Кіріспе

Опистотон немесе опистотонос (ὄπισθεν және τόνος сөздерінен) – адамның басы, мойны және омыртқа жотасы толыққанды «көпір» немесе «доға» күйіне ене қатаң гиперекстенсия және спастикалық жағдай. Бұл ең жоғары доға тәрізді поза экстрапирамидалық эффекті болып табылады және омыртқа жотасы бойындағы осьтік бұлшық еттердің спазмынан туындайды. Ол құстарда, еліктердегі боид инклюзиялық дене ауруынан зардап шегуде және жатырлық сүтқоректілерде табиғи түрде кездеседі; сондай-ақ, кейбір тік буынды динозаврлардың қазба қалдықтарында да байқалады.

Вивисекция

Опистотонды жануарларда мидың ортаңғы бөлігін (жоғарғы төмпешік пен төменгі төмпешік аралығында) кесу арқылы тәжірибелік түрде тудыруға болады, бұл барлық кортикоретикулярлық талшықтардың үзілуіне әкеледі. Ауыр "кемерлену" (гиперекстенсия) кортикоретикулярлық талшықтардың қалыпты түрде понстың ретикулярлық формациясына тигізетін тежегіш әсерінің жоғалтуынан туындаған алдыңғы ретикулоспинальдық жолдың стимуляциялануынан пайда болады.

Басқа себептері

Опистотон ыстық соққының орталық нерв жүйесінің ықтимал белгісі ретінде сипатталады, сонымен қатар ерекше мінез-құлық, галлюцинациялар, децеребрациялық қатаю, окулогирлік криз және шаша қаналының дисфункциясы да осыған жатады. Опистотон жылқылардағы өлімге алып келетін генетикалық ауру – "лавандалы ботаның синдромының" белгісі болып табылады. Оксфордтағы сэр Рудольф Петерс тиамин жетіспейтін көгершіндерді тиамин тапшылығының берибери ауруының патологиялық физиологиялық белгілеріне қалай әкелетінін түсіну үшін модель ретінде енгізді. Шындығында, көгершіндерді тазартылған күрішпен тамақтандыру олардың басын кері тартып алуына себеп болады, бұл жағдай опистотоноз деп аталады. Егер оларға ем жасалмаса, бірнеше күннен кейін өледі. Опистотоноз сатысында тиамин енгізу 30 минут ішінде толық жазылуға әкелді. Көгершіндердің миында тиаминмен емдеуге дейін және кейін морфологиялық өзгерістер байқалмағандықтан, Петерс биохимиялық зақымдану концепциясын ұсынды.