Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адела Шампандық (; шамамен 1140 – 4 маусым 1206), сондай-ақ Аделаида, Аликс және Блуалық Адела ретінде де танымал, Людовик VII-нің үшінші әйелі болғандықтан Франция патшайымы болды. Ұлы Филипп II үшінші крест жорығына қатысқан кезде 1190-1191 жылдары Францияның регенті қызметін атқарды.
Adela of Champagne (; c. 1140 – 4 June 1206), also known as Adelaide, Alix and Adela of Blois, was Queen of France as the third wife of Louis VII. She was regent of France from 1190 to 1191 while her son Philip II participated in the Third Crusade.
Ерте өмір
Адела Шампан графы Теобальд II және Каринтиялық Матильданың үшінші баласы және тұңғыш қызы болды. Ол әкесінің әжесі, Нормандиялық Аделаның құрметіне аталды. 1160 жылы Людовик VII-нің екінші әйелі, Кастилиялық Констанция бала туғанда қайтыс болған соң, ол қатты қайғырып, өзі де жас кезінде өледі деп сенді, себебі ол еркек мұрагерсіз болғандықтан елде тәртіпсіздік болады деп қорқады. Ұл табуға асыққан Людовик патша бес аптадан кейін, 1160 жылдың 13 қарашасында 20 жастағы Шампандық Аделаға үйленді. Аделаның тағына отыру рәсімі сол күні өтті. Ол Людовик VII-нің жалғыз ұлы Филипп II-ні және болашақ Византия императорлығына ие болған Агнес есімді қызды дүниеге әкелді.
Adela was the third child and first daughter of Theobald II, Count of Champagne and Matilda of Carinthia, and had nine brothers and sisters. She was named after her paternal grandmother Adela of Normandy. When Louis VII's second wife, Constance of Castile, died in childbirth in 1160, he was devastated and became convinced that he would die young as well, fearing that the country would fall into chaos as he had no male heir. As he was desperate for a son, King Louis married 20 year old Adela of Champagne five weeks later, on 13 November 1160. Adela's coronation was held the same day. She went on to give birth to Louis VII's only son, Philip II, and to the future Byzantine empress Agnes.
Патшалық
Адела мен Людовик VII арасындағы неке, Людовик патша мен оның ең қарсыласы вассалдарының бірі – Шампан графы Теобальд II, ықпалды феодалдық билеуші арасындағы бейбіт келісім шарты болды. Адела өзінің Генрих I, Теобальд V және Ақ қол Вильгельм ағаларымен бірге патшалықтың саяси өміріне белсенді қатысты. Генрих пен Теобальд Людовик VII мен оның бірінші әйелі Аквитаниялық Элеонораның қыздарына үйленді. Адела мен оның ағалары 1180 жылдың қыркүйегінде ұлы таққа отырғаннан кейін саяси күшін сақтап қалды. Ол бастапқыда ұлы патша он бес жаста болғандықтан, мүмкін болатын регенттік кезеңде регенттікке ие болуға тырысты, бірақ ол өздігінен билік ете алатынына көз жеткізілген соң, мұраттарына жете алмады.
The marriage between Adela and Louis VII served as a peace treaty between King Louis and one of his most rebellious vassals, Theobald II of Champagne, a powerful feudal lord. Adela was active in the political life of the kingdom, along with her brothers Henry I, Theobald V, and William of the White Hands. Henry and Theobald were married to daughters of Louis VII and his first wife, Eleanor of Aquitaine. Adela and her brothers kept their political power base after the succession of her son to the throne in September 1180. She initially attempted to assume regency in a potential minor regency, as her son the king was only fifteen years old, but as he was deemed to be old enough to rule on his own, she did not succeed.
Жесірлік
Адела мен оның ағалары, Шампанның Генри I, Блуаның Теобальд V, Сансердің Стефан I және Ақ қол Уильям, Артуаның мұрагері Хеноның Изабелласы 1180 жылғы сәуірде Аделаның ұлы Филипке үйленгенде өздерінің мәртебесіне қауіп төнді деп ойлады. Адела Бургундияның Хью III және Фландрияның Филипп I-мен одақ құрды, тіпті император Фредерик Барбароссаны қызықтыруға тырысты. 1181 жылы соғыс басталды, және қарым-қатынас соншалықты нашарлағандықтан Филип 1184 жылы Изабелладан ажырасуға әрекеттенді. Ол оны ажырастыру мақсатымен Сэнс қаласында кеңес шақырды. Монстың Гислебертінің айтуынша, Изабелла сол кезде қаладағы шіркеулерде жалаң аяқ, тәубеші киіммен пайда болып, халықтың қолдауын алуға тырысты, бұл Филиптің шешімінен қайтуына себеп болды. Ол біртіндеп Изабеллаға шын ниетпен құрмет пен махаббат сезімдерін дамытты және оның 1190 жылғы наурыздағы ерте қайтысы оны қатты күйретіп жіберді. Филип үшінші крест жорығына аттанғанға дейін бірнеше ай өткен соң Аделаны Францияның регенті етіп тағайындады. Ол ұлының 1190 жылы кеткеннен 1191 жылы оралғанға дейін Реймстің архиепископымен бірге оның регенті ретінде қызмет етті. Ол көптеген монастырларды құруға қатысты. Адела 1206 жылғы 4 маусымда Парижде қайтыс болды және Оксерге жақын Понтиньи аббаттығының шіркеуіне жерленді. Оның өлімі туралы естіген Филип екі күн бойы ешкіммен сөйлеспеді деген хабар бар.
Adela and her brothers, Henry I of Champagne, Theobald V of Blois, Stephen I of Sancerre, and William White Hands, felt their position threatened when the heiress of Artois, Isabella of Hainault, married Adela's son Philip in April 1180. Adela formed an alliance with Hugh III of Burgundy and Philip I of Flanders, and even tried to interest Emperor Frederick Barbarossa. War broke out in 1181, and relations became so bad that Philip attempted to divorce Isabella in 1184. He called a council at Sens for the purpose of repudiating her. According to Gislebert of Mons, Isabella then appeared barefooted and dressed as a penitent in the town's churches to gain public support, which convinced Philip to change his mind. He gradually developed genuine respect and love for Isabella and was devastated by her early death in March 1190. Philip appointed Adela as regent of France several months later before he left the country on the Third Crusade. She acted as regent for her son together with the arch bishop of Reims from the departure of her son in 1190 until his return in 1191. She participated in the founding of many abbeys. Queen Adela died on 4 June 1206 in Paris and was buried in the church of Pontigny Abbey near Auxerre. Upon learning of her death, Philip reportedly refused to speak to anyone for two days afterwards.