Кіріспе

Ротсей (['rɒθseɪ]) – Канаданың Нью-Брансуик провинциясындағы Кингс округінде орналасқан қала маңындағы қала. Сент-Джонс қалалық аймағының құрамында, ол Квиспамсис қаласымен шектесіп, Кеннебекасис аймағын құрайды және Кеннебекасис өзенінің төмен ағысында орналасқан. 2021 жылғы мәліметтер бойынша Ротсейде 11 977 адам тұрады.

География

Кеннебекасис өзенінің төменгі аңғарында орналасқан Ротсей қаласы оңтүстік-батыста Сент-Джон қаласымен, ал солтүстік-шығыста Квиспамс қаласымен шектеседі. Қаланы Канада Ұлттық темір жолының екінші бағытымен қызмет көрсетеді, алайда бұл бағытта қазір жолаушылар тасымалы тоқтатылған.

Тарих

Ротсе қалашығы алғаш кеме құрылысы орталығы ретінде дамыды, ал 1853 жылы Еуропалық және Солтүстік Америка темір жолы келгеннен кейін Сент-Джонның бай элитасының жазғы демалыс орнына айналды. Рас, 1860 жылы келген Уэльс принсі, кейіннен король Эдуард VII-нің құрметіне қала аталған деген кең таралған әңгіме бар, себебі бұл аймақ Шотландиядағы Бьют аралындағы Ротсейді еске түсірген дейді. Алайда, сол сапарда Сент-Джон қаласынан Уильям Франклин Бантингтің күнделігіне жазылған жазбада Ротсе теміржол станциясы туралы айтылған. Принц елді мекеннен өтіп кеткеннен кейін бір тәулік ішінде қаланың аты қалыптасуы екіталай, сондықтан бұл сапардан бұрын немесе принц Ротсей герцогы ретінде болғанда қалаға арнайы берілген болуы мүмкін. 1870 жылы Сент-Джонға тиесілі «Ротсе» атты кеме танымал сапар жасады: 20 жастағы Бесси Холл қызбаға шалдыққан кеменің капитаны болып, Флоридадан Ливерпульге (Англияға) жеткізді.

Қазіргі күн

Ротсейде көптеген тарихи орындар бар, мысалы, Ротсейдің орталық алаңы, Ротсей яхт клубы, бұрынғы теміржол станциясы (Канададағы ерте теміржол сәулетінің сақталған соңғы мысалдарының бірі), Конфедерацияға дейінгі көптеген үйлер, қоғамдық саябақтар және қазіргі заманғы ыңғайлы жағдайлар. Аймақ көптеген құдайға сиыну орындарымен және демалыс аймақтарымен қамтамасыз етілген, сондай-ақ жергілікті сауда және жақын орналасқан Сент-Джон қаласындағы ірі коммерциялық дамудың қолайлылығы да бар. 2015 жылғы Canadian Business журналында жарияланған мақалаға сәйкес, Нью-Брансуик провинциясының ең бай бес ауданының барлығы Ротсей қаласының шегінде орналасқан. Полиция қызметін Кеннебекасис аймақтық полиция күштері атқарады. Ротсей Англофондық Оңтүстік мектеп округінде орналасқан, ал мектептерге Ротсей парк мектебі, Ротсей жоғары мектебі және Ротсей Недервуд мектебі кіреді. Бұрын бұл орын Нью-Брансуик мектеп округінің 06-шы бас кеңсесі болған. Нью-Брансуик 100 және Нью-Брансуик 111 тас жолдары қаладан өтеді және Нью-Брансуик 1 тас жолымен байланысады. Қалаға Сент-Джон Транзит жүйесі қызмет көрсетеді.

Құрастыру

1992 жылдың желтоқсанында "Жаңа Брансуиктің қалалық орталықтарындағы муниципалды басқаруды күшейту" атты үкіметтік талқылау қағазы жарияланғаннан кейін, Франк Маккенна либералдары алты географиялық аймақ бойынша – Эдмонстон, Кэмпбелтон, Далхаузи, Мирамичи, Монктон және Сент-Джон – жергілікті деңгейде жүргізілу мүмкіндігін зерттеу үшін бірқатар тапсырыс берді. Әр жағдайда, жергілікті өкілдер мен сарапшы кеңесшілерден құралған комиссия әрбір қалалық орталық аймақ үшін нақты ұсыныстар жасады. Үлкен Сент-Джон аймағы үшін дайындалған "Қоғамдастықтар қауымдастығы: күшті болашақты құру" атты есеп, көбінесе Кормье есебі деп аталады, провинцияға Үлкен Сент-Джондағы көптеген муниципалитеттерді біріктірудің екі мүмкін жолын ұсынды, бірақ екеуі де үкімет тарапынан қабылданбады. Кормье есебі ұсынған бірінші нұсқа – қызметтердің бір бөлігін аймақтық деңгейде басқарумен үш қауымдастық құру. Бұл нұсқа бойынша, алты Кеннебекасис аңғары қауымдастығы (Шығыс Риверсайд Кингхерст, Фэрвейл, Гондола Пойнт, Квиспамсис, Ренфорт және Ротсей) және Ротсей приходының жергілікті қызмет көрсету ауданы бір жаңа муниципалитетке біріктірілер еді. Гранд-Бей қаласы және Сент-Джон маңындағы инкорпорацияланбаған аудандар да Сент-Джон қаласына біріктіріліп, екінші жаңа муниципалитет құрылар еді. Осы сценарийдегі үшінші муниципалитет Вестфилд болар еді, ол ауылдық және сирек қоныстанған болғандықтан бөлек қалатын еді. Бұл жағдайда, сумен жабдықтау және кәріз жүйелері, жоспарлау және экономикалық даму сияқты көптеген қызметтер үш муниципалитет бойынша аймақтық деңгейде басқарылар еді. Кормье ұсынған екінші нұсқа – қазіргі сегіз қауымдастықты бір жаңа қалаға толық біріктіру. Бұл жағдайда Вестфилд ғана жеке муниципалитет болып қалатын еді. Сент-Джон қаласынан тыс жерде тұратын тұрғындар арасында толық біріктіруге ықылас болмады. Қала маңындағы тұрғындар өздерінің қазіргі жағдайына қанағаттанғандарын және төмен салық ставкаларынан ләззат алғандарын айтты. Кормье айтқандай, тұрғындар "Сент-Джонды қымбат, тиімсіз басқарылатын және азаматтарына жақсы қызмет көрсетпейтін бюрократия деп санайды. Олар бақылауды, қызметтерді, көршілік қарым-қатынасты және қоғамдық бірлік сезімін жоғалтудан қорқады". Қала маңындағы тұрғындардың қоғамдық тыңдалымдардағы пікірлері осы сипаттаманы растады. Фэрвейл тұрғынының бірі комиссар Кормье тұрғындарға таратып, қайта ұйымдастыру схемаларының бес нұсқасын бағалауды сұраған сауалнамаға наразылық білдірді, өйткені бұл толық біріктірудің ең нашар нәтижесі бесінші орынға дейін төмендеуі мүмкін дегенді білдіреді. Тұрғын айтқандай, "бір қалаға толық біріктіру кез келген адамның таңдауы бойынша үш миллион тоғыз жүз елу алтыншы орында болар еді. Бұл Қытаймен бірігуден де нашар болар еді". Ақырында, екі нұсқаның ешқайсысы іске асырылмады. Оның орнына, провинциялық үкімет жартылай біріктіруді таңдап, бес нақты аймақтық нысан үшін шығындарды бөлісуді заңдастырды. 1998 жылдың 1 қаңтарында бұрынғы Шығыс Риверсайд Кингхерст, Фэрвейл және Ренфорт ауылдары, Ротсей қаласы және Ротсей приходының жергілікті қызмет көрсету ауданындағы Уэллс қауымдастығының бір бөлігі Ротсей қаласын құру үшін біріктірілді. Қаланың ұраны – Quinque luncta In Uno (Бес біріктірілген бірде) – бес негізгі қауымдастықтың бірігуін көрсетеді. Ротсейді Квиспамсиске біріктіру мүмкіндігі туралы пікірталас әзірге талқылау кезеңінен аспады, бірақ екі муниципалитет қызметтер мен нысандарды бөлісу үшін тығыз ынтымақтастық жасайды. Айта кетерлігі, Хиггс-Аллайнның жергілікті басқару реформалары кезінде жүргізілген стратегиялық қайта құру екі қаланың шекарасына да көп өзгеріс енгізбеді.