыми қызмет

Абель негізінен омыртқалы жануарлардың қазбаларын зерттеді. Ол нео-ламаркистік эволюцияны қолдады. Бірақ, оның осы салаға ең маңызды үлесі Луи Долломен бірлесіп палеобиологияны құру болды, ол табиғаттану ғылымы биологиясының әдістері мен нәтижелерін, жертану ғылымы палеонтологиясының әдістері мен нәтижелерімен үйлестіреді. 1928 жылдан бастап Отеніо Абель палеобиологияға арналған "Paläobiologica" журналын шығарушы болды. 1914 жылы Абель қазба пилдердің сүйектері алып циклоптар туралы мифтің пайда болуына себеп болды деп болжады, себебі олардың мұрын тесігі циклоптың көз ұясы сияқты көрінген. 1920 жылы ол Ұлттық ғылым академиясының Даниэль Жиро Эллиот медалімен марапатталды. Сонымен қатар, ол Миксницке жақын орналасқан "Аждаһа үңгірінде" табылған үңгір аюларының қалдықтарына ерекше қызығушылық танытты. Абель ортогенезді жақтады, ол эволюцияда іштен бағдарламаланған белгілі бір тенденциялар бар деп сенді.

Саяси көзқарас және ұлттық социализм

Кезінде студент болған Абель 1897 жылғы Баден дағдарысы кезінде Вена университетінде антисемиттік көтерілістерге қатысты. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін, профессор атанған ол "коммунистер, социал-демократтар және еврейлер, олардың екеуіне де байланысты еврейлер" билікті басып алудан қорқатынын айтты. 2012 жылы журналист Клаус Ташвер жариялағандай, Абель солшыл және еврей ғалымдарының зерттеулері мен мансабын қиындатуға тырысқан 18 профессордан құралған құпия ұйым құрды. 1934 жылы ұлттық-социалистік студенттік топтардың еврей студенттеріне қарсы зорлық-зомбылық күшейген кезде Абель оған ықыласпен қарады. Мұндай шабуылдар католик және шетелдік студенттерге де бағытталғанда, университет ректоры болған Абель австрофашистік басшылық тарапынан ерте зейнетке шығуға мәжбүр болды. Осыдан кейін ол Германияға эмиграциялап, Геттингендегі қызметке орналасты. 1939 жылы нацистік Германиямен Аншлюс болғаннан кейін ол Венаға қайта оралды. Университет ғимаратында нацистік тудың көрсетілуін көргеннен кейін, ол бұл "өміріндегі ең бақытты сәт" екенін мәлімдеді. Жаңа режим оны университеттің жаңадан құрылған "Құрметті сенаторы" атағымен марапаттады, бірақ бұл атақ 1945 жылы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін алынып тасталды. Гёте сыйлығына жазылған ұсыныс хатында Абельдің университетті "еврейлендіруге" қарсы әрқашан "алдыңғы қатарда күрескені" көрсетілген. Соғыстан кейін ол тағы да басқа белгілі нацистік профессорлармен бірге зейнетке шығуға мәжбүр болды және соңғы күндерін Мондзееде өткізді, ол кезде бұл жер "нацистік колония" деп танымал болған.