Швабиш-Гмүнд қаласы: Германияның Баден-Вюртемберг аймағындағы 60 мың тұрғыны бар қала. Білім беру орталықтары, тарихы және әкімшілік мәртебесі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швабиш Гмунд (, 1934 жылға дейін: Gmünd; Швабия диалектісінде: Gmẽẽd немесе Gmend) – Германияның Баден-Вюртемберг штатының шығыс бөлігінде орналасқан қала. Шамамен 60 000 халқы бар бұл қала, Остальб ауданындағы және Шығыс Вюртемберг аймағындағы Аленнен кейін екінші ірі қала. 1956 жылдан бері қала Große Kreisstadt мәртебесіне ие, яғни аудандық әкімшілікке бағынған маңызды қала; ол 1973 жылдың 1 қаңтарындағы жергілікті басқару реформасына дейін өз ауылдық округінің әкімшілік орталығы болды. Қалада жоғары білім беретін бірнеше оқу орны бар, олардың ішінде ең танымалдары – Швабиш Гмунд педагогикалық жоғары мектебі (Швабиш Гмунд білім беру университеті) және Landesgymnasium für Hochbegabte (Дарынды балаларға арналған мемлекеттік гимназиясы). Швабиш Гмунд 13 ғасырдан бастап 1802 жылы Вюртембергке қосылғанға дейін тәуелсіз еркін императорлық қала болып келді.
Schwäbisch Gmünd (, until 1934: Gmünd; Swabian: Gmẽẽd or Gmend) is a city in the eastern part of the German state of Baden Württemberg. With a population of around 60,000, the city is the second largest in the Ostalb district and the whole East Württemberg region after Aalen. The city is a Große Kreisstadt since 1956, i. e. a chief city under district administration; it was the administrative capital of its own rural district until the local government reorganisation on 1 January 1973. There are some institutions of higher education in the city, most notably the Pädagogische Hochschule Schwäbisch Gmünd (University of Education Schwäbisch Gmünd) and the Landesgymnasium für Hochbegabte (State Highschool for gifted children). Schwäbisch Gmünd was a self ruling free imperial city from the 13th century until its annexation to Württemberg in 1802.
География
Швабиш Гмүнд Швабиялық Юра тауларының солтүстік етегінде, Ремс өзенінің жағасында, штаттың астанасы Штутгарттан шығысқа қарай орналасқан. Бұл жерде Жозефсбах (Вальдстеттер бахы) өзені Ремс өзенімен қосылады. Муниципалдық аумаққа Баргау, Беттринген, Дегенфельд, Гроссдейнбах, Герликофен, Хуссенхофен, Линдах, Рехберг, Рехненхоф-Ветцгау, Штрассдорф және Вейлер елді мекендері кіреді.
Schwäbisch Gmünd is situated within the northern foothills of the Swabian Jura Mountains on the Rems river, about east of the state capital Stuttgart. It marks the place where the Josefsbach (Waldstetter bach) meets the River Rems. The municipal area comprises the localities (Ortschaften) of Bargau, Bettringen, Degenfeld, Großdeinbach, Herlikofen, Hussenhofen, Lindach, Rechberg, Rehnenhof Wetzgau, Straßdorf, and Weiler.
Тарих
85 жылға таман Некар Оденвальд сызығы Рим империясының солтүстік шекарасының бір бөлігі болды. Римдіктер осы шекараны қорғау үшін Limes Germanicus тұрғызды; яғни, Швабиш Гмундтағы қазіргі Ширенхоф даласының орнында шағын каструмды қамтитын, белгілі бір аралықта орналасқан бекіністер желісі. Бұл аймақтағы алғашқы ірі елді мекендер біздің заманымыздың 2-ші ғасырында пайда болды, сол кезде рим әскерлері Жоғарғы Герман лимесіне жақын орналастырылды. 223 жылдан бастап, шекаралық сызықтарға алемандар шабуыл жасап, римдіктер тастап кеткен жерлерге қоныстанды. 8-шы ғасырда Париждің жанындағы Сент-Денис аббаттығында дайындалған, Шарль Ұлының атынан жасалған жалған құжатта, Сент-Денис аббаты Фулрад салған Гамундияс деп аталатын монастырь ұясы туралы айтылған. Бұл Гмундқа қатысты ма, жоқ па, белгісіз. Гмундта осындай ұяның болғанын көрсететін археологиялық деректер жоқ. Гмунд алғаш рет 1162 жылы, жақын орналасқан Лорх аббаттығында шығарылған құжатта, содан кейін Хогенштауфен императоры Фридрих Барбароссаның билігі кезінде есімдерін тапты. Өзін-өзі жариялаған Штауфер қаласы 1268 жылы Императорлық қала мәртебесіне ие болды және 1802 жылға дейін осы мәртебесін сақтап тұрды, содан кейін Вюртемберг курфюрсттығына қарасты болды. 14-шы ғасырдың соңында, Рим империясының Некар Оденвальд шекарасын қорғау үшін салынған римдық бекіністің қалдықтарын "Эцель қамалы" деп атады. Швабиш Гмунд қаласының барокколық жылнамасында, кеңесші Фридрих Вогт (1623–1674) жазғандай, "Қала" ежегі жазбаларда "Эцель қамалы" деп есімделген. Вогттың заманында да римдік қалдықтар карьердегі тастардан арзан болды, сондықтан олар топыраққа көмілді. Қазбаның тек бір бөлігі ғана көрінетін болды. 1847 жылы ақын Фридрих Хёльдерлиннің жартылай бауыры, поместье кеңсесінің қызметкері, шарап сарапшысы және археолог Карл Гок (1776–1849) Ширенхоф поместьесіндегі болжамдық қамалдың бұрын римдік бекініс болғанын күдіктенді. Алғашқы қазіргі заманғы және ғылыми қазба жұмыстары Вюртемберг армиясының зейнеткер штабының бастығы, генерал Эдуард фон Калле және майор Генрих Штаймле басшылығымен 1886–1888 жылдары, яғни Императорлық Лаймс комиссиясы (Reichslimeskommision) құрылғанға дейін жүргізілді. Ширенхоф каструмы деп аталатын бұл орын қазір ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра тізіміне енген Limes Germanicus ескертуінің бір бөлігі болып табылады.
From about AD 85, the Neckar Odenwald line was part of the northern frontier of the Roman Empire. The Romans built the Limes Germanicus to secure this border; i. e., a line of fortifications at regular distances, which included a small castrum on the site of the present day Schirenhof field in Schwäbisch Gmünd. A first major settlement in this area arose around the 2nd century AD, when Roman soldiers were deployed near the Upper Germanic limes. From 223 onward, the border lines were assaulted and taken by the Alemanni, who settled down in the areas abandoned by the Romans. In the 8th century a counterfeit document in the name of Charlemagne, prepared at the Abbey of St Denis near Paris, mentioned a monastic cell called Gamundias built by Abbot Fulrad of St Denis. Whether or not this refers to Gmünd is uncertain. There are no archaeological indications of a cell of this type in Gmünd. Gmünd was first mentioned in an 1162 deed issued at nearby Lorch Abbey, then under the rule of the Hohenstaufen emperor Frederick Barbarossa. The self proclaimed Stauferstadt achieved the status of an Imperial City in 1268, which it held until 1802, when it was mediatised to the Electorate of Württemberg. By the end of the 14th century, the name "Etzel castle" was used for the remains of the Roman fort, which had been built to protect the Neckar Odenwald border of the Roman Empire. In a Baroque chronicle of the city of Schwäbisch Gmünd, written by the councillor Friedrich Vogt (1623–1674), the "Castle" was mentioned in ancient writings as "Etzel castle". Even at the time of Vogt, the Roman remains were cheaper than stones from quarry, and these were thus removed to the ground. Only parts of the moat would still be visible. The demesne officer, wine expert and archaeologist :de:Carl Gok (1776–1849), a half brother of the poet Friedrich Hölderlin, suspected in 1847, that the alleged castle on the Schirenhof manor had probably once been a Roman fort. The first modern and scientific excavations took place under the guidance of retired army chief of staff of the Württemberg army, General Eduard von Kallee and by Major Heinrich Steimle in the years 1886 to 1888, i. e. before the Imperial Limes Commission (Reichslimeskommision) had been set up. The so called Schirenhof Castrum is now part of the UNESCO World Heritage Site Limes Germanicus.
АҚШ әскері
1955 жылдың наурыз айында 6-шы далалық артиллерия батареясы Форт-Брэггтен, Солтүстік Каролина штатынан келді. Бұл “Honest John” зымыран батареясы еді. Медициналық батальон және 9-шы жаяу әскер дивизиясының 567-ші далалық артиллерия батальоны (155 мм өздігінен жүретін) бұл жерде болды. 1957 жылы 4-ші бронетанктік дивизияның 16-шы далалық артиллериясының 2-ші батальоны 1957 жылдан 1962 жылға дейін Бисмарк-Карсернеде орналасты. 17-ші далалық артиллерияның 3-ші батальоны 1963 жылдың соңына дейін Хардт-Казернеде орналасқан. Бұл бөлімнің міндеті – 7-ші армияның жеңіл және орта артиллерия бөлімдеріне отты күшейтумен көмектесу болды. 8 дюймдік М55 гаубицасы (SP) армияның арсеналында ең дәл қару деп есептелді. 1963 жылдан 1968 жылдың қараша айына дейін “Pershing” зымырандарымен жабдықталған АҚШ армиясының 56-шы далалық артиллерия тобы, 41-ші артиллерияның 4-ші батальонының А және D батареяларымен бірге Хардт-Казернеде орналасқан. 1968 жылдың қараша айында бас штаб және бас батарея Бисмарк-Казернеге көшірілді. Тұрғын үйлер мен комиссариат Хардт-Казерненің қарсы бетінде орналасып, Бисмарк-Казернеге қарап тұрды. Тұрғын үйлерге жақын жерде әскери қызметкерлердің балаларына арналған мектеп (балабақшадан сегізінші сыныпқа дейін) болды. Бұл мектептегі мұғалімдер USAREUR (АҚШ Еуропа армиясы) қызметіндегі АҚШ педагогтары еді. 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басында неміс тілін оқыту үшін екі жергілікті азамат жұмыс істеді (Герр Гейс), ал неміс әні мен биін үйрету үшін (Фрау Кнопфле) жұмыс істеді. 1937 жылы салынған және соғыс офицерлерін даярлау үшін пайдаланылған Хардт-Казерне, кейіннен 4-ші батальонға үй болды, содан кейін 1972 жылы 41-ші далалық артиллерияның 1-ші батальоны ретінде қайта құрылды, штаб, B, C және қызмет батареялары, 56-шы далалық артиллерия бригадасының бас штабы және 55-ші қолдау батальонының А ротасы орналасты. Бригада командасының төрт қосымша қолдау бөлімшесі болды: авиациялық рота, сигнал батальоны, жаяу әскер батальоны және алдыңғы қолдау батальоны. 1986 жылы бригаданың атауы 56-шы далалық артиллерия басқару тобы (Pershing) деп өзгертілді.
In March 1955 the 6th Field Artillery Battery arrived from Fort Bragg, NC. This was an Honest John missile battery. A medical battalion and the 567th field artillery battalion (155 mm self propelled) of the 9th Infantry Division were already there. In 1957 The 2 Battalion 16thField Artillery, 4th Armored Division was stationed in Bismark Karserne from 1957 through 1962. The 3d Battalion, 17th Field Artillery was stationed at Hardt Kaserne until late 1963. The unit's mission was reinforcing fire for the 7th Army Light and medium Artillery units. The 8", M 55 Howitzer (SP) was considered the most accurate weapon in the Army's arsenal. From 1963 to November 1968, the United States Army's 56th Field Artillery Group, equipped with Pershing missiles, was headquartered at the Hardt Kaserne along with A and D batteries of the 4th Battalion, 41st Artillery. Headquarters & Headquarters Battery then moved down the hill to the Bismarck Kaserne in November 1968. Family housing and the commissary were across the street from the Hardt Kaserne and overlooked a hill above Bismarck Kaserne. There was a school for military dependents (Kindergarten through eighth grade) within walking distance of the family housing. Teachers at this school were credentialed U. S. educators employed by USAREUR (United States Army Europe). In the late 1950s and early 1960s, there were also two local civilians employed to teach the German language (Herr Geis) and German song and dance (Frau Knöpfle). The Hardt Kaserne, formerly Adolf Hitler Kaserne, which was finished in 1937 and used to train officers for the war, was later home to the 4th Battalion, then in 1972 reactivated as 1st battalion 41st Field Artillery, Headquarters, B, C and Service Batteries, Headquarters and Headquarters Battery 56th Field Artillery Brigade, and A Company, 55th Support Battalion. The brigade command had four additional support units: an aviation company, a signal battalion, an infantry battalion, and a forward support battalion. In 1986 the name of the brigade was changed to 56th Field Artillery Command (Pershing).
2016 жылғы көктемгі дауыл
2016 жылдың мамыр айының соңғы күндерінде Францияның және Германияның оңтүстік-батыс бөліктеріне соққан күшті дауыл Швабиш Гмунд қаласында кең ауқымды су тасқынына және қирауға себеп болды, нәтижесінде қалада екі адам қаза болды.
On some of the last days of May 2016, a major storm that hit parts of France and southwestern Germany resulted in extensive flooding and damage to Schwäbisch Gmünd and the death of two people in the city.
Белгілі құрылыстар
Швабиск Гмунд қаласында көптеген тарихи маңызды құрылыстар мен ғимараттар кездеседі. Олардың ішінде бекіністер, сондай-ақ азаматтық және діни ғимараттар бар.
Schwäbisch Gmünd is home to many historically important structures and buildings. These include fortifications and civic and religious buildings.
Қалалық әкімдік
Маркт алаңының оңтүстік жағында қала әкімдігі орналасқан. Қала әкімдігі қала әкімдігіне айналуына дейін Деблердің теңдес үйі болған және бастапқыда қала архитекторларының бірі Иоганн Майкл Келлер салған. Шындығында, қала тарихын жазуымен танылған Доминикус Деблер бала кезін сонда өткізген. Бірақ 1793 жылы Корнхаустан Клёстерлеге дейінгі қаланың көп бөлігін өрт қырып, қала басшылығы ескі қала әкімдігінің қауіпсіздігіне алаңдады. Ескі қала әкімдігі (Altes Rathaus) – Корнхаусты еске салатын, Мариенбруннен мен қазіргі қала әкімдігі арасында тұрған фахверк стиліндегі құрылыс болды. Ғимараттың бастапқы құрылысын да, Деблердің теңдес үйін қала әкімдігіне айналдыруды да Иоганн Майкл Келлер жүзеге асырды. Ескі қала әкімдігі екі апта ішінде бұзылып, қазіргі қала әкімдігінде қалған жалғыз артефакттар – қоңырау мұнарасындағы екі қоңырау мен сағат тақтасы.
Sitting at the south end of the Markt Square there lies the city hall. Before becoming the city hall, the city hall was the Debler patrician house and was originally constructed by city architect Johann Michael Keller. In fact, Dominikus Debler, remembered for his work writing the city chronicle, spent his childhood there. However, in 1793 a fire destroyed much of the city between Kornhaus and the Klösterle, leaving city leadership concerned for the safety of the old city hall. The Old City Hall (Altes Rathaus) was a fachwerk structure reminiscent of Kornhaus that stood between the Marienbrünnen and the present day city hall. Both the initial construction of the building and the conversion of the Debler patrician house into the city hall were undertaken by Johann Michael Keller. The Old City Hall was deconstructed in two weeks and the only remaining artifacts that can be found on the present day city hall are two of the bells on the bell tower and the clock face.
Қасиетті Крест монастыры
Қасиетті Крест шіркеуі (Heilig Kreuz Münster (Schwäbisch Gmünd)) – қаланың басты католик шіркеуі. Ол бұрынғы, әлдеқайда кіші роман стиліндегі шіркеудің орнында салынған. Оның құрылысы бірінен соң бірі емес, 500 жылға созылды. Алғашқы құрылыс 1325 жыл шамасында белгісіз шебер құрылысшының басшылығымен бұрынғы роман стиліндегі шіркеудің қалдықтарында басталды, оның мұнаралары әлі де тұрған еді. 1497 жылы оңтүстік мұнара солтүстік мұнараға құлап, екі мұнараны жалғастырған доға алынып тасталғаннан кейін солтүстік мұнара да құлады. 1515 жылы барлық жөндеу жұмыстары аяқталды.
The Holy Cross Minster (Heilig Kreuz Münster (Schwäbisch Gmünd)) is the city's main Catholic church. It stands on the site of a former, much smaller romanesque church. It took about 500 years to be completed, though not consecutively. Initial construction began around 1325 under the leadership of an unknown master builder on what was left of the previous romanesque church, the towers of which were still standing. In 1497, the south tower fell onto the north tower, which knocked over the north tower after a bow connecting the two was removed and in 1515, all repair work was finished.
Сент-Джон шіркеуі
Маркт алаңының оңтүстік-шығысында, қала әкімшілігінен солтүстік-шығысқа қарай 78 метрдей жерде, кеш романдық және нео-романдық стильдегі Иоганн шіркеуі немесе Киелі Иоанн шіркеуі орналасқан, ол католик шіркеуі де болып табылады. Әңгімеге сүйенсек, Агнес Хоэнштауфен бір күні Ремшталда аң аулап жүргенде неке сақинасын жоғалтып алған. Ол сақина табылған жерге шіркеу салып бітіруге уәде берген. Кейіннен, сақина қазіргі шіркеу тұрған жерде құлаған бұғының мүйізінен табылды, сол себепті Агнес шіркеу құрылысын тапсырды. Отыз жылдық соғыс (1618-1648) кезінде атылған зеңбірек досы шіркеудің апсидасында көзге түседі.
Sitting on the southeast of the Markt Square (only 78 meters northeast of the city hall), there lies a late Romanesque and neo Romanesque church called the Johanneskirche, or Church of Saint John, also a Catholic church. As the story of its founding goes, Agnes of Hohenstaufen was out hunting in the Remstal one day and she lost her wedding band. She vowed to have a church built at the site where it would be recovered. Later, the ring was found in the antlers of a fallen stag at the site where the church now sits, and accordingly, Agnes commissioned the construction of the church. A cannonball fired during the Thirty Years' War (1618 1648) remains visibly lodged in the apse of the church.
Мекемелер
Мэриленд университетінің университет колледжі 1992 жылы Бисмарк казармасында төрт жылдық неміс кампусын ашты, ол 2002 жылы қаржылық қиындықтар мен студенттердің жетіспеуіне байланысты жабылды. 2004 жылы Баден-Вюртемберг штаты Бисмарк казармасының бірқатар жаңартылған ғимараттарында Landesgymnasium für Hochbegabte (Жоғары дарынды балаларға арналған мемлекеттік гимназия) ашты. Қаладағы ең көне университеттердің бірі – 1776 жылы құрылған Hochschule für Gestaltung Schwäbisch Gmünd дизайн мектебі. Швабиш Гмүнд педагогикалық жоғары мектебі, сондай-ақ Швабиш Гмүнд педагогикалық университеті деп те аталады, 1825 жылы құрылды. Бұл Баден-Вюртемберг штатындағы болашақ мұғалімдерді даярлау мақсатында ғана құрылған алты университеттің бірі. European Academy of Surface Technology (EAST) – 1989 жылдан бері қалада орналасқан, беттік өңдеу және электрокапталдау саласындағы ғылыми-техникалық институт. EAST 2017 жылдан бері жыл сайын жас ғалымдарға бағалы металдар өңдеудің жергілікті дәстүріне құрмет көрсету мақсатында Швабиш Гмүнд сыйлығын табыстайды.
The University of Maryland University College opened a four year German campus on the Bismarck Kaserne in 1992, which closed in 2002 due to financial difficulties and a lack of students. In 2004, the state of Baden Württemberg opened the Landesgymnasium für Hochbegabte (State Grammar School for the Highly Gifted) in some of the renovated buildings of the Bismarck Kaserne. One of the oldest universities in the city is the Hochschule für Gestaltung Schwäbisch Gmünd, a design school established in 1776. The Pädagogische Hochschule Schwäbisch Gmünd, also known as the University of Education Schwäbisch Gmünd, was established in 1825 and is one of six universities in Baden Württemberg that were established for the sole purpose of educating upcoming teachers. The European Academy of Surface Technology (EAST) is a scientific and technological institute on surface finishing and electroplating has its headquarters in the city since 1989. EAST grants annually the Schwäbisch Gmünd Prize for young scientists since 2017, in honor to the local tradition of craftsmanship of precious metals.
Фестивальдар
Жыл сайынғы "Еуропалық шіркеу музыкасы" фестивалі 1989 жылы құрылды. Халықаралық көлеңке театры фестивалі де 1989 жылы құрылған және үш жылда бір рет өтеді. Ол әлемнің түкпір-түкпірінен келген артистермен көрермендерді әсерлендіреді, сондай-ақ ашық шеберлік сабақтары мен интерактивті мұражайға бару мүмкіндігін ұсынады.
The annual Festival Europäische Kirchenmusik was established in 1989. The International Shadow Theater Festival was also established in 1989 and takes place every three years. It enchants the audience with artists from all over the world and offers open workshops and a visit to the interactive museum.
Жергілікті өнеркәсіп
XVII ғасырдан бері Швабиш Гмунд алтын мен күміс қолөнер бұйымдарын жасаушылардың отаны болып табылады. Бұрын ұмытыла жаздаған қолөнердің бір түрі – "Күміс порцелан", "Металл порцелан" немесе "Күміс жалатылған ыдыс". Бүгінде бұл күміс қаптамасы ретінде танымал, ал Швабиш Гмунд – 19 ғасырдың соңында осы ерекше техникамен фарфор ғана емес, сонымен қатар шыныны да әсемдеуді бастаған өнертапқыш Фридрих Деуштің туған жері. Бүгінгі күні өнер нарығында сатылатын барлық маңызды туындылар осы Швабиш Гмундтен шыққан. Қала аумағында асыл металдар және металл химиясы жөніндегі зерттеу институты – Forschungsinstitut für Edelmetalle und Metallchemie де орналасқан. Басқа да маңызды өнеркәсіп салалары: Robert Bosch GmbH компаниясының рульдік бөлімшесі сияқты автокөлік құралдары жеткізушілер, машина және шыны өндірушілер, сондай-ақ швейцариялық Weleda компаниясының ірі еншілес кәсіпорны. 1935 жылы Фридрих Шлейх құрған және 2006 жылдың соңына дейін отбасылық бизнес ретінде жұмыс істеген қолмен боялған ойыншық фигуралар мен аксессуарлар өндіруші Schleich компаниясы да осы қалада пайда болған.
Since the 17th century, Schwäbisch Gmünd has been home to producers of gold and silver handicrafts. An almost forgotten craft was the so called "Silberporzellan", "Metallporzellan" or "Silberbelagwaren". Today it is known as Silver overlay and Schwäbisch Gmünd was home of inventor Friedrich Deusch who began to decorate not only porcelain but also glass with this unique technique in the end of 19th century. All the important items which are dealt on the art market today are originated in Schwäbisch Gmünd. The city is also home to the Forschungsinstitut für Edelmetalle und Metallchemie, an institute for precious metal work and surface technology. Other important industries include automotive suppliers like the steering division of Robert Bosch GmbH, manufacturers of machinery and glass, and a large subsidiary of the Swiss toiletries and medicine producer Weleda. Schleich a producer of handpainted toy figurines and accessories, was founded here by Friedrich Schleich in 1935 and run as a family owned business until the end of 2006.