Кіріспе

Понта-Дельгада – Португалияның Флорес аралындағы Санта-Крус-дас-Флорес муниципалитетінде орналасқан ауылдық азаматтық приход. 2021 жылы халық саны 280 адамды құрады, ал ауданы 17,65 км²-ды шамамен алды. Бұл аймақтық орталықтан солтүстік жағалау бойында орналасқан. Флорес аралындағы ең көне үшінші діни приход болып табылады, одан бұрын тек Лажес және Санта-Крус-дас-Флорес қауымдастықтары ғана құрылған.

Тарих

Сан-Педро да Понта-Делгада діни қауымы Флорес аралындағы алғашқы үш діни қауымның бірі болды. Тарихи жылнамашы, әке Гаспар Фрутуозоның айтуынша, 16 ғасырдың соңында Понта-Делгада отыз көрші және бір шағын шіркеуден тұратын кішкентай елді мекен болған. Бір ғасырдан кейін, монах Агостиньо де Монтальверне 140 үйді алып жатқан 650 тұрғыны бар екенін айтты: бұл, әдетте, аралдағы ең ірі елді мекен еді. Диого дас Шагас осы аймақтың алғашқы қоныстануын шамамен 1571 жылға жатқызды, ол бірден қауым мәртебесіне ие болды. Оған Рибейра Фундадан Рибейра дас Касасқа дейінгі аймақ, сондай-ақ Понта Руива (қазір Седросқа қарасты) және Понта да Фажа (қазіргі көрші муниципалитеттегі Фажа Грандеге қарасты бөлігі) кірді. Әке Антонио Кордейро 150 үйден тұратын қауымды және мұхитқа қарайтын бірнеше жолдарды атап өтті. Жердің құнарлылығы және ішуге жарамды суға қолжетімділік осы өсімге үлкен көмек көрсетті. Фрутуозо атап өткендей, Санта-Анаға арналған алғашқы қауымдық шіркеуі салынды, бірақ ол көп бұрын "жоғалып" кеткен. Сан-Педро шіркеуі 1763 жылы 17 ғасырдың соңында сол атпен шағын шапочканың жанында салынды. Сан-Педродан басқа, Санто Амаро шапочкасы (ол 17 ғасырдың соңынан бері қауымда болды) халықтық мерекелердің орталығы болды және қауымның сергектігін көрсетті: Сан-Педро, балықшылардың қорғаушысы және Санто Амаро, жануарлардың қорғаушысы. Санто Амаро шапочкасы ауылдың ескі орталығында, үңгір мен бұлаққа жақын орналасқан. Бірақ уақыт өте келе, тұрғындар қала орталығын солтүстік желдің әсерінен алысқа жылжыруға шешім қабылдады. Сан-Педро шіркеуін қайта құру жобасын ұйымдастырушы – өте бай және Флорес және Корво аралдарының бұрынғы викарийі болған әке Франсиско де Фрага е Алмейда еді. Оның соңғы өсиетімен Confraria de São Pedro (Ағылш. Saint Peter Confraternity) жаңа ғибадатхананың ашылу күні оның құрметіне арнап мисса өткізу үшін 100 000 рейш сыйлады. Бұл қашан болғаны белгісіз, бірақ құжаттар 1774 жылы құрылысшылар әлі де шіркеудің алтарьдарын жасап жатқанын көрсетеді. Бұл шіркеу екі рет қайта жаңартылды (1971 және 1975 жылдары), екі рет те ішкі және бастапқы негізін сақтап қалды. 1978 жылдың 13 тамызында Пико-ду-Мейо-Диада Сан-Жоао-Баптистаға арналған жаңа шапочка, 1970 жылдың 27 қыркүйегінде қасиеттіленген бетонды айқышқа жақын жерде қасиеттіленді. Бұл жаңа шапочка жыл сайын қыркүйек айында тойланатын жылдық фестивальдерге бастама берді.

География

Қоғам Флорес аралының солтүстік жағалауында, Атлант мұхитына қарай созылатын жалпақ тасты төсеніште, Флорестің ең жақын көршісі – Корво аралының қарсаңында орналасқан. Ауылдың екі жағалауында Мария Ваз (батыс жағалауда) және Жоао Мартинс деген екі кішкентай арал бар, екеуі де ерте отарлау кезіндегі маңызды қоныс салушылардың құрметіне аталған. 19 ғасырдың басында жазған Хосе Антонио Камоес дін қызметкері ауылдың орнын былай сипаттады:

Фурнал мүйісінен өтіп, солтүстік-шығысқа қарай Понта-Дельгада портына жетесіз. Мұхиттың жанында, осы приходтың көптеген тұрғындарына таза сумен қызмет ететін тәтті су бұлағы бар. Порт бекініссіз, бірақ қорғауға жарамды тік жармен қоршалған. Солтүстік-шығысқа қарай жалғасқанда Понта-Дельгаданың үлкен шығанағы басталады, ал Рибейра-да-Фазенда осы мұхитқа құяды. Приходтың ішінде Портиньо деп аталатын порт бар, онда қайықтарыңызды түсіру үшін тек жақсы көңіл-күймен ғана мүмкіндік аласыз. Қарауылдық үйі бар. Кішкентай порттың сыртында Портиньо аралдары деп аталатын екі кішкентай арал орналасқан, ал солтүстік-шығыс жел бағытымен Понта-ду-Ильхью мүйісіне жетесіз. Бүгінде бұл аймақ Санта-Крус-дас-Флорес қаласымен жағалау және аралдың ішкі бөлігінен өтетін жол жүйесі арқылы байланысты. 1966 жылы бұл жерге алғашқы автомобиль келді – аралда автомобильмен жетуге соңғы орындардың бірі. Оған дейін солтүстікке атпен, қашырмен, жаяу немесе оңтүстіктен кемемен (ауа райына қарай) сапар жасау қалыпты жағдай еді. Америка Құрама Штаттары мен Канадаға, соңғы кезде Санта-Крус-дас-Флорес қаласындағы үлкен орталыққа көшіп кетудің нәтижесінде халық саны азайып келеді. 1814 жылы приходта қырық бала дүниеге келсе, 1980 жылдары екіден алтыға дейін бала тудырылды.

Экоөңірлер/қорғалған аумақтар

Туристерге Понта-Делгаданың есімді көріністерін ұсынатын бірнеше қарау тұрақтары бар, оның ішінде Мирадуро-ду-Пико-ду-Мейо-Диа, Мирадуро-ду-Альто-ду-Порталиньо және Мирадуро-ду-Порто мен Мирадуро-ду-Фачо. Бұған қоса, Понта-Делгада қаласының ішінде және басқа да қалалық округтермен байланысты шамамен жеті жаяу жолдары бар.

Экономика

Қауымның басты қызметтері – егіншілік және мал шаруашылығы (көбінесе сүт шаруашылығы және ірі қара мал өсіру), сүт өндірісіне баса назар аудару, сондай-ақ күн көрісіне арналған балық аулау және шағын коммерциялық орталық. Порт Понта-Делгада, Вила-ду-Корво (Корво аралы) және архипелагтың қалған бөлігі арасындағы тауар айналымын арттыру және сонымен қатар пайдалы трансатлантикалық теңіз туризмін тарту мақсатында қайта жаңартылып, модернизацияланды.

Әскери

Француздық Флорес спутниктік бақылау станциясы (Estação de Telemedidas das Flores), жергілікті жерде Флорес француз базасы деп аталады; 1964 жылы құрылып, 1994 жылға дейін жұмыс істеген баллистикалық зымырандарды бақылау станциясы, оның функцияларын француздық Monje бақылау кемесі қабылдады.

Мәдениет

Қоғам солтүстік аймақтың орталығы болып табылады және бірнеше мәдени, әлеуметтік және спорттық ұйымдарды қолдайды. Атап айтқанда: бұл аймақтың Каса-ду-Пово (сөзбе-сөз – халық үйі) және оның этнографиялық фольклорлық тобы Grupo Folclórico da Casa do Povo орналасқан жері, сондай-ақ заманауи фестиваль залы, Grupo de Música Popular Vozes do Norte тобының тұрақты мекені және Clube Desportivo de Ponta Delgada футбол клубы да осы жерде.

Мерекелік шаралар

Қауымның басты мерекесі – жыл сайын 29 маусымда тойланатын Festa de São Pedro (Әулие Петр мерекесі), сондай-ақ қыркүйектің бірінші жексенбісінде Festa do Santo Amaro (Әулие Мавр мерекесі). Бұған қоса, шілде айының екінші жексенбісінде аталып өтетін Festa do São João (Әулие Жоан мерекесі) және Nossa Senhora da Guia (Басшы Әулие Ана мерекесі) де маңызды діни шаралар болып табылады. Ең бастысы, Діни күнтізбедегі ең маңызды оқиға – Пентикост жексенбісіне орайластырылған Киелі Рух мерекелері.