Кіріспе

Британдық саясаткер, жазушы және әлеуметтік белсенді (1871–1946)

Артур Август Уильям Гарри Понсонби, 1-ші Шулбреде бароны (16 ақпан 1871 – 23 наурыз 1946), британдық саясаткер, жазушы және әлеуметтік белсенді. Ол Виктория патшайымының жеке хатшысы сэр Генри Понсонби мен Джон Крокер Бултиелдің қызы Мэри Элизабет Бултиелдің ұлы болды. Ол сондай-ақ Бессбороның 3-ші графы, Батерсттің 3-ші графы және 2-ші Грей графының шөбересі болды. 1-ші Сайсонби бароны – оның ағасы. Понсонби жиі "Соғыс жарияланғанда, шындық бірінші құрбан болады" деген сөздің авторы ретінде айтылады, бұл сөз оның 1928 жылы жарық көрген "Ұлы соғыс кезіндегі жалғандық: Ұлттар арасында таратылған өтіріктер жинағы" атты кітабында жарияланған. Алайда, ол осы фразаны кітаптың басында цитата белгілерімен эпиграмма ретінде келтіреді және оны өзінің сөзі ретінде көрсетпейді. Бұл сөздің бастапқы көзі 1917 жылы АҚШ сенаторы Хайрам Джонсон айтқан шамамен бірдей сөздер болуы мүмкін: "Соғыс келгенде, бірінші құрбан – шындық".

Білім және ерте мансап

Понсонби 1882 жылдан 1887 жылға дейін Виктория патшайымының жеке парақшасы болды. Ағылшын-ирландтық отбасынан тегін алған ол Итон колледжінде білім алды. Итон колледжінде оқып жүргенде Понсонби жатақханасында тік жолмен жүгіріс жарысын ұйымдастырғаны үшін жазаланды. Понсонби Оксфорд университетінің Баллиол колледжінде оқығаннан кейін дипломатиялық қызметке қабылданып, Константинополь және Копенгаген қалаларында қызмет атқарды.

Саясат

1906 жылғы жалпы сайлауда Понсонби Таунтон округінен либералдық кандидат ретінде сәтті сайлана алмады. Ол 1908 жылғы қосымша сайлауда Стирлинг Бёргс округінен парламент мүшесі болып сайланды, бірнеше апта бұрын қайтыс болған бұрынғы премьер-министр Генри Кэмпбелл Баннерманның орнын иеленді. Парламентте Понсонби Ұлыбританияның Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуына қарсы болды және Джордж Кэдбери, Рамсей Макдональд, Э.Д. Морел, Арнольд Роунтри және Чарльз Тревелянмен бірге Ұлыбританиядағы көрнекті соғысқа қарсы ұйымға айналған Демократиялық бақылау одағының мүшесі болды. Понсонби 1918 жылғы жалпы сайлауда жеңіліске ұшырады, онда ол жаңа Данфермлин Бёргс сайлау округінде «Тәуелсіз демократ» ретінде бақ сынады. Кейін ол Лейборист партиясына қосылды және 1922 жылғы жалпы сайлауда Шеффилдтің Брайтсайд бөлігінен парламентке оралды. 1935 жылдан 1937 жылға дейін ол Соғысқа қарсылық көрсететіндердің халықаралық кеңесінің төрағасы болды. Лейборист партиясының соғысқа қарсы қанатының жетекшісі болған Понсонби барлық соғыстарды қағидат бойынша зұлымдық деп есептеді, бұл оны 1930 жылдары Ұлыбританияның қайта қарулануына қарсы шығуға итерді. Данциг дағдарысы кезінде ол Польшаға Ұлыбританияның берген «кепілдігіне» қарсы сөйлеп, оның тағы бір дүниежүзілік соғыстың себебі болуы мүмкін екенін айтты.

Отставка

1940 жылы мамыр айында Понсонби Лейбористік партиясынан кетіп, Уинстон Черчилльдің жаңа коалициялық үкіметіне қосылу шешіміне қарсы шықты. Ол 1942 жылы Джеймс Тейт Блэк естелік сыйлығын жеңіп алған әкесі туралы өмірбаян жазды: «Генри Понсонби, королева Викторияның жеке хатшысы: өмірі мен хаттары».

Өлім

1946 жылы 23 наурызда Понсонби қайтыс болды, ал оның орнын ұлы Мэтью Генри Хьюберт Понсонби басты.

Жеке өмір және отбасы

1898 жылғы 12 сәуірде ол Хьюберт Пэрри мен Элизабет Мод Герберттің (1851–1933) қызы Доротея Пэрриге үйленді, ол Лияның 1-ші бароны Сидни Герберттің қызы еді. Олардың қызы Елизавета (1900–1940) 1920 жылдары "Жарқын жастар" тобының белгілі бір өкілі ретінде танылды, ал ұлы Мэтью (1904–1976) 2-ші барон атанды.