Кіріспе
Mk 4 Folding Fin Aerial Rocket (FFAR), сондай-ақ "Mighty Mouse" деп аталады, АҚШ әскери ұшақтары қолданатын басқарылмайтын ракета. Оның диаметрі 70 мм-ге тең. Бұрынғы, осы аббревиатураны қолданған ракеталармен салыстырғанда, жаудың бомбалаушыларын атып түсіру үшін әуеден-әуеге қару ретінде жобаланған, бірақ негізінен әуеден-жерге қару ретінде қолданылды. FFAR қазіргі Hydra 70 сериясына жетілдірілді, ол әлі де қолданыста.
The Mk 4 Folding Fin Aerial Rocket (FFAR), also known as "Mighty Mouse", is an unguided rocket used by United States military aircraft. It was 2.75 inches (70 mm) in diameter. Designed as an air to air weapon for interceptor aircraft to shoot down enemy bombers, it primarily saw service as an air to surface weapon. The FFAR has been developed into the modern Hydra 70 series, which is still in service.
Тарих
Реактивтік қозғалтқыштармен жабдықталған ұшқыштар мен бомбалаушы ұшақтардың пайда болуы, перехваттаушылар үшін жаңа мәселелер тудырды. Алға бағытталған кездесуде 1500 фут/с (457 м/с) немесе одан да жоғары жылдамдықпен, жауынгер ұшқышының жау ұшағын сәтті нысанаға алуына және оны құлатуға жеткілікті зиян келтіруіне жұмсалатын уақыт тым аз болатын. Соғыс кезіндегі тәжірибе көрсеткендей, .50 калибрлі (12,7 мм) пулеметтер бомбалаушыны сенімді түрде құлатуға жеткілікті күшті емес еді, тіпті бірнеше атыстан кейін де, ал ауыр автокөліктік зеңбіректердің жеткілікті қашықтығы мен ату жылдамдығы болмады. Басқарылмайтын ракеталар соғыс кезінде жердегі нысаналарды шабуылдау үшін тиімді екені дәлелденді, ал Люфтваффе өздерінің Werfer Granate 21 ракеталарын қолдануын көрсетті. Олар алғаш рет 1943 жылдың 29 шілдесінде Люфтваффе-нің JG 1 және JG 11 эскадрильяларының құрамында Киль және Варнемунде қалаларына шабуыл жасаған АҚШ Әуе күштерінің бомбалаушыларына қарсы қолданылды. 1944 жылдың жазы мен күзінде Мессершмитт Me 262 реактивтік ұшағының қанаттарының астына орнатылған R4M басқарылмайтын ракеталары, АҚШ Әуе күштерінің сегізінші ауыр бомбалаушы тобына қарсы бомбалаушыларды жою міндеттерін орындау үшін қабылданды. FFAR 1940 жылдардың соңында АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Теңіздік қару-жарақтарды сынау орталығы және North American Aviation компаниясымен әзірленді. Жаппай өндіріс Норрис Термадор Корпорациясының Лос-Анджелестегі және Bridgeport Brass Co. компаниясының Хантер Дуглас бөлімшесінде, Риверсайд, Калифорнияда құрылды. Оқ-дәрілерді Bulova Watch Co., Джексон Хайтс, Куинс, Нью-Йорк, ракеталық жанармайды Hercules Inc., Уилмингтон, Делавэр, металл бөлшектерін Aerojet General, Дауни, Калифорния, ал қосалқы бөлшектердің көп бөлігін North American Aviation жасады. Бастапқы Mk 4 FFAR ракетасының ұзындығы шамамен 4 фут (1,2 м), салмағы 18,5 фунт (8,4 кг), ал жарылғыш заряды шамамен 6 фунт (2,7 кг) болды. Екінші дүниежүзілік соғыстағы Люфтваффе-нің R4M ракетасы сияқты, оның да ұшу кезінде тұрақтандыру үшін ашылатын қанаттары болды, FFAR R4M-ның сегіз қанатына қарағанда төрт қанатын пайдаланды. Оның ең тиімді қашықтығы шамамен 3700 ярд (3400 м) құрады. Оның төмен дәлдігіне байланысты, ол көбінесе үлкен залпылармен атылды, кейбір ұшақтарда 104 ракетаға дейін тасымалданды. FFAR 1950 жылдардың басында көптеген НАТО елдерінің перехваттаушы ұшақтарының негізгі қаруы болды, соның ішінде F 86D, F 89, F 94C және CF 100 ұшақтары. Олар сонымен қатар F 102 Delta Dagger ұшағында басқарылатын ракеталық қару-жарақты толықтыру үшін қолданылды. Mk 4 ракетасы танымал мультфильм кейіпкерінің құрметіне "Mighty Mouse" деп аталды. Бірақ "Құдіретті тышқан" әуеде тиімсіз қару болып шықты. Ол бір соққымен бомбалаушыны жоюға жеткілікті күшті болғанымен, оның дәлдігі өте төмен болды. Ракеталар ұшырылған кезде кеңінен тарады: 24 ракетадан тұратын залп футбол алаңының көлеміне тең аумақты қамтыды. Бұл нашар дәлдіктің айқын мысалы 1956 жылдың 16 тамызында болды, АҚШ Әуе күштерінің F 89 ұшақтары 208 ракета жұмсағанына қарамастан, қашып бара жатқан АҚШ Әскери-теңіз күштерінің дронын атып түсіре алмады. Нәтижесінде, 1950 жылдардың соңында ол әуе кемелерінің қаруы ретінде қолданудан тоқтатылып, әуеден әуеге бағытталған ракеталар пайда болды. Mk 4 басқа да мақсаттарда қолданылды, әсіресе қаруланған тікұшақтардың жаңа түрі үшін. FFAR залпы ауыр зеңбіректей қиратушы болды, бірақ салмағы мен кері соққысы әлдеқайда аз болды, ал жердегі шабуылда оның ұзақ қашықтықтағы дәлдігінің шектеулігі маңызды емес еді. Ол Mk 40 болып, қуаттырақ қозғалтқышпен жабдықталды. Mk 40, Mk 4 2.75 FFAR ракетасынан жасалған универсалды қозғалтқыш болды және миссияға байланысты әр түрлі жарылғыш зарядтармен жабдықталуы мүмкін еді. Әр түрлі мақсаттар үшін жеті немесе 19 ракета тасымалдайтын контейнерлер жасалды, сондай-ақ жауынгерлерге, танктерге және нысаналарды белгілеуге қарсы арнайы жарылғыш зарядтар әзірленді.
АҚШ Mk 40 FFAR атқылаушы аппараттары
Америка Құрама Штаттары осы типтегі қаруды ең көп пайдаланған және оған арналған түрлі ұшыру құралдарын жасаған. LAU 3 құралдары алюминиймен нығайтылған картоннан жасалған және миссиядан кейін жерге тастауға немесе ұшу кезінде түсіруге арналған. Қарулы тікұшақтардың пайда болуымен және Вьетнам соғысы кезінде қолданылуының ұлғаюымен, қайта пайдалануға болатын ұшыру құралдарының қажеттілігі анық болды, сондықтан кейінгі үлгілер толығымен металлдан жасалды. Ракета бастапқыда АҚШ Әскери-теңіз күштерімен әзірленгенімен, АҚШ Әуе күштері және кейіннен АҚШ Армиясы барлық әскер түрлері үшін ракеталық құралдарды дамытуға жауапты болды. Бұл құралдар төмендегідей сипатталады:
Mk 40 қозғалтқышының жарылыс бастары
Mk 40 Mod 0 универсалдық қозғалтқышының дамуымен қатар, көптеген әртүрлі жарыққұралдар мен бірнеше түрлі оқтандыру опциялары да жасалды. Mk 40 қозғалтқышы Mk 66 қозғалтқышымен алмастырылғанға дейін жасалған деп есептелетін жарыққұралдардың тізімі төмендегідей:
Қосылу опциялары
Жоқ. Белгілеу Сипаттамасы1M423Нүктелік жарғыш2XM438/M438Нүктелік жарғыш3Mk 352 Mod 0/1/2Нүктелік жарғыш4M429Жакындықтағы ауа жарғысы5M442Ауа жарғысы, мотордың күйіп кету кешігуі6Модель 113AAуа жарғысы, мотордың күйіп кету кешігуі
АҚШ әскери оқ-дәрілері
Таңдау сипаттамасы
М151 Жоғары жарылғыш (HE) 1,3,4,5
М152 Жоғары жарылғыш, қызыл түтінмен белгіленген 1,3,4,5
М153 Жоғары жарылғыш, сары түтінмен белгіленген 1,3,4,5
М156 Ақ фосфор (WP) 1,3,4,5
XM157 Қызыл түтін; химиялық реакция арқылы белгілі қосылыс 1,3,4,5
XM158 Сары түтін; құрамы белгісіз қосылыс 1,3,4,5
М247 Жоғары жарылғыш, танкке қарсы (HEAT) / қос мақсатты жоғары жарылғыш (HEDP) 2 (жарылыс бөлігіне ендірілген)
М257 Парашюттік жарықтандыру 5 (жарылыс бөлігіне ендірілген)
Mk 67 Mod 0 Ақ фосфор (WP) 1,3,4,5
Mk 67 Mod 1 Қызыл фосфор (RP) 1,3,4,5
WDU 4/A Адамдарға қарсы жарылыс бөлігі, 2200 дана 20 грандық (1.3 г) ине тәрізді элементтерден тұрады 11 (жарылыс бөлігіне ендірілген)