Жозе Лутценбергер: Бразилияның белгілі экологи және агроном қызметкері
José Lutzenberger
Жозе Антониу Кроэфф Лутценбергер – бразилиялық агроном, қоршаған ортаны қорғаушы. 1988 ж. «Тіршілік құқығы» сыйлығының иегері. BASF компаниясында жұмыс істеген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хосе Антонио Кроефф Луценбергер (17 желтоқсан 1926 – 14 мамыр 2002) – бразилиялық агроном және қоршаған ортаны қорғаушы. 1988 жылы ол "Бразилия және бүкіл әлемдегі табиғи ортаны қорғауға қосқан үлесі" үшін "Тұрмысты жақсарту" сыйлығымен марапатталды.
José Antônio Kroeff Lutzenberger (17 December 1926 – 14 May 2002) was a Brazilian agronomist and environmentalist. In 1988, he was awarded the Right Livelihood Award for his "contribution to protecting the natural environment in Brazil and worldwide".
Өмірбаян
Ол Рио-Гранде-ду-Сул штатының оңтүстік астанасы Порту-Алегреде, архитектор Джозеф Франц Сераф Луценбергердің жалғыз ұлы ретінде неміс-бразилиялық отбасында дүниеге келді. 1950 жылы Рио-Гранде-ду-Сул федералды университетінің агрономия факультетін бітірді. 15 жылдан астам ол Германияда, Венесуэлада және Мароккода неміс химиялық компаниясы BASF-та жұмыс істеді. 1971 жылы Луценбергер Associação Gaúcha de Proteção ao Ambiente Natural (Agapan) экологиялық ұйымын құрды. Бразилиядағы әскери үкімет кезінде Магда Реннер, Хильда Врасс Циммерман, Жизельда Кастро және басқалармен бірге қоршаған ортаны қорғау ісінде танымал болды. 1990 жылдардың басында Фернандо Коллор де Меллоның федералдық үкіметінде Қоршаған орта министрі болып тағайындалды. "Ол Бразилияның халықаралық деңгейде танымал алғашқы экологиялық белсендісі болды, ал оның Бразилияның 30 жылдан кейін демократиялық жолмен сайланған алғашқы үкіметінде қоршаған ортаны қорғау министрі болып тағайындалуы оның осы саладағы зор еңбегінің бір белгісі ғана", - деді Экологиялық қорғаныс ұйымының аға ғылымы Стефан Шварцман. 1987 жылы Луценбергер әлемдік мәселелерге бағытталған Gaia тобын құрды, ал бір жылдан кейін ол өз жұмысының нәтижесі үшін Right Livelihood Award сыйлығына ие болды. Оңтүстік Бразилиядағы миллиондаған адамдар сияқты Кройф Луценбергер отбасы да екі тілді болды, олар елдің ұлттық және ресми тілі португал тілімен қатар, Рио-Гранде-ду-Сул штатында кең таралған неміс тілінде де сөйледі. Луценберг сонымен қатар ағылшын, испан және француз тілдерін жетік меңгерді. 2003 жылдың қаңтар айында Рио-Гранде-ду-Сул штатының Торрес қаласындағы Гуарита мемлекеттік паркі оның құрметіне Хосе Луценбергер атындағы мемлекеттік парк деп қайта аталды.
He was born in a German Brazilian family in Porto Alegre, the capital city of southernmost state of Rio Grande do Sul, as the only son of architect Joseph Franz Seraph Lutzenberger. He graduated in Agronomy at the Federal University of Rio Grande do Sul in 1950. For more than 15 years he worked in Germany, Venezuela and Morocco for a German chemical company, BASF. In 1971, Lutzenberger founded the Associação Gaúcha de Proteção ao Ambiente Natural (Agapan), an environmentalist organization. He became famous for defending the environment together with Magda Renner, Hilda Wrasse Zimmermann, Giselda Castro and others during the time of military government in Brazil. He was appointed to the Environment Ministry in the Fernando Collor de Mello federal government, in the early 1990s. "He was Brazil's first internationally known environmental activist, and the fact he was chosen environment minister in Brazil's first democratically elected government in 30 years was just one indication of the tremendous mark he made in that area," said Stephan Schwartzman, senior scientist at Environmental Defense. In 1987 Lutzenberger founded a group called Gaia, which focused on global issues, and a year later he won the Right Livelihood Award in recognition of his work. Like millions of others in southern Brazil, the Kroeff Lutzenberger family was bilingual, speaking both Portuguese, the national and official language of the land, but also German, a strong regional language in the state of Rio Grande do Sul. Lutzenberg also achieved a high level of fluency in English, Spanish and French. The Guarita State Park in Torres, Rio Grande do Sul, was renamed the José Lutzenberger State Park in his honor in January 2003.
Өлім
Лютценбергер 2002 жылы 75 жасында қайтыс болды. Ол өзі тілегендей, жалаңаш, табутсыз, қалпына келтірген шаруашылығындағы ағашқа жақын жерленді, Рио-Гранде-ду-Сул штатының Пантано-Гранде қаласындағы Ринко-Гая шаруашылығында.
Lutzenberger died in 2002 at the age of 75. He was buried as he wished – naked, without a coffin, close to a tree in a farm he restored, the Rincão Gaia in Pantano Grande, Rio Grande do Sul.