Кіріспе
Радиоиммуноталдау (РИА) – иммундық кешендердің кезең-кезеңмен түзілуі үшін радиоактивті белгіленген молекулаларды қолданатын иммуноталдау. РИА – бұл заттардың концентрациясын өлшеуге арналған өте сезімтал in vitro әдіс, көбінесе антиденелерді пайдалану арқылы антигендердің концентрациясын (мысалы, қандағы гормондар деңгейін) өлшеу үшін қолданылады. РИА техникасы өте сезімтал және өте нақты болғанымен, арнайы жабдықты қажет етеді, бірақ мұндай өлшемдерді жүргізудің ең төмен құнды әдістерінің бірі болып табылады. Радиоактивті заттар қолданылатындықтан, ерекше сақтық шаралары мен лицензиялау қажет. Ал иммунорадиометриялық талдау (IRMA) – радиоактивті белгіленген молекулаларды кезең-кезеңмен емес, бірден пайдаланатын иммуноталдау. Радиоаллергосорбенттік тест (RAST) – радиоиммуноталдаудың мысалы. Ол аллергияға себеп болатын аллергенді анықтау үшін қолданылады.
A radioimmunoassay (RIA) is an immunoassay that uses radiolabeled molecules in a stepwise formation of immune complexes. A RIA is a very sensitive in vitro assay technique used to measure concentrations of substances, usually measuring antigen concentrations (for example, hormone levels in blood) by use of antibodies. Although the RIA technique is extremely sensitive and extremely specific, requiring specialized equipment, it remains among the least expensive methods to perform such measurements. It requires special precautions and licensing, since radioactive substances are used. In contrast, an immunoradiometric assay (IRMA) is an immunoassay that uses radiolabeled molecules but in an immediate rather than stepwise way. A radioallergosorbent test (RAST) is an example of radioimmunoassay. It is used to detect the causative allergen for an allergy.
Әдіс
Классикалық түрде радиоиммуноталдау жүргізу үшін белгілі бір мөлшердегі антиген радиоактивті етіледі, көбінесе оны 125I сияқты йодтың гамма-радиоактивті изотоптарымен немесе тирозинге бекітілген тритиймен белгілеу арқылы. Бұл радиомаркировкаланған антиген сол антигенге қатысты белгілі мөлшердегі антиденемен араластырылады, нәтижесінде олар ерекше байланысады. Содан кейін, пациенттің қан сарысуынан сол антигеннің белгісіз мөлшері қосылады. Бұл сарысудағы маркировкаланбаған (немесе "суық") антигеннің антидене байланысу орындары үшін радиомаркировкаланған ("ыстық") антигенмен бәсекелесуіне себеп болады. "Суық" антигеннің концентрациясы артқан сайын, оның көбірек бөлігі антиденеге байланысады, радиомаркировкаланған нұсқасын ығыстырып, антиденеге байланысқан радиомаркировкаланған антигеннің еркін радиомаркировкаланған антигенге қатынасын төмендетеді. Байланысқан антигендер ажыратылады, содан кейін гамма-счетчик арқылы супернатантта қалған еркін (байланбаған) антигеннің радиоактивтілігі өлшенеді. Бұл мән стандартталған калибрлеу қисығымен салыстырылып, пациенттің сарысу үлгісіндегі маркировкаланбаған антигеннің концентрациясы анықталады. Жоғары туыстыққа ие антиденелер қолданылса, РИА тәжірибелік түтіктерде бірнеше пикограмм аналиттерді анықтауға мүмкіндік береді.
Тарих
Бұл әдісті Нью-Йорк штатының Бронкс қаласындағы Ветерандар әкімшілігінің ауруханасында Соломон Берсон мен Розалин Суссман Ялоу әзірлеген. Бұл революциялық жаңалық доктор Ялоуға 1977 жылы медицина саласындағы Нобель сыйлығын әкелді, ол осы сыйлықты алған екінші әйел болды. Қабылдау сөзінде доктор Ялоу: "Егер біз бізді мазалаған көптеген мәселелерді шешуді көздесек, әлем халқының жартысының қабілеттерін жоғалтуға құқығымыз жоқ", - деді. Ялоу Нобель сыйлығын Роджер Гильменмен және "мидың пептид гормондарының өндірісі" бойынша зерттеулері үшін сыйлық алған Эндрю Шаллимен бөлісті.